ಬಿಎಸ್‌ಪಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕಾನ್ಶಿರಾಂ ಅವರು ಅಂದು ಯುವತಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಾಯಾವತಿಯರಿಗೆ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇಂದು ಆಕಾಶ್ ಆನಂದ್ ಅವರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳು ಸಿಗದಿರುವುದು ಯುವ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಹಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಂಚ ಹಿನ್ನಡೆಯುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ನಾಯಕತ್ವದ ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಬಿಎಸ್‌ಪಿಯ ಹಾದಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸವಾಲಿನದಾಗಲಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಕೇವಲ ಆರೇಳು ತಿಂಗಳ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿವೆ. ಆದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ದಲಿತ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊಂದಿರುವ ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ (BSP) ಮಾತ್ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸುಳಿವು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಪಕ್ಷದ ಅಧಿನಾಯಕಿ ಮಾಯಾವತಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಡೆಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ನೂಕಿವೆ. ಪಕ್ಷದ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ನಾಯಕತ್ವ ಯಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಆತಂಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಬಿಎಸ್‌ಪಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿರುವುದು ಮಾಯಾವತಿ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಆಕಾಶ್ ಆನಂದ್ ಅವರ ಭವಿಷ್ಯ. ಪಕ್ಷದ ‘ನಂಬರ್ 2’ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಚಾಲಕ ಎಂದು ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಆಕಾಶ್ ಆನಂದ್ ಅವರನ್ನು ಮಾಯಾವತಿ ಇದೀಗ ಮತ್ತೆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಆಕಾಶ್‌ಗೆ ಇನ್ನೂ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ ಬಂದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಮಾಯಾವತಿ, ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಆಕಾಶ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ‘ಈಶಾನ್ ಆನಂದ್’ ಅವರನ್ನು ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಭೆಗೆ ಕರೆತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆಕಾಶ್ ಕೂರುತ್ತಿದ್ದ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ ಕೂತಿರುವುದು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಆಕಾಶ್ ಆನಂದ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಯಾಣವು ಏರಿಳಿತಗಳಿಂದಲೇ ಕೂಡಿದೆ. ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಎ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದ ಆಕಾಶ್ ಅವರನ್ನು 2017ರಲ್ಲಿ ಮಾಯಾವತಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ‘ರಾಜಕೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರದ ವೇಳೆ ಸೀತಾಪುರದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ್ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಿಂದ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಮಾಯಾವತಿ, ಮೇ 2024ರಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ್ ಅವರನ್ನು ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ಕೇವಲ 47 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಅಂದರೆ 2024ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಯಾವತಿ ಮತ್ತೆ ಆಕಾಶ್‌ಗೆ ಮಣೆಹಾಕಿ, ಸಂಚಾಲಕ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮರಳಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಸರಣಿ ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. 2025ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ್ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಚಾಲಕ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ಪಕ್ಷದಿಂದಲೇ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ (ಮೇ 2025) ಉಚ್ಚಾಟನೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಮುಖ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಚಾಲಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026) ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಬಾರಿಯ ದಿಢೀರ್ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಮುಂಬರುವ 2027ರ ಯುಪಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಬಿಎಸ್‌ಪಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕಾಶ್ ಆನಂದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಆಕಾಶ್ ಅವರ ಮಾವ ಅಶೋಕ್ ಸಿದ್ದಾರ್ಥ್ ಅವರೇ ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅಶೋಕ್ ಅವರನ್ನು ಪಕ್ಷದಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ದಲಿತ ಕ್ಯಾಬ್ ಚಾಲಕನೊಬ್ಬನ ಪರ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದ ಆಕಾಶ್, ಎಕ್ಸ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಮಾಯಾವತಿ ಅವರ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಆಕಾಶ್ ಆ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಪಕ್ಷದ ಆಂತರಿಕ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಕಾಶ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಭಿನ್ನತೆಯಿದೆ. ಆಕಾಶ್ ಅವರು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಯುವಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷದ ಹಳೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂರಚನೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸತೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರಂತಹ ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ನಾಯಕರು ಆಕಾಶ್ ಅವರ ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ನೀಡಿದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವರದಿಗಳೇ ಆಕಾಶ್ ಅವರನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕೇವಲ ಆಕಾಶ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬಿಎಸ್‌ಪಿಯ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಇಂತಹ ಉಚ್ಚಾಟನೆ ಮತ್ತು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಜಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು 2018ರಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಿ, 2025ರಲ್ಲಿ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಅಂತು ಮಿಶ್ರಾ, ರಣಧೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಬೇನಿವಾಲ್, ಧರಂವೀರ್ ಅಶೋಕ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ನಾಯಕರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಎಸ್‌ಪಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಯಾವತಿ ಅವರೊಬ್ಬರೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಏಕೈಕ ನಾಯಕಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇದು ರವಾನಿಸಿದೆ.
ನಾಯಕತ್ವದ ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ತಳಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ ನಿರುತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ಅವರು 2027ರ ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಯುವ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಕಸರತ್ತು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಕಾಶ್ ಆನಂದ್ ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಬೃಹತ್ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಹೊರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರ ಹೆಗಲೇರಿದೆ.
ಬಿಎಸ್‌ಪಿಯ ಈ ಆಂತರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ನಾಯಕತ್ವದ ನಿರ್ವಾತವನ್ನು ‘ಆಜಾದ್ ಸಮಾಜ ಪಾರ್ಟಿ’ಯ ಯುವ ನಾಯಕ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಎಸ್‌ಪಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿರುವ ದಲಿತ ಯುವಕರು ಈಗ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಯಕತ್ವದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಬಿಎಸ್‌ಪಿಗೆ ಹೊಸ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ ʼಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಮಾತ್ರʼ ಎಂದಿದ್ದ ಅಬೂಬಕರ್‌ ಮುಸಲಿಯಾರ್‌ ಯಾರು?
2022ರ ಯುಪಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್‌ಪಿ ಕೇವಲ 1 ಸ್ಥಾನ ಗೆದ್ದು ಶೇ. 12.88ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಮತ ಪಡೆದಿತ್ತು. 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತಗಳಿಕೆ ಶೇ. 9.46ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಯುವ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಬಿಎಸ್‌ಪಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕಾನ್ಶಿರಾಂ ಅವರು ಅಂದು ಯುವತಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಾಯಾವತಿಗೆ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇಂದು ಆಕಾಶ್ ಆನಂದ್ ಅವರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳು ಸಿಗದಿರುವುದು ಯುವ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಹಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಂಚ ಹಿನ್ನಡೆಯುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ನಾಯಕತ್ವದ ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್‌ಪಿಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸವಾಲನ್ನಾಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
