ರಾಯರೆಡ್ಡಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಅವರು ಇಸ್ಲಾಂನ ಕೆಲವು ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಇಸ್ಲಾಂ ಅನ್ನು ಮಹಾನ್ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳು ಕೆಟ್ಟವು ಅಥವಾ ಕೀಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಬೋಧನೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ‘ಶ್ರೇಷ್ಠ’ ಅಥವಾ ‘ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಹಾನ್’ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊಬ್ಬರು ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಸಹಜ.
ಭಾರತದ ಬಹುಧರ್ಮೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಲಾವಿದರು ಭಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿರುವುದು, ಮುಸ್ಲಿಂ ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿರುವುದು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಇಂತಹ ನಡೆಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗಡಿಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮುಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದದ ಸಂಕೇತಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಂದು ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ಸಚಿವರು ಇಸ್ಲಾಂನ ಮಾನವೀಯ ಬೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದಾಗ, ಅದೇ ಮುಕ್ತ ಮನೋಭಾವ ರಾಜಕೀಯ ಆಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದವಾಗಿ ಏಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ? ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾನದಂಡವೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬದಲಾಗತೊಡಗಿದೆಯೇ?
ಕರ್ನಾಟಕದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಬಸವರಾಜ ರಾಯರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಕನೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಇಸ್ಲಾಂ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಕುರಿತು ಹಲವು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹರಡಿವೆ; ತಾವು ಕುರಾನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದು, ಧರ್ಮದ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಕುರಾನ್ ಕೇವಲ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಗ್ರಂಥವಲ್ಲ, ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಅದನ್ನು ಓದಬಹುದು ಎಂದೂ ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಆಸೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಅವರು, ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಕ್ಕಾಗೆ ತೆರಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತಮ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.
ರಾಯರೆಡ್ಡಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಅವರು ಇಸ್ಲಾಂನ ಕೆಲವು ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಇಸ್ಲಾಂ ಅನ್ನು ಮಹಾನ್ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳು ಕೆಟ್ಟವು ಅಥವಾ ಕೀಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಬೋಧನೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ‘ಶ್ರೇಷ್ಠ’ ಅಥವಾ ‘ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಹಾನ್’ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊಬ್ಬರು ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಸಹಜ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪದದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಧರ್ಮನಿಂದನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ನಂತರ ನೀಡಿದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ನಮಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಬೀರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ದಿವಂಗತ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಸುತಾರ್ ಅವರು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ಭಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಜೀವನದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ವಿಶಾಲ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫರಂತಹ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೂಫಿ ಕವಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮದ ಗೌರವವನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಂತೆ ನೋಡುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಇಂದಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿದೆ? ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವರು ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇನಾ? ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಧರ್ಮ ಇಸ್ಲಾಂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದಲೇನಾ?
ರಾಯರೆಡ್ಡಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚನೆ ಹಾಗೂ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ‘ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಓಲೈಕೆ ರಾಜಕೀಯ’ದೊಂದಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದೆ. ಸಚಿವರ ಮಾತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಹಕ್ಕು. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ನಡುವೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದರೂ ಮಹತ್ವದ ಗಡಿ ಇದೆ. ಸಚಿವರ ಹೇಳಿಕೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಘರ್ಷದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು, ಎಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದಕ್ಕೇ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಿಷಾದಕರ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರ ಟೀಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಸಚಿವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾಡುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು. ಮಾಜಿ ಸಂಸದ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಹ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದ ಹೂರಿಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಂಗ್ಯಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ ಸಿ.ಟಿ. ರವಿ ಕೂಡ ರಾಯರೆಡ್ಡಿಯವರು ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಮಹಾನ್ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಿರಬಹುದೇ ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದರು.
ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮೂಲ ವಿಷಯದಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನೂ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ಸಚಿವರು ಧರ್ಮದ ಕುರಿತು ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು, ಅವರ ಪದಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಟೀಕಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾಲ್ಕು ಮದುವೆಗಳು, ಹೂರಿಗಳು ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸೆಗಳ ಉಲ್ಲೇಖದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರತಿವಾದವಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಬದಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆರಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವುದು ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಲಾರದು.
ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಂಬುವ, ಆಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಭಾರತೀಯ ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯ ಮೂಲತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
ರಾಯರೆಡ್ಡಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಇರಬಹುದೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯೂ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆ; ಸಾಬೀತಾದ ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಚಿವರ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಊಹಾಪೋಹ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಹೇಳಿದರು, ನಂತರ ಏನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಿಲುವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಸ್ಲಾಂನ ಉತ್ತಮ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಮರಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮದ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಆ ಧರ್ಮದ ಅವಮಾನವೂ ಅಲ್ಲ. ಇಸ್ಲಾಂ ನ್ಯಾಯ, ಉಪಕಾರ, ಕರುಣೆ, ಮಾನವ ಘನತೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕುರಾನ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ: “إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ” — “ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲಾಹನು ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಉಪಕಾರವನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.”
ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಈ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯತೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಒಳಿತಿನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ, ಆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಬದಲು ಅಂತರಧರ್ಮೀಯ ಗೌರವ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಮುಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತನ್ನದೇ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ದ್ರೋಹವಾಗುವುದು ಯಾವಾಗಿನಿಂದ? ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿರಲು ಇತರ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂಶವನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೇ?
ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಹುಶಃ ರಾಯರೆಡ್ಡಿಯವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಅನ್ನು ಮಹಾನ್ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೇ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಧರ್ಮದ ಕುರಿತು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ನಾವು ರಾಜಕೀಯ ನಿಷ್ಠೆಯ ಮಾನದಂಡದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಚಿಂತೆಯ ವಿಷಯವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಲಾವಿದ ಭಜನೆ ಹಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಸಹೋದರತ್ವವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮುಸ್ಲಿಂ ಕವಿ ಮತ್ತೊಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶದಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಶಾಲತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಕುರಿತು ಸಂವಾದ ನಡೆದರೆ ಅದನ್ನು ಅಂತರಧರ್ಮೀಯ ಸಂವಾದವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ಸಚಿವರು ಇಸ್ಲಾಂನ ಮಾನವೀಯ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದಾಗಲೂ ಅದೇ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ?
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ “ನನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ನೀತಿ ಯಾರ ಬಳಿ ಇದೆ” ಎಂಬ ಜೆನ್ ಝಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಿದೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗೌರವವು ದ್ವಂದ್ವ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು. ರಾಯರೆಡ್ಡಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪದಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಬಿಜೆಪಿಗೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಂವಾದವನ್ನೂ ಬಲಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದವನ್ನೂ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಧರ್ಮದ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮದ ಅವಮಾನವೆಂದು ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದೂ ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ.
ಧರ್ಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ತನ್ನದೇ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಪರಸ್ಪರರ ಒಳಿತನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವದಲ್ಲಿದೆ. ಇಂದು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಇದೇ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವುದು—ಧರ್ಮವು ರಾಜಕೀಯದ ಆಯುಧವಾಗದೆ, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹತ್ತಿರ ತರುವ ಸೇತುವೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.
ಅಬ್ದುಲ್ ಹಲೀಂ ಮನ್ಸೂರ್
ಉರ್ದು ಪತ್ರಕರ್ತ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ.
