ರೈಲ್ವೆ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಜಯಶೀಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಆಯ್ದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕುಳಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿರುವ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ, ಈಗ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಡಲತೀರಗಳತ್ತ ಹರಿಸಿದೆ. ದೇಶದ ಆಮದು-ರಫ್ತು ವ್ಯವಹಾರದ ಶೇಕಡಾ 90ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಈ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಕ.
”ನಾನು ದೇಶವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ” (ದೇಶ್ ಕೋ ಬಿಕನೇ ನಹೀ ದೂಂಗಾ) ಎಂದು ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಈಗ ಅದೇ ದೇಶದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಆಸ್ತಿಗಳಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕುಳಗಳ ಮಡಿಲಿಗೆ ಹಾಕಲು ಸಕಲ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಈಗ ಕರಾವಳಿಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ನವಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ 11 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ‘ಕಾರ್ಪೊರೇಟೀಕರಣ’ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಯವರಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲು ವೇದಿಕೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಖಾಸಗೀಕರಣವನ್ನೇ ತನ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಬಂದರುಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಕೈತಪ್ಪಿ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ.
ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ‘ಕಾರ್ಪೊರೇಟೀಕರಣ’ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಸಗೀಕರಣದ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೀಲನಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2026ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಒಳಗೆ ಈ 11 ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು 2027ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ (ಐಪಿಒ) ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಕಾಲಮಿತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸರಕನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹಸ್ತಾಂತರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರಭಾರೆ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಟರ್ಮಿನಲ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ 30 ವರ್ಷಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ ಅವಧಿಯನ್ನು ಬರೋಬ್ಬರಿ 60 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅನುಭವಿಸಲಿವೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ನವಮಂಗಳೂರು ಬಂದರಿನ ಕಥೆಯೂ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ, ಈಗಾಗಲೇ ನವಮಂಗಳೂರು ಬಂದರಿನ 14 ಮತ್ತು 16ನೇ ಬರ್ತ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (ಪಿಪಿಪಿ) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಯವರ ಪಾಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, 30 ವರ್ಷಗಳ ಪಿಪಿಪಿ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹438.29 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 9ನೇ ಬರ್ತ್‌ನ ದ್ರವ ಸರಕು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ವಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡಿದೆ. ಮುಕ್ತ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್‌ನ ಕೃತಕ ಮುಖವಾಡದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಇಡೀ ನವಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು ಖಾಸಗಿ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವುದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಡೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ತೆರಿಗೆ ಹಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬೃಹತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಖಾಸಗಿಯವರ ಜೇಬಿಗೆ ಇಳಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ಮತ್ತು 3ರಂದು ನಡೆದ ಜಲಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಘಟನೆಯ (WTWFI) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಈ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿಯಿಂದ ಬಂದರಿನ ಕಟ್ಟಡ, ರಸ್ತೆ, ಮತ್ತು ಡ್ರೆಜ್ಜಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಲಾಭಕೋರ ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು ಹಗಲು ದರೋಡೆಯಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇನು ಎಂಬ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ.
ಕೇವಲ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಖಾಸಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರದ ವಾದವೂ ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಟ ಸುಳ್ಳು ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾಮರಾಜರ್ ಬಂದರು ಸತತವಾಗಿ ಭಾರಿ ಲಾಭದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳದ ಯಾವುದೇ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಆ ಬಂದರನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ಹವಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿ, ಅದರ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿಯವರಿಗೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವೇನಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಒಲವನ್ನು ಬೆತ್ತಲಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಿಂದೆ ಬಂದರುಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. ಬಂದರುಗಳನ್ನು ‘ಟ್ರಸ್ಟ್’ಗಳಿಂದ ‘ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದೇ ಕಾರ್ಮಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಎಂಬುದು ಈಗ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ಕಾರ್ಪೊರೇಟೀಕರಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಕಾಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಹುನ್ನಾರ ನಡೆದಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನದಂತಹ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಗಳ ಲಾಭದ ದಾಹಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ “ನಾವು ಯಾವುದೇ ಬಂದರನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಮೂಲ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕಣ್ಣೊರೆಸುವ ತಂತ್ರವಷ್ಟೇ. ಜಮೀನು ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಲಾಭ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತವನ್ನು 60 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಖಾಸಗಿಯವರ ಕೈಗಿತ್ತ ಮೇಲೆ ಆ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವೆಲ್ಲಿದೆ?
ರೈಲ್ವೆ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಜಯಶೀಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಆಯ್ದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕುಳಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿರುವ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ, ಈಗ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಡಲತೀರಗಳತ್ತ ಹರಿಸಿದೆ. ದೇಶದ ಆಮದು-ರಫ್ತು ವ್ಯವಹಾರದ ಶೇಕಡಾ 90ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಈ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಕ.
ಈ 11 ಬಂದರುಗಳ ‘ಕಾರ್ಪೊರೇಟೀಕರಣ’ ಎಂಬುದು ದೇಶದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಒಡೆಯರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಪದಗುಚ್ಛವಷ್ಟೇ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಕಡಲ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. “ದೇಶವನ್ನು ಮಾರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು, ಇದೀಗ ದೇಶದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠಕ್ಕೇರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ದುರಾಸೆಯ ನಡೆಯು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗುವುದು ಖಚಿತ.
