ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಭಾರೀ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೀಗ, ಆ ಸಾಲಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು 2025ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರದ ಕೇವಲ 20 ತಿಂಗಳುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುಮಾರು 18 ರಿಂದ 20 ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು (ಸಿಇಒ) ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ದೇಶಾದ್ಯಂತ,ಮತದಾರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ ಆಯೋಗದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಈ ಸರಣಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು ತೀವ್ರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬ ಸಿಇಒಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಆದರೆ, ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಈ 20 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡ ಸಿಇಒಗಳ ಪೈಕಿ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ನಡೆಸಿರುವ ಈ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಮಾಜಿ ಸಿಇಸಿ ರಾಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ 33 ತಿಂಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ (2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು) 23 ಸಿಇಒಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸುನಿಲ್ ಅರೋರಾ ಮತ್ತು ಸುಶೀಲ್ ಚಂದ್ರ ಅವರ ಒಟ್ಟು 41 ತಿಂಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 29 ಸಿಇಒಗಳು ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಪರ್ವವು 2025ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲೇ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ತದನಂತರ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹರಿಯಾಣ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಣಿಪುರ ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಿಇಒಗಳನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಂತೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಸಿಇಒಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
2026 ರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಸರಣಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು ದೆಹಲಿ, ಗುಜರಾತ್, ಪಂಜಾಬ್, ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಚಂಡೀಗಢ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿಸಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸಿಇಒಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೇವಲ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸಿಇಒಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೆಹಲಿಯ ‘ನಿರ್ವಾಚನ ಸದನ’ದಲ್ಲಿರುವ ಆಯೋಗದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (DEC) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭಾನು ಪ್ರಕಾಶ್ ಯೇಟೂರು, ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮಾ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್‌ಪುರೋಹಿತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎಸ್ಐಆರ್ ಜಾರಿ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಬಿಜೆಪಿ ವಿರೋಧಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನೂ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿರುವ, ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿಇಒಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ವಿಚಾರವು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಮೋದಿ-ಶಾ ಜೋಡಿ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಇಚ್ಛಿಸಿದಂತೆ, ಮತಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ, ಅವರ ಅಣತಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಇಒ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವ ಹುನ್ನಾರ ಈ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳ ಹಿಂದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
