ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಆಗುಹೋಗುಗಳು ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ದಾಸ್ತಾನಿನ ಸುತ್ತಲೇ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ‘ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮಗಾಗಿ ಯಾರು ಆಹಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ?’ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ಆತಂಕಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದು ಈಗ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂದು downtoearth.org.in ಜಾಲತಾಣ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಭಾರತವು ಯುವಜನರ ದೇಶವಾದರೂ, ನಮ್ಮ ರೈತರ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 50-55 ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ವಯಸ್ಸಾದ ರೈತರ ಮೇಲಿನ ಈ ಅವಲಂಬನೆ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹವಾಮಾನದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತ ಮತ್ತು ಏರುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚದಿಂದಾಗಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಒಂದು ಜೂಜಾಟದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೃಷಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಶೇ 1.2ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರು ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿಕರಾಗಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಸಂಘಟಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ಸಿಗದಿರುವುದೇ ಕೃಷಿ ತೊರೆಯಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದು ಶೇ 67.43ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಹೇಳಿದ್ದು, ನಗರಗಳತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಕಚೇರಿಯ (NSO) ಸಮೀಕ್ಷೆಯಂತೆ, ಶೇ 70.4ರಷ್ಟು ಕೃಷಿಕರು ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸರಾಸರಿ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯ 2012-13ರಲ್ಲಿದ್ದ ರೂ. 6,426 ರಿಂದ 2018-19ರ ವೇಳೆಗೆ ರೂ. 10,218ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ನೀಡುವ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಯುವಕರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೇಸಾಯದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಹಿರಿಯ ರೈತರು ಕೃಷಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಾಗ, ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಜೊತೆಗೆ ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನದ ಕುರಿತಾದ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವೂ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತೀವ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲಿದ್ದು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಜಮೀನುಗಳು ಪಾಳುಬೀಳುವ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದು, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಲಿವೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಕೈಗೆಟಕುವ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೂ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.
ಭಾರತವು ನೀರಾವರಿ, ಬೀಜ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವು ಆಹಾರ ಬೆಳೆಯುವ ‘ರೈತ’ನಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಲಾರವು. ಯುವಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಉದ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು. ಕರಾರುವಕ್ಕಾದ ಕೃಷಿ (Precision farming), ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಸೇವೆ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ದಾಸ್ತಾನು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ನಂತಹ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು. ಈ ಮೂಲಕ ಯುವಜನರು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸುಭದ್ರ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯು (ICAR) ರೂಪಿಸಿರುವ ‘ಆರ್ಯ’ (ARYA) ದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಯುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂದಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಘನತೆಯೂ ಸಿಗಬೇಕು. ಕೇವಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ನೀತಿಯು, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ‘ತಲೆಮಾರುಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ’ಯ (Generational sustainability) ಕಡೆಗೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಹಾರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೀಗಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಡುವೆ ನಾವು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಯುವಜನರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾವುಕತೆಯಿಂದ ನೋಡದೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಬೇಕು. ಮುಂಬರುವ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ‘ಭಾರತ ಎಷ್ಟು ಆಹಾರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ?’ ಎಂಬುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ‘ನಮಗಾಗಿ ಯಾರು ಆಹಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ?’ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
