ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮಸೂದೆ, 2025’ನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಜಂಟಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಯು (JPC) ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದ್ದು, ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರದ ಅತಿಯಾದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಕೇಂದ್ರದ ವ್ಯಾಪಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಲಿದೆ ಎಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯು ಕರಡು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಮಸೂದೆಯು ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಯುಜಿಸಿ (UGC), ಎಐಸಿಟಿಇ (AICTE) ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಟಿಇ (NCTE) ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಒಂದೇ ಏಕೀಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಈ ಮಸೂದೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಮಸೂದೆಯ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಎನ್‌ಡಿಎ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಕೇಂದ್ರವು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ ಆರೋಪವಾಗಿತ್ತು.
ಮಸೂದೆಯ 47ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇಂದ್ರವು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಆಯೋಗ ಅಥವಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿರುವ ಜೆಪಿಸಿ, ಇಂತಹ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಅಂತಿಮ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಲೋಪ ಎಸಗಿದೆ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಲು, ಆಯೋಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೂರು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೂರಕ್ಕೆ ಏರಿಸಬೇಕೆಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಮಸೂದೆಯ 45ನೇ ವಿಧಿಯು ನೀತಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರವು ನೀಡುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಈ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಿತಿ ಹಾಕಲು ಸಮಿತಿ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆದು, ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜೆಪಿಸಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಈಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
