ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ (NGT) ನೇಮಿಸಿದ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಶಾಮೀಲಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಸಮಿತಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದು, ಈ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಸಿಂಧ್‌ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮಿತಿ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರಳು ದಾಸ್ತಾನುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರಳು ತೆಗೆಯುವುದು, ಸೂಕ್ತ ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ಗೋಚರಿಸುವ ನಂಬರ್‌ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲದ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳು ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನೂ ಸಮಿತಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ.
“ಇಂತಹ ಆಯ್ದ ಕ್ರಮಗಳು ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ಶಾಮೀಲಾತಿ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಕುರಿತು ತಕ್ಷಣದ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ, ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪ ಎಸಗಿದವರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಸಮಿತಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (ಸಿಪಿಸಿಬಿ), ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಎಂಪಿಎಸ್‌ಇಐಎಎ) ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (ಎಂಪಿಪಿಸಿಬಿ) ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯು ಒಟ್ಟು 11 ಮರಳು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಭಿಂಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಹಾರ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಟಿಯಾವಾಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 8 ಸ್ಥಳಗಳು ಹಾಗೂ ದಾಟಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೋಹೇರಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಅಂದಾಜು 6,010 ಘನ ಮೀಟರ್‌ ಮರಳು ಸಂಗ್ರಹವಿರುವುದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ದಾಟಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 3,800 ಘನ ಮೀಟರ್‌ ಹಾಗೂ ಭಿಂಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 2,210 ಘನ ಮೀಟರ್‌ ಮರಳು ಇದೆ ಎಂದು ಸಮಿತಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಭಿಂಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಟಿಯಾವಾಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಸರ್ವೆ ಸಂಖ್ಯೆ 208ರಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 1,000 ಘನ ಮೀಟರ್‌ ಮರಳು ಸಂಗ್ರಹ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಎಂಟು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ 300ರಿಂದ 360 ಘನ ಮೀಟರ್‌ ಮರಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಗುರುತಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲ ಎಂಟು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ ಕ್ರಮ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಒಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌-ಲೋಡರ್‌ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.
ದಾಟಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೋಹೇರಾ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಸಿಂಧ್‌ ನದಿಯ ಸೇತುವೆಯ ಸಮೀಪ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮರಳು ತೆಗೆಯಲಾಗಿರುವ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಮಿತಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು 2020ರ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಾಟಿಯಾ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 17 ಪ್ರಕರಣಗಳು, ಅಕ್ರಮ ಸಾಗಣೆಯ 87 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇ-ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾದ 30 ಮರಳು ಗಣಿಗಳ ಪೈಕಿ 26 ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದಿತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಭಿಂಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ 18 ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ದಾಟಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ನದಿಯ ಹರಿಯುವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಭಾರೀ ಭೂ ಅಗೆತ ಯಂತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಮರಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮರಳು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಸೂಕ್ತ ಸಾಗಣೆ ಪರವಾನಗಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮರಳನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದೂ ದೂರಲಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಡಾ. ಗೋವಿಂದ್‌ ಸಿಂಗ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಎನ್‌ಜಿಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯ ಪೀಠವು ಆಗಸ್ಟ್‌ 7ರಂದು ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಶಿಯೋ ಕುಮಾರ್‌ ಸಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ತಜ್ಞ ಸದಸ್ಯ ಸುಧೀರ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ಚತುರ್ವೇದಿ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠದ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದೆ.
ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಿಗಮ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನಿಯಮಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮರಳು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ, ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪ ಸಾಬೀತಾದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕೆಂದೂ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.
ವಿದಿಶಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಸಿಂಧ್‌ ನದಿಯು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 470 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ಹರಿದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರಿ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಮೀಪದ ಚಂಬಲ್‌ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಘರಿಯಾಲ್‌ ಮೊಸಳೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಮಗ್ಗರ್‌ ಮೊಸಳೆಗಳು, ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಮೆಗಳು, ನೀರುನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ನದಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಚರಗಳಿಗೂ ಈ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಿಂಧ್‌ ನದಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನದಿಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಜಲಚರಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಆತಂಕವಿದೆ.
ಸಿಂಧ್‌ ನದಿಯು ಚಂಬಲ್‌ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪಂಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜೆಸಿಬಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮರಳು ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಘರಿಯಾಲ್‌ ಮೊಸಳೆಗಳು, ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಮೆಗಳು, ನೀರುನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ನದಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಮರಳು ನದಿ ಪಾತ್ರದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶೋಧಕವಾಗಿ (Natural Filter) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಾಶದಿಂದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಳಿನ ಅತಿಯಾದ ಕಡಿತದಿಂದ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಒಳಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುವ ಮತ್ತು ದಡಗಳು ಕುಸಿಯುವ (Bank Erosion) ಗಂಡಾಂತರ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ನದಿಗಳ ಒಡಲು ಬಗೆವ ‘ಆಧುನಿಕ ಡಕಾಯಿತರು’: ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾದ ಕಪಿಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಜೀವರಾಶಿ
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಾಗೂ NGT ಈಗಾಗಲೇ ಕಠಿಣ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ನದಿ ಪಾತ್ರದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಳದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮರಳು ತೆಗೆಯಬೇಕು, ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಿಷೇಧ, ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂಬ ನಿಯಮಗಳಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅನುಷ್ಠಾನವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ವರದಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತೆಗೆದ ಮರಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿರುವುದರಿಂದ, ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಜಂಟಿ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಪಡೆ (Inter-State Task Force) ರಚನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಶಾಮೀಲಾತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು. ಐಎಸ್‌ಆರ್‌ಒ (ISRO) ಅಥವಾ ಜಿಯೋ-ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳ ಕರಗುವಿಕೆಯನ್ನು ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮರಳು ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಹನಕ್ಕೂ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ (QR Code) ಆಧೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ರಶೀದಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾ ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಹುದು.
