ಧರ್ಮಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದರೂ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮುಂದೆ ಧರ್ಮದ ಗಡಿಗಳು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೊಪ್ಪಳ ತಾಲೂಕಿನ ಅಳವಂಡಿ ಗ್ರಾಮ ಸಾಕ್ಷಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಂಪ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದಸರಾ ಪುರಾಣ ಸೌಹಾರ್ದ/ಸಾಮರಸ್ಯದ ಕಲಾಹಂದರವಾಗಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ನುಡಿಸುತ್ತಾ ಹಿಂದು–ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಸಂದೇಶ ಸಾರುತ್ತಿರುವವರು ಇದೇ ಗ್ರಾಮದ ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ನದಾಫ್.
ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನದ ಮಾತುಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನ ನಾದ ಸಾಥ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಮುಖಂಡ ಹನುಮಂತ ಗೌಡ ಗಾಳಿ ಅವರು ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರೆ, ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ತಮ್ಮ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತದ ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.
ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಬಾಂಧವ್ಯ
ಈ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನದ ವಿಶೇಷತೆ ಕೇವಲ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನ ಆರಂಭವಾಗುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಚನ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವವರೆಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಮಾಂಸಾಹಾರ ಸೇವನೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ನೀಡುವ ಗೌರವದ ಪ್ರತೀಕ. ಪರಸ್ಪರರ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿದಾಗಲೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ನಡೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನಕಾರರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಭಕ್ತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಔತಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯನಂತೆ ಕಾಣುವ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆ ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಪುರಾಣದ ದೊಡ್ಡಾಟಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ನಿರ್ದೇಶನ
ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ಅವರ ಕಲಾಸೇವೆ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಳವಂಡಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪೌರಾಣಿಕ ದೊಡ್ಡಾಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ನುಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ’, ‘ಲವ–ಕುಶ ಕಾಳಗ’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ದೊಡ್ಡಾಟಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿರುವ ಅವರು, ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಲೆಯ ಹಿಂದೆ ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನಕ್ಕೆ ಸಾಥ್ ನೀಡುವುದು, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವುದು—ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ಅವರ ಕಲಾ ಬದುಕು ಧರ್ಮದ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಟ್ಟಡ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕಲಾಸಾಧನೆ
ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ಮೂಲತಃ ಕಟ್ಟಡ ಕಾರ್ಮಿಕರು. ದಿನನಿತ್ಯ ದುಡಿದು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ ಬಡ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲೆಯನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಅವರ ಕೈಗಳು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಕೀಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವಾಗ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಬೆಸೆಯುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಕಲಾವಿದರ ಸೇವೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗದಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಚಾರ, ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ಅವರಂತಹ ಕಲಾವಿದರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರ ಕಲಾಸೇವೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂದೇಶ ಸಾರುವ ಅಳವಂಡಿ
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ನಡುವೆ ಅಂತರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಳವಂಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ನುಡಿಸುವ ಕಲಾವಿದನ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಆತನ ಕಲೆಗೆ ಮನ್ನಣೆ ಇದೆ; ಆತನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಿಂತ ಆತನ ಸೇವೆಗೆ ಗೌರವವಿದೆ.
ಹನುಮಂತ ಗೌಡ ಗಾಳಿಯವರ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನಕ್ಕೆ ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ಅವರ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಸಾಥ್ ನೀಡುವುದು, ಭಕ್ತರು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.
ಧರ್ಮ ಮನುಷ್ಯನ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ, ಕಲೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬೆಸೆಯುವ ಭಾಷೆ. ಖಾಸಿಮ್ ಸಾಬ್ ನದಾಫ್ ಅವರ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನ ನಾದವು ಕೇವಲ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತದ ಸಾಥ್ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅದು ಹಿಂದೂ–ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ರಾಗವನ್ನೂ ಮೊಳಗಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇಂತಹ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮನ್ನಣೆಯಲ್ಲ; ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಹೌದು.
