“ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಉಸಿರು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೇವಲ ಐದು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 73ರಷ್ಟು ಮುಗ್ಧ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಈ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿವೆ! ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನೇ ತೋಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಗೋರಿ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಭರವಸೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ’ವೊಂದು ಈಗ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಒಗ್ಗೂಡಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಲು ಇದೇ ನಮಗಿರುವ ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ.”
ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಫಂಡ್ (WWF) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ‘ಲಿವಿಂಗ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ವರದಿ-2026′ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಭೀಕರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ. 1970ರಿಂದ 2022ರವರೆಗಿನ ಐದು ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ (ಸಸ್ತನಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮೀನುಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು ಹಾಗೂ ಉಭಯಚರಗಳು) ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 73ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕುಸಿತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪಾಲು, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 58 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ [ಸುಮಾರು ₹4,843 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ] ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಈ ಕೊಂಡಿ ಕಳಚಿದರೆ ಮಾನವನ ಆಹಾರ, ಶುದ್ಧ ನೀರು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಅಡಿಪಾಯವೇ ಕುಸಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪೈಕಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಜಲಚರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 85ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 69ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಸಾಗರ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 59ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀರಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ ಶೇ. 95ರಷ್ಟು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಶೇ. 80ರಷ್ಟು, ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಶೇ. 49ರಷ್ಟು, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಶೇ. 28ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶೇ. 23ರಷ್ಟು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕರಗಿಹೋಗಿದೆ.
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಈ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಮಾನವನ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನೇರ ಹೊಣೆ ಎಂದು ವರದಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’; ಎರಡನೆಯದು ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಕಸಿಯುತ್ತಿರುವ ‘ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’; ಮೂರನೆಯದು ಪರಿಸರ ಹಾನಿಕಾರಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹರಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ’. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕೃಷಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬರೋಬ್ಬರಿ 470 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ [ಸುಮಾರು ₹39.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ] ಹಣವು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಸರ ನಾಶ ಮಾಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಿಸಿದೆ.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಈ ವರದಿಯು ‘ಭರವಸೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ’ದ (Science of Hope) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಗುರಿ, ಸುಸ್ಥಿರ ಮಾರ್ಗ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಂಕಲ್ಪವಿದ್ದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ. 2010ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3,200ರಷ್ಟಿದ್ದ ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರಂತರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ 2025ರ ವೇಳೆಗೆ 5,700ಕ್ಕೆ (ಶೇ. 70ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ) ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಬ್ಲೂಫಿನ್ ಟ್ಯೂನಾ ಮೀನುಗಳು, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಕಡಲಾಮೆಗಳ ಸಂತತಿಯಲ್ಲೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಯತ್ನದ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಧನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ (Positive Tipping Points) ತರಬೇಕಿದೆ. ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಂತಹ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನಗಳತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗಬೇಕಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಅಳವಡಿಕೆ ದರ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು ಶೇ. 25ನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಕಾಡು ನಾಶ ಮಾಡದ ‘ಪ್ರಕೃತಿ-ಸ್ನೇಹಿ’ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪೋಲಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕಿದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಗುವುದು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ. ಸದ್ಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬರೋಬ್ಬರಿ 7.3 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ [ಸುಮಾರು ₹610 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ] ಹರಿದುಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಪೂರಣ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ 220 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ [ಸುಮಾರು ₹18.4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ] ಮಾತ್ರ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇರುವ ಸುಮಾರು 1.3 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ [ಸುಮಾರು ₹108.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ] ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಪರಿಸರ ವಿರೋಧಿ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಆದಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ (Indigenous Peoples) ಮುಂಚೂಣಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸುಸ್ಥಿರ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಾಧ್ಯ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಅಪ್ರತಿಮವಾದುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನೇರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಆನೆಗಳ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾಪಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ಶಾಶ್ವತ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆದು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಲು ‘ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟು’ (GBF) ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಕನಿಷ್ಠ 200 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ [ಸುಮಾರು ₹16.7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ] ಹೊಸ ಬಂಡವಾಳ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವೂ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇವೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಒಗ್ಗೂಡಿ ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾದರೆ ಮಾತ್ರ 2050ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಳುವ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.
