ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಮದಾಗುವ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇ 26.3 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕುಸಿತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸರಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ಕ್ಪ್ಲರ್’ (Kpler) ನೀಡಿರುವ ಹಡಗು ಸಂಚಾರದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವಾದ ದಿನಕ್ಕೆ 28.2 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ (bpd) ತೈಲ ಆಮದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ದಿನಕ್ಕೆ 20.8 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ತೈಲ ಆಮದು ಇಳಿಕೆಯಾದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ತೈಲ ಆಮದು ಕೂಡ ಜುಲೈನ 50.4 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ನಿಂದ ಶೇ 8.4 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ 46.2 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಆಮದಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಪಾಲು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಶೇ 55.9 ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ 45 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ರಷ್ಯಾದ ತೈಲದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಹಜ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಎಂದು ‘ಕ್ಪ್ಲರ್’ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ತೈಲ ಆಮದು ದಿನಕ್ಕೆ 20 ರಿಂದ 25 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ನಷ್ಟಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿ ರಷ್ಯಾ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ನಿರಂತರ ಡ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸಾಗಾಟದ ವೆಚ್ಚ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ನೊವೊರೊಸ್ಸಿಸ್ಕ್ ಬಂದರಿನಿಂದ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗೆ ತೈಲ ತರಲು ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 20 ಡಾಲರ್(1800 ರೂ.) ಸಾಗಾಟ ವೆಚ್ಚ ತಗುಲುತ್ತಿದೆ. ಯುರೋಪ್‌ನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಭೀತಿಯ ನಡುವೆಯೂ ರಷ್ಯಾ ‘ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ’ವನ್ನು (NSR) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಚೀನಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ರಷ್ಯಾದ ತೈಲಕ್ಕಾಗಿ ಚೀನಾದ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆ ಪೂರೈಸಲು ತೈಲ ರಫ್ತನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ತೈಲ ಲಭ್ಯತೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿರುವುದು ಈ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಘಟಕಗಳು ನಿಯಮಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದೂ ಸಹ ಆಮದು ಇಳಿಕೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ವೆನೆಜುವೆಲಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೈಲ ಆಮದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆನೆಜುವೆಲಾದಿಂದ ತೈಲ ಆಮದು ಶೇ 60.2 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ದಿನಕ್ಕೆ 3.50 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಇದು 2020 ರ ನಂತರದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕವು ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ತೈಲ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಅಲ್ಲಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿವೆ.
ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಿಂದ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶೇ 40 ರಷ್ಟು ತೈಲ ಇದೇ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇರಾಕ್‌ನಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಇ ಪರ್ಯಾಯ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಪೂರೈಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶಗಳಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಿ ಆಮದು ಮೂಲಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
