ನೋಟಿಸ್ ಹಂತದಲ್ಲೇ ನಿಧಾನಗತಿ; BLOಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ, ಕಾನೂನು ತಕರಾರು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕೊರತೆ ನಡುವೆ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು ಉಳಿಯುವುದೇ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಇದೀಗ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್’ ಹಾಗೂ ‘ಅನಾಮಲಿಸ್‌/ವೈಪರೀತ್ಯ’ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ, ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ, ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸುವುದು ಈ ಹಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ, ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತದಾರರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೇ ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರ ವೇಳೆಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 43,81,143 ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗಿದ್ದು, 43,81,141 ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 7,31,770 ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಮತದಾರರಿಗೆ ತಲುಪಿವೆ. ಇನ್ನೂ 36,49,371 ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ವಿತರಣೆಗೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕಾದ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳ ಬಹುತೇಕ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮತದಾರರ ಕೈಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ-ನೋಟಿಸ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಮತದಾರರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿಳಂಬ ಏಕೆ? ಇದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ನೋಟಿಸ್ ತಲುಪಿದ ನಂತರವೇ ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಹೆಸರು ‘ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್’ ಅಥವಾ ‘ವೈಪರೀತ್ಯ’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ, ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ತಡವಾದಷ್ಟೂ ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೊರೆಯುವ ಸಮಯವೂ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ.
36.49 ಲಕ್ಷ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರವರೆಗೆ 43.81 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ 7.31 ಲಕ್ಷ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳಷ್ಟೇ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು SIRನ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ವೇಗದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಒಟ್ಟು 43,81,143 ನೋಟಿಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 36,49,371 ಇನ್ನೂ ವಿತರಣೆಗೆ ಬಾಕಿ. ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬಾಕಿಯಲ್ಲ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ತಲುಪಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಸಮಯ ನೀಡಿ, ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ, ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡು, ಆಕ್ಷೇಪಣೆ-ಅಪೀಲಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ‘ನೋಟಿಸ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ’ ಎಂಬ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ನೋಟಿಸ್ ಯಾರಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ? ಯಾರಿಗೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ? ಏಕೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ? ಮರುತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏನು? ಮತದಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಎಷ್ಟು ನೈಜ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಬೇಕಾಗಿದೆ.
206 ವಿಚಾರಣೆ ಮಾತ್ರ; ಮುಂದೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ?
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಿಂದ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರವರೆಗೆ ಕೇವಲ 206 ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12ರವರೆಗೆ ERO ಹಾಗೂ AEROಗಳ ಮುಂದೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ. ಇದನ್ನು 43.81 ಲಕ್ಷ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳ ಪ್ರಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಕಾರ್ಯದ ಅಗಾಧತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರನ ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ದಾಖಲೆ, ಹಿಂದಿನ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಮಾಹಿತಿ, ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್, ವಿಳಾಸ, ಗುರುತಿನ ವಿವರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಈಗಾಗಲೇ ‘ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದರೂ ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್’ ಎಂದು ತೋರಿಸಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳೂ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಸಮಸ್ಯೆ ಮತದಾರರಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂದು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿಸುವ ಬದಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ನೋಟಿಸ್ ಸಿಗದ ಮತದಾರನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನು?
ಇದು SIRನ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಒಬ್ಬ ಮತದಾರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕಾಣದೆ ಇದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಹೆಸರು ‘ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್’ ಅಥವಾ ‘ವೈಪರೀತ್ಯ’ ವರ್ಗದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನೋಟಿಸ್ ಕೂಡ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಆತ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಬೇರೆಡೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ ಅಥವಾ ಮನೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದ WhatsApp ಸಂದೇಶ ಗಮನಿಸಿಲ್ಲ. BLO ಮನೆಗೆ ಬಂದರೂ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಮತದಾರ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು?
ಮತದಾರನಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ವೃದ್ಧರು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಜ್ಞಾನ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರು, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮನೆ ಬದಲಾಯಿಸಿರುವವರು ಹಾಗೂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮತದಾರರಿಗೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು?
BLOಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು
SIRನ ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿ BLO. ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಮಾಹಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವುದು, ನೋಟಿಸ್ ತಲುಪಿಸುವುದು, ಮತದಾರರಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು BLOಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ BLOಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಯಭಾರವೂ ಈಗ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು BLOಗಳಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೇಳಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಭು ಬಖ್ರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೇಮಲೇಖಾ ಅವರ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ ಈ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, 2025ರ ಜೂನ್ 5ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗ್ರೂಪ್ ‘ಸಿ’ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಹುದ್ದೆಯ ಕಾಯಂ ನೌಕರರನ್ನು BLOಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಅಂತಹ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಇತರರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಈಗಾಗಲೇ ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ, ಗರ್ಭಿಣಿ ಮತ್ತು ಬಾಣಂತಿಯರ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಅಂಗನವಾಡಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸೇವಾ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. SIRನಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ತರಬೇತಿ, ಕಾರ್ಯಭಾರ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು.
ಆ್ಯಪ್ ಗುರಿ ಒಂದೆಡೆ, ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ
ಮತದಾರರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿ ತಳಮಟ್ಟದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಒತ್ತಡ ತಂದಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಸಮಸ್ಯೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆ, ಆ್ಯಪ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸುವ ಗುರಿಗಳು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ SIR ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ, ವೇಗದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿಖರತೆಯೇ ಬಲಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
1,873 ಹೊಸ BLOಗಳು: ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಮತಗಟ್ಟೆಗಳ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಂತರ 1,873 ಹೊಸ BLOಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿ, BLO ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಲಾಗಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉಳಿದಿವೆ:
- ಯಾವ ಬೂತ್‌ಗೆ ಹೊಸ BLO ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ?
- ಅವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳೇನು?
- ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದ ಮತದಾರರು ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು?
- BLO ಬದಲಾದರೆ ಅದರ ಮಾಹಿತಿ ಮತದಾರರಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ?
- ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆಯದ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ BLO ಯಾರು ಎಂದು ಹೇಗೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬೇಕು?
ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವಾಗ, ಇಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಯಾವಾಗ?
‘ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್’ ಮತ್ತು ‘ವೈಪರೀತ್ಯ’ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿತ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6ರೊಳಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸಿಇಒ ಕಚೇರಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5ಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲಭ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಕಾಣದಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು, ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರೂ ಅದರ ಭಾಗೀದಾರರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಅಗತ್ಯ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19-20ರ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ: ಉಳಿದ ಸಮಯ ಸಾಕೇ?
ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19 ಮತ್ತು 20ರಂದು ಎರಡನೇ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಆದರೆ, ನೋಟಿಸ್ ವಿತರಣೆ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ, ಈ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಯಾರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ? ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ? ಯಾವ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ? ನೋಟಿಸ್ ಸಿಗದ ಮತದಾರರನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಅಗತ್ಯ. ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪ್ರತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಬೇಕು.
ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 4.46 ಕೋಟಿ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಸರು ಮುಖ್ಯ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರ ವೇಳೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 4,46,38,124 ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2.21 ಕೋಟಿ ಪುರುಷರು, 2.24 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು 2,871 ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಜೆಂಡರ್ ಮತದಾರರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಸಾವಿರ ಹೆಸರುಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಕೂಡ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ 43.81 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರು ನೋಟಿಸ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಅಲ್ಲ; ಅರ್ಹ ಮತದಾರರೊಬ್ಬರ ಹೆಸರೂ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಹೆಸರು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವೇನು?
ಈಗಾಗಲೇ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಭಾಗ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಬದಲಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ EPIC ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ceo.karnataka.gov.in ಅಥವಾ ECINET ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಹುಡುಕುವಂತೆ ಮತದಾರರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರನೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ.
‘ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಿ’ ಎನ್ನುವುದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ; ಹೆಸರು ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ‘ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕು?’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸರಳ, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯ, ಮಾನವೀಯ ನೆರವಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಮತಗಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಕೇಂದ್ರ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆ, BLO ವಿವರ, ERO/AERO ವಿವರ ಹಾಗೂ ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಈಗಿರುವ ನಿಜವಾದ ಸವಾಲು
SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆತುರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆ ಅಗತ್ಯ. ಒಂದೆಡೆ ನಿಗದಿತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ 36.49 ಲಕ್ಷ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಇನ್ನೂ ವಿತರಣೆ ಬಾಕಿ. ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಇದುವರೆಗೆ 206 ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. BLOಗಳ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರು, ಭಾಗ ಸಂಖ್ಯೆ, ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೋಡಿದಾಗ, SIRನ ಮುಂದಿನ ಹಂತವು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಅಲ್ಲ; ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಒಂದು ಅರ್ಹ ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರು ಏಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ, ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ, ಆತನ ವಾದವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ.
‘ಪೌರತ್ವ’ ಎಂಬ ಭೀತಿಗಿಂತ ‘ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು’ ರಕ್ಷಣೆ ಮುಖ್ಯ
ನೋಟಿಸ್ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪೌರತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇದು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಒಬ್ಬ ಅರ್ಹ ಮತದಾರನ ಹೆಸರು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆತನ ಮತದಾನದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು. ನೋಟಿಸ್ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಪರ್ಯಾಯ ಅವಕಾಶ ಇರಬೇಕು. ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಇರಬೇಕು. ವಿಚಾರಣೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿರಬೇಕು. ತಪ್ಪಾಗಿ ‘ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್’ ಅಥವಾ ‘ವೈಪರೀತ್ಯ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೂ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
ಈಗ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
- 43.81 ಲಕ್ಷ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ 36.49 ಲಕ್ಷ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಇನ್ನೂ ಏಕೆ ವಿತರಣೆ ಬಾಕಿ?
- ನೋಟಿಸ್ ತಲುಪದ ಮತದಾರರಿಗೆ ಮರುನೋಟಿಸ್ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏನು?
- ಮನೆ ಬದಲಿಸಿರುವ, ವಲಸೆ ಹೋಗಿರುವ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮತದಾರರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ನಿಯೋಜಿತ BLOಗಳ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದೇ?
- 1,873 ಹೊಸ BLOಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಪಟ್ಟಿ ಎಲ್ಲಿದೆ?
- BLOಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ?
- ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ BLO ನಿಯೋಜನೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಚುನಾವಣಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಯೋಗದ ನಿಲುವೇನು?
- ‘ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತದಾರರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏನು?
- ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19–20ರ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ಯಾವುದು?
- ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸುವ ಮೊದಲು ನೋಟಿಸ್ ಸಿಗದ ಮತದಾರರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಏನು?
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯದ ಯಶಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಸರನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಿನಿಂದಲೂ ಒಬ್ಬರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ. SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಮಯಬದ್ಧವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಮಯದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಾರಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗದು. ನೋಟಿಸ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದು ಮತದಾರನ ಕೈಗೆ ತಲುಪಿದೆಯೇ? ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.
ನೋಟಿಸ್ ತಲುಪಿದೆಯೆಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ? ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ-ಹೆಸರು ಕೈಬಿಡುವ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ, ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೈಬಿಡದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ SIRನ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಿಜವಾದ ಮಾನದಂಡವಾಗಬೇಕು.
ಈ ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ‘ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ-ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ’
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಕೇವಲ ಸಭೆ, ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರನಿಗೂ ಮಾಹಿತಿ, ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
