ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುವಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಎಸ್. ಚೋಕಲಿಂಗಂ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮನವಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, ತನ್ನ ‘ECINet’ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಮತದಾರರು ನೋಟಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿರುವ 13 ವಿಭಾಗಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ (ERO) ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಂದಿನ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು (Extract of Last SIR) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ನಿಯಮವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24ರಂದು ಹಿರಿಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದ ಚೋಕಲಿಂಗಂ, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಧಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದರು.
ಹಿಂದಿನ SIR ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಮತದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಷಕರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂತರದ ಕುರಿತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಎತ್ತುವ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮತದಾರರು ಅನರ್ಹರೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೊದಲ ಬದಲಾವಣೆಯಂತೆ, ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರರೂ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ (AERO) ಕಚೇರಿಗೆ ತೆರಳಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (BLO) ಮತದಾರರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ECINet ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ERO ಅಥವಾ AERO ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೇ ಬದಲಾವಣೆಯಡಿ, ನೋಟಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವ 13 ವಿಭಾಗಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮತದಾರರು ಇತರ ಪೂರಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, BLO ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಇತರ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳು’ (Any other Documents) ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು, ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಹಾಗೂ ಇತರ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಜನರು ಸೂಚಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದದ್ದಲ್ಲ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಪಟ್ಟಿಯಷ್ಟೇ ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಚೋಕಲಿಂಗಂ ವಾದಿಸಿದ್ದರು.
ಮೂರನೇ ಬದಲಾವಣೆಯಂತೆ, ಮತದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು EROಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, BLO ನೀಡಿದ ವರದಿಯಿಂದಲೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಪೂರಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ (DEO) ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಚೋಕಲಿಂಗಂ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ERO ಅಥವಾ AERO ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಅರ್ಹ ಮತದಾರರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ನಾಲ್ಕನೇ ಬದಲಾವಣೆಯಡಿ, ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಹಿಂದಿನ SIR ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ನಿಯಮವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮತದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ SIR ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅದೇ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಚೋಕಲಿಂಗಂ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಂದು ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಈ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಈಗ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ BLOಗಳ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ತನಿಖಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಂಡಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮತದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿವೆ.
