2025ನೇ ಸಾಲಿನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜಪಾನ್‌ನ ಕ್ಯೋಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸುಸುಮು ಕಿಟಗಾವಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಿಚರ್ಡ್ ರಾಬ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಒಮರ್ ಎಂ. ಯಾಘಿ ಎಂಬುವರಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮೆಟಲ್-ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ (MOFs) ಎಂಬ ಹೊಸ ತರದ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ ರಚನೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಮೂವರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಲೋಹದ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ಅಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ರಂಧ್ರಯುಕ್ತ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಫಟಿಕದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು “ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೊಠಡಿಗಳು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳು ಗಾಳಿಯಂತಹ ವಾಯುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಣುಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಬಹುದು, ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮೆಟಲ್-ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಗಳು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಮೀಥೇನ್, ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಆವಿಯಂತಹ ವಾಯುಗಳು ಈ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆ-ಹೊರಗೆ ಸಂಚರಿಸಬಹುದು. ಈ ವಿಶೇಷ ಗುಣವು ಹಸಿರುಮನೆ ವಾಯುಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು, ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪ್ರೇರಕವಾಗಿ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಗೆ ನೂರು, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶೂ ತೂರು
1989ರಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ರಾಬ್ಸನ್ ತಾಮ್ರದ ಅಯಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾವಯವ ಅಣುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ರಚನೆಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇವರ ಕೆಲಸವು ಮುಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಸುಮು ಕಿಟಗಾವಾ ಈ ರಚನೆಗಳು ವಾಯುಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು. ತದನಂತರ ಒಮರ್ ಎಂ. ಯಾಘಿ ಅವರು ಸ್ಥಿರವಾದ ಮೆಟಲ್-ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಲಾನುಗುಣವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹೈನರ್ ಲಿಂಕೆ ಪ್ರಕಾರ, “ಮೆಟಲ್-ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹೊಸದಾದ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮೈಸ್ಡ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅಪಾರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆ, ವಿಷಕಾರಕ ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ಫಿಲ್ಟರ್ ಮಾಡುವುದು, ಮರುಭೂಮಿಯ ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಡೆಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
