ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಧಿಕಾರದ ಪಯಣ!

Date:

ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಪಕ್ಷದ ಆಂತರಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಬಯಸಿದ್ದರು; ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಮೊಯ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಿತಿಯು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರೂ, ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಕೆಲವರು ಈಗಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆರೋಪ.

- Advertisement -

ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಸೋಲಿಗೆ ಎದುರಾಳಿಯ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರಗಳು, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತೋರುವ ಹಿಂಜರಿಕೆ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿನ ದ್ವಂದ್ವ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರತಿರೋಧವೂ ಅದರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾಗದಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ, ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಎಂ. ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಹೇಳಿಕೆ ಅಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ತನಿಖೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತೆಂಬ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಅದರೊಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶೇಷ ಲೇಖನಗಳಿಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ →

ಈ ದಿನ ಕವಿತೆ | ನಾನು, ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ...

ವಾರಕ್ಕೊಂದು ಅನುವಾದಿತ ಕವಿತೆ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಮರಾಠಿ ಕವಿ ವಸಂತ್ ಆಬಾಜಿ ದಹಾಕೆ ಅವರ "ನಾನು, ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಹಕ್ಕಿ" ಕವಿತೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಿರಿಯ ಅನುವಾದಕಿ ಸಿ...

ಶಿವಮೊಗ್ಗ | 40 ವರ್ಷ ದುಡಿದರೂ ಗಜಾನನ ಸಂಸ್ಥೆ...

ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಹೆಸರಾಂತ ಗಜಾನನ ಬಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಸ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ...

ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ: ಚುನಾವಣೆ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಹೊನ್ನಗುಂಡಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು!

ಅದೆಷ್ಟೋ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆದು ಹೋದವು, ಆದರೆ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಲಭ್ಯವಾದ ಡಾಂಬರ್ ರಸ್ತೆ ಕಾಣದೆ ಅದೆಷ್ಟೋ ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು...

ನವೆಂಬರ್ 18ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಮೊಯ್ಲಿ, ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ತನಿಖೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಕೆಲವೇ ನಾಯಕರು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2009ರಿಂದ 2011ರವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಗುಜರಾತ್‌ನ ಆಗಿನ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದಿದ್ದ ಸೊಹ್ರಾಬುದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್ ನಕಲಿ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಮಿತ್ ಶಾ ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಕೂಡ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದರೆ, ತಮ್ಮದೇ ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರದೊಳಗಿನ ಕೆಲವರು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು; ಇದು ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇತರ ನಾಯಕರ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು ಎಂದು ಮೊಯ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇಂದಿಗೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆರೋಪದ ಸಾರಾಂಶ.

ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಮೊದಲು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ಸೊಹ್ರಾಬುದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕೌಸರ್ ಬೀ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ತುಳಸಿರಾಮ್ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಅವರ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಆಗಿನ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಆರೋಪಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಯ ಬಳಿಕ 2010ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2012ರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಗುಜರಾತ್‌ನಿಂದ ಮುಂಬೈಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ 2014ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಿಬಿಐ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ, ಅವರನ್ನು ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುವುದಾಗಲಿ, ತನಿಖೆಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನೇ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಲಿ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಅಮಿತ್ ಶಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಸೊಹ್ರಾಬುದ್ದೀನ್ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಆರೋಪವನ್ನು ಒಂದೇ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು. ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ, ತನಿಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತನಿಖಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊಯ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿಲ್ಲ. ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಾಯಕರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಗಂಭೀರ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದೃಢಪಟ್ಟ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮದೇ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಂತಹ ಆರೋಪ ಮಾಡಿರುವುದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ.

ಈ ಆರೋಪದ ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ ಮೋದಿ ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೇ ಎಂಬ ಊಹೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆ ನಡೆಯಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ-ನಷ್ಟದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಆರೋಪ ಎದುರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿರಲಿ, ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳಿದ್ದರೆ ಕಾನೂನು ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ, ತನಿಖೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಗದಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಈ ಎರಡೂ ತತ್ವಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗಬೇಕು. ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಆರೋಪ ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಅವರ ಮೇಲಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು ಅದನ್ನು ದೃಢವಾದ ತತ್ವವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಬದಲು ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯ ಶಾ ಬಾನೊ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ಅಯೋಧ್ಯೆ ವಿವಾದದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. 1985ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಶಾ ಬಾನೊ ಅವರಿಗೆ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡುವ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ, 1986ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಈ ಕ್ರಮವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು ಎಂಬ ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿ ಆವರಣದ ಬೀಗ ತೆರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ನಡೆದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದವು. 1989ರಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ ನಿರ್ಧಾರವೂ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಈ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಅವುಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಡೆ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಆರೋಪ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆ ವಿವಾದದ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ತತ್ವಬದ್ಧ ನಿಲುವು ತಾಳಲು ವಿಫಲವಾದ ಆರೋಪ. ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ದೃಢವಾದ ಜಾತ್ಯತೀತ ನಿಲುವಿನ ಬದಲಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತತ್ವದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬದಲು, ಚುನಾವಣಾ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಪಕ್ಷದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದರರ್ಥ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಯಕನೂ ಜಾತ್ಯತೀತ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಜಾತ್ಯತೀತತೆ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಅನೇಕ ನಾಯಕರು ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯುವ ಮನೋಭಾವವಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಬದಲು ಮತಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದು. ಇಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಲಾಭ ತಂದುಕೊಟ್ಟರೂ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿಯುವುದಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಗೌರವ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ತತ್ವವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳೇ ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಪಕ್ಷದ ಆಂತರಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಬಯಸಿದ್ದರು; ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಮೊಯ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಿತಿಯು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರೂ, ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಕೆಲವರು ಈಗಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆರೋಪ. ಆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರೆ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ, ಯುವಜನರಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಆಂತರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬಲಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕುಟುಂಬಕೇಂದ್ರಿತ ನಾಯಕತ್ವ, ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರ ಗುಂಪುಗಳು, ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಬಣ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಅವಲಂಬನೆಯ ಕುರಿತು ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ಆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವ ಕುಗ್ಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರು ಅದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಆರೋಪ ಈ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಆದರೆ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಯಾವುವು, ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾರು ತಡೆದರು ಮತ್ತು ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಆರೋಪದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.

