ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಹಲ್ದ್ವಾನಿ ನಗರದ ಬನ್‌ಭೂಲ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆ ಭೂಮಿ ಒತ್ತುವರಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಗಿ ಭದ್ರತಾ ವಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿವಾದಿತ ಜಾಗವನ್ನು ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಹಾಗೂ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಪಡೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಶ್ರುವಾಯು ದಳ, ದಂಗೆ ನಿಗ್ರಹ ಪಡೆ, ಡ್ರೋನ್ ಕಣ್ಗಾವಲು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸನ್ನದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ರೈಲ್ವೆ ಭೂಮಿ ವಿವಾದವು ತೀವ್ರ ಸಂವೇದನಾಶೀಲವಾಗಲು ಅಲ್ಲಿನ ಅಪಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಗಫೂರ್ ಬಸ್ತಿ, ಧೋಲಕ್ ಬಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಇಂದಿರಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ವಿವಾದಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವಸತಿ ಮನೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 11 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು, 10 ಮಸೀದಿಗಳು, 12 ಮದರಸಾಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವೂ ಇದೆ.
ಹಲ್ದ್ವಾನಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಈ ಜಾಗವು ತನಗೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂಬುದು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ವಾದವಾಗಿದೆ. ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ನಿಲ್ದಾಣದ ಕಟ್ಟೆಗಳು (ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌), ರೈಲುಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಘಟಕ ಹಾಗೂ ದುರಸ್ತಿ ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಈ ಜಾಗ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಇಲಾಖೆ ಹೇಳಿದೆ. 1959ರ ಅಧಿಸೂಚನೆ, 1971ರ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ 2016-17ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜಂಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅನ್ವಯ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ 4,365 ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅನಧಿಕೃತ ಒತ್ತುವರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಇಲಾಖೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಾವು ಇದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಮಗೆ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ. 1907ರ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಯೊಂದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳು, ಇದೊಂದು ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ‘ನಜೂಲ್ ಭೂಮಿ’ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಾದವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಹೈಕೋರ್ಟ್, 2022ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಜಾಗವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಬಲಪ್ರಯೋಗಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರಿ ಜನಾಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ಕಠಿಣ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, 2023ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಬಳಿಕ 2024ರ ಜುಲೈ ಹಾಗೂ 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ವಿವಾದಿತ ಜಾಗದ ಮೇಲೆ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶಾಶ್ವತ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಬೀದಿಪಾಲು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದಿರುವ ಕೋರ್ಟ್, ಬಾಧಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಇದೀಗ ಬುಧವಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದತ್ತ ಇಡೀ ದೇಶದ ಚಿತ್ತ ನೆಟ್ಟಿದೆ. 50 ಸಾವಿರ ಜನರ ಬದುಕು ಹಾಗೂ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿದೆ. ತೀರ್ಪು ಏನೇ ಬಂದರೂ ಯಾವುದೇ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಇಡೀ ಹಲ್ದ್ವಾನಿ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
