ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜನರ ಕೈಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತಳಹದಿಯಾಗಬೇಕು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಜನರ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಜನರ ನೇರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಅರಿವು ಜನರಲ್ಲಿ ಬಲಗೊಳ್ಳದೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಾಡಶೆಟ್ಟಳ್ಳಿ ಸತೀಶ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಮೈಸೂರಿನ ಬನವಾಸಿ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘದ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆದ ‘ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದಿನದ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಬಿರ’ದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಭವಿಷ್ಯದ ಹೋರಾಟದ ದಿಕ್ಕು, ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಜನರ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವಿಚಾರ ಮಂಡಿಸಿದರು.
“ಚಳವಳಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಜ್ಞಾನ. ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಬೇಕು, ಸಂಘಟಿತರಾಗಬೇಕು, ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು” ಎಂಬ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಬೇಕಿದೆ. ಇಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಹಾದಿ ಸುಲಭವಲ್ಲ; ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವುದೇ ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ರಾಜಸತ್ತೆ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬಂದಿದೆಯೇ?
ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತು, ನಮ್ಮದೇ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಆಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು, ಸರ್ಕಾರ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಏನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಆದರೆ, “ರಾಜಸತ್ತೆ ಹೋಗಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಬಂದಿದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜನರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಜನರ ಸೇವಕರಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಅವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಜನರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಕೇವಲ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ ಹಾಕಿ ನಂತರ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮೌನವಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.
ಮತದಾರನೇ ಪ್ರಭು. ಜನರ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇ ಆಡಳಿತದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಬೇಕು. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಜನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮಾತ್ರ; ಅವರು ಜನರ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುವ ರಾಜರು ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಲಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದರು.
ಹೊಗಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ
ಇಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಮರೆತಿರುವ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಮತದಾರನ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೇ, ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿವೆಯೇ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು.
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಜನರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲಾಗದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರ ಕೆಲವೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.
ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್‌ನ ಆಶಯ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ರೀತಿಯ ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಬಲವಾದ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದರು. ಸಂವಿಧಾನದ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಿ 40, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದರೂ, ಜನರ ನೇರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅನುಷ್ಠಾನ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದವರೆಗೂ ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಅರಿವು ಬಲಗೊಂಡಿತು.
ಬಾಲವಂತರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ವರದಿ ನೀಡಿದ ತಿರುವು
1957ರಲ್ಲಿ ಬಾಲವಂತರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮೂರು ಹಂತದ ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಮಧ್ಯಂತರ ಹಂತದ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 1959ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ: ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನ
ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿದ್ದು 73ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1992. ಇದರ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗ IX ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯಿತು. ಗ್ರಾಮ, ಮಧ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಗ್ರಾಮಸಭೆ, ಮೀಸಲಾತಿ, ನಿಯಮಿತ ಚುನಾವಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟು ದೊರೆಯಿತು.
ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 243G ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲಗಳು ಅಗತ್ಯ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವಹಿಸಬಹುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಇದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
29 ವಿಷಯಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
11ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 29 ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ರಸ್ತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ, ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನೈಜ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣವೂ ಅಗತ್ಯ. ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯವೂ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಗ್ರಾಮಸಭೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ವೇದಿಕೆ
ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೃದಯವೇ ಗ್ರಾಮಸಭೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಗ್ರಾಮಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಿಧಾನಸಭೆ ರಾಜ್ಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿರುವಂತೆ, ಗ್ರಾಮಸಭೆ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನರ ನೇರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಗ್ರಾಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಸಿಗಬೇಕು. ಗ್ರಾಮಸಭೆ ಕೇವಲ ಸಭೆ ನಡೆಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗದೆ, ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಜನತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್‌ನ ಮೂಲ ಆಶಯ.
ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೇ ಪರಿಹಾರ
ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆಯೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತನ ಸಮಸ್ಯೆ, ಕೊಡಗಿನ ರೈತನ ಸಮಸ್ಯೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತನ ಸಮಸ್ಯೆ ಒಂದೇ ಆಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಭೌಗೋಳಿಕತೆ, ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಜನರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಜನರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ಹೇರಲಾಗುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಕೆಳಮಟ್ಟದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರುವ ಜನರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗಬೇಕು.
ಬೆಂಗಳೂರು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಗ್ರಾಮವೇ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಬೇಕು
ಅಧಿಕಾರವೆಲ್ಲ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದರೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಧಿಕಾರ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ನೈಜವಾಗಿ ಹಂಚಬೇಕು. ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಕಚೇರಿಗಳಾಗದೆ, ಜನರ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಬೇಕು.
ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ‘ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ನಾಯಕತ್ವ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದಲೇ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕು
ದೇಶದ ನಿಜವಾದ ನಾಯಕತ್ವ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಜನರೊಂದಿಗೆ ನಿಂತು, ಜನರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ನಾಯಕತ್ವವೇ ಮುಂದೆ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ನಾಯಕತ್ವವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರದ ಅನುಭವ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರ ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅರ್ಥ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಯಕತ್ವ ಜನರ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಾಗಿದರೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮತ್ತು ಬದಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಜನರಲ್ಲಿರಬೇಕು.
ಈ ವಿಶೇಷ ವೀಡಿಯೊ ವೀಕ್ಷಿಸಿ https://www.youtube.com/watch?v=b9DxzsqEiYo&t=75s
“ಜನರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಬಲಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯದಂತೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ದೇಶದ ನಾಯಕತ್ವ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದಲೇ ರೂಪಿತವಾಗಬೇಕು” ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಬಿರದ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ? 43.81 ಲಕ್ಷ ನೋಟಿಸ್: 7.31 ಲಕ್ಷ ಮಾತ್ರ ವಿತರಣೆ; ‘SIR’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸವಾಲು
ಕೊನೆಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಶಕ್ತಿ ಮತಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ, ಸಂಘಟಿತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನರ ನೇರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಂಚಾಯತ್‌ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದಲ್ಲ-ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯವನ್ನೇ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಲಪಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