2014ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಸೋಲನುಭವಿಸಿ, ಬಿಜೆಪಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರದ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ವಿವರಿಸುವುದು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಿರಾಸೆ, ಬಿಜೆಪಿಯ ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿ, ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ನಾಯಕನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಬೆಂಬಲ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊಯ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೆಲವು ತನಿಖೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ ಮೋದಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಬಲ ನೀಡಬಹುದಿತ್ತು; ಅಥವಾ ಆರೋಪಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಗದೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಬಹುದಿತ್ತು. ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದಿತ್ತು. ತನಿಖೆ ನಡೆಯುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ; ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಗುವುದು ಮತ್ತೊಂದು. ಇವೆರಡನ್ನು ಒಂದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ನೀಡಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ವಕ್ತಾರ ಸುಧಾಂಶು ತ್ರಿವೇದಿ, ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಮಿತ್ ಶಾ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂದಿನ ಆರೋಪಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕನ ಆರೋಪದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತನಿಖೆಗಳೂ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ತಪ್ಪೋ, ಅದೇ ಆರೋಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಾಧಾರವೆಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕು; ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳಿಗಿಂತ ಸತ್ಯಾಂಶಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕನ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಹರಣ ಅಕ್ಷಮ್ಯ; ಸರ್ಕಾರ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿ

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧದ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಊಹೆಯಲ್ಲೇ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಗೌರವಿಸಿತು? ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತೇ? ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿತೇ? ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಿಂತ ಪಕ್ಷದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿತೇ? ಇವೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗದು. ಎದುರಾಳಿಯ ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಗಳು ಒಂದು ಕಡೆ ಇದ್ದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸ್ವಂತ ರಾಜಕೀಯ ತಪ್ಪುಗಳು, ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಂಜರಿಕೆ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಎದುರಾದ ಪ್ರತಿರೋಧವೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಇವೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತತ್ವಗಳಿಗಿಂತ ರಾಜಕೀಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರೆ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಣಿದರೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಒಂದು ಚುನಾವಣೆಯ ಸೋಲಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೇ ಕ್ರಮೇಣ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಸತ್ಯಾಂಶಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕಾದ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿದೆ

ಮನ್ಸೂರ್
ಅಬ್ದುಲ್ ಹಲೀಂ ಮನ್ಸೂರ್
+ posts

ಉರ್ದು ಪತ್ರಕರ್ತ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ.

<p><iframe src="https://www.youtube.com/embed/8qwx4L0lKFQ?autoplay=1&mute=1&loop=1&playlist=8qwx4L0lKFQ&controls=0&modestbranding=1&showinfo=0" width="560" height="315" frameborder="0" allowfullscreen="allowfullscreen"></iframe></p>

ಪೋಸ್ಟ್ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ:

ಅಬ್ದುಲ್ ಹಲೀಂ ಮನ್ಸೂರ್
ಅಬ್ದುಲ್ ಹಲೀಂ ಮನ್ಸೂರ್
ಉರ್ದು ಪತ್ರಕರ್ತ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ.

ಪೋಸ್ಟ್ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ:

ಈ ಹೊತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ

ವಿಡಿಯೋ

ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳು
Related

ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಹತ್ಯೆ ಸಂಚು: ನಿಖಿಲ್ ಗುಪ್ತಾಗೆ 19 ವರ್ಷ ಜೈಲು

ಸಿಖ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಗುರುಪತ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಪನ್ನುನ್ ಹತ್ಯೆ ಸಂಚು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ...

ಸಿರಾಜ್ ಕೈಬಿಟ್ಟ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ತಿರುವು: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಬಿಜೆಪಿ ತಿರುಗೇಟು!

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಆಡುವ ಹನ್ನೊಂದರ ಬಳಗದಿಂದ ಭಾರತದ...

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ವಿ.ವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 20ರಿಂದ 32ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ: ಹಳೆಯ 18 ಹೆಸರುಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ

ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯದಂತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಿಗೆ...

ಸಚಿನ್, ದ್ರಾವಿಡ್, ಕೊಹ್ಲಿ ಸಾಲಿಗೆ ಕೆ ಎಲ್ ರಾಹುಲ್: ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶತಕ

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆಯ ಶತಕ ಬಾರಿಸಿದ ಭಾರತದ ಆರಂಭಿಕ...