ಐಎಎಸ್, ಐಪಿಎಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿ – ಇವು ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಯುವಜನರ ಬದುಕಿನ ಕನಸುಗಳು. ಆದರೆ, ಸತ್ಯನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತದ ದುರಂತವು, ಈ ಸುಂದರ ಕನಸುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಭೀಕರ ಹಾಗೂ ಕತ್ತಲೆಯ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ. ಬೆಂಕಿ ಕಿಡಿ ಬಿದ್ದರೆ ಓಡಲು ಜಾಗವಿಲ್ಲದ, ಬೆಳಕೇ ಕಾಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಂತಹ ಪಿಜಿ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಳೆಯುತ್ತಿರುವ ದಿನಗಳು ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಯಣಕ್ಕಿಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ.ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೂ ಒಂದು ಆಶಾಕಿರಣ. ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಜೆಎನ್‌ಯು), ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಡಿಯು) ಹಾಗೂ ರಾಜೇಂದ್ರ ನಗರ, ಮುಖರ್ಜಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಿಕೇತನದಂತಹ ಕೋಚಿಂಗ್ ಹಬ್‌ಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ದೇಶ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗೇರುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಬರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸತ್ಯನಿಕೇತನದಂತಹ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪಿಜಿಗಳಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಳೆಗಳ ಭರವಸೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಹೆತ್ತವರ ತ್ಯಾಗದ ಭಾರವಿರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಭರವಸೆಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸತ್ಯನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದುರಂತಮಯ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತದ ಘಟನೆ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ, ಕಿರಿದಾದ ಸಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡವೊಂದು ನೆಲಸಮಗೊಂಡು ಹಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನಲುಗಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅರಸಿ ಬಂದ ಯುವಜನತೆ, ಶಿಕ್ಷಣದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಡುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ದೆಹಲಿ ಸತ್ಯನಿಕೇತನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತ: ಏಳು ಸಾವು, 12 ಮಂದಿಗೆ ಗಾಯ
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಈ ಭೀಕರ ವಸತಿ ದುರವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವುದು, ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಆಕರ್ಷಕ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಂತಹ ಪಿಜಿ ಹಾಗೂ ಬಾಡಿಗೆ ಕೋಣೆಗಳ ಅಸಲಿ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿಬಿದ್ದಿದೆ. ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ, ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನದ ದಾರಿಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ಈ “ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕೋಣೆಗಳು” ಕೇವಲ ವಸತಿ ಜಾಗಗಳಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಯುವಜನರ ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಿಂಡಿ ಹಿಪ್ಪೆ ಮಾಡುವ ಕತ್ತಲ ಕೂಪಗಳಾಗಿವೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರದೇ?
ಏನಿದು ಸತ್ಯನಿಕೇತನ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತ ಪ್ರಕರಣ?
ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ, ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಬಳಿ ಇರುವ ಸತ್ಯನಿಕೇತನ ಪ್ರದೇಶವು ಬಾಡಿಗೆದಾರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ (PG) ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20-50 ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾದ, 5 ಮಹಡಿಗಳ ಕಟ್ಟಡವೊಂದರಲ್ಲಿ (ಹೋಸ್ಟೆಲ್ ಡೈಜ್ ಪಿಜಿ) ನೂರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಟ್ಟಡದ ನೆಲಮಹಡಿ/ಬೇಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೆಡವುವ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಿರಂತರ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಡಿಪಾಯ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡು, ಏಕಾಏಕಿ ಇಡೀ 5 ಮಹಡಿಯ ಕಟ್ಟಡ ನೆಲಸಮಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ 7 ಮಂದಿ (ಅದರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಐವರು ಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಕಟ್ಟಡ ಕಾರ್ಮಿಕರು) ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣ ಸಂಬಂಧ ಕಟ್ಟಡದ ಮಾಲೀಕ ಹರಿರಾಮ್ ಬನ್ಸಾಲ್, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ ಹಾಗೂ ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪ ಎಸಗಿದ ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ (MCD) ಐವರು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದು, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಸತಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆಯು ದೆಹಲಿಗೆ ಕಲಿಯಲು ಬರುವ ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಿಗದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸುರಕ್ಷತೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಂತಹ ಪಿಜಿ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿ ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವುದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.
ಅಕ್ರಮ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ನಡುವೆ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕಡೆಗಣನೆ
ದೆಹಲಿಯ ಸತ್ಯನಿಕೇತನ, ಓಲ್ಡ್ ರಾಜೇಂದ್ರ ನಗರ ಮತ್ತು ಮುಖರ್ಜಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಅಡಿಯೂ ಅಪಾರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಟ್ಟಡ ಮಾಲೀಕರು ಹಾಗೂ ಪಿಜಿ ನಿರ್ವಾಹಕರು, ಯಾವುದೇ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಟ್ಟಡ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು, ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ (MCD) ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾಗದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 5 ಅಂತಸ್ತಿನ ಪಿಜಿ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತ: 6 ಮಂದಿ ದುರ್ಮರಣ, 11 ಜನರ ರಕ್ಷಣೆ
ಸಣ್ಣ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಬಾಡಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಾದ ಭೂಕಂಪ ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿ ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಹೊರಬರಲು ಕನಿಷ್ಠ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯನಿಕೇತನದ ದುರಂತವು ಇಂತಹ ಸಾಲು ಸಾಲು ಅಕ್ರಮಗಳ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತದ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನೇರ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.
ಬೆಳಗಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಓದುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ವಾತಾವರಣವೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಣೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗುವುದು, ಚರಂಡಿ ನೀರಿನ ದುರ್ನಾತ, ವಿದ್ಯುತ್ ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಭೀತಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕಿನ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ, ದೃಷ್ಟಿದೋಷ ಹಾಗೂ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಹೆತ್ತವರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕಳುಹಿಸುವ ಹಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಈ ಅಸಹ್ಯಕರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ಬದುಕಲು ಅವರು ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಸತ್ಯನಿಕೇತನದ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಪಘಾತವಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಳು ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು ಪರಿಹಾರ ಘೋಷಿಸುವುದು ಅಥವಾ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯ ನೀಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿ, ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪಿಜಿಗಳು ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಬೇಕಿದೆ. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಕಟ್ಟಡ ಮಾಲೀಕರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಜತೆಗೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ತಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ, ದೇಶ ಕಟ್ಟಬೇಕಾದ ಯುವಜನತೆಯ ಜೀವಕ್ಕೆ ಭದ್ರತೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಇಡೀ ಸಮಾಜ ತಲೆತಗ್ಗಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ. ಸತ್ಯನಿಕೇತನದ ದುರಂತವು ಕೊನೆಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಲಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕನಸುಗಳು ಈ ರೀತಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ರಾಶಿಯಡಿ ಹತವಾಗದಿರಲಿ.
ಪತ್ರಕರ್ತೆ, 2019ರಿಂದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವೇ ಬದುಕು. ರಾಜಕೀಯ, ಬ್ಯುಜಿನೆಸ್‌ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ.
