ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಹಾಗೂ ಸುದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದ ದಿವಂಗತ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣವ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಆಸೆಯಿತ್ತು. 2010ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರು “ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ” ಎಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಇಂಗಿತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ನನಗೆ ಆಘಾತ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥನ ‘ಬಿಲಾಂಗಿಂಗ್: ಎ ಜರ್ನಿ ಆಫ್ ಲವ್’ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ನವೆಂಬರ್ 16ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಣವ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಅಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಪಿ. ಚಿದಂಬರಂ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದವು. ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಗುಂಪಿನ ಸಭೆಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಣವ್ ದಾ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ತಂಗುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
“2010ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಪ್ರಣವ್ ದಾ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಅವರ ಆ ಮಾತು ನನಗೆ ತೀವ್ರ ಆಘಾತ ತಂದಿತ್ತು. ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ಉಪಾಯವಾಗಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ನಿರಾಶೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಎಂದಿಗೂ ಅದನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
2012ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ್ ಮುಖರ್ಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದ ಮೇಲೆಯೂ ತಾವು ಅವರನ್ನು ಆಗಾಗ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರಣವ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ಮುಖರ್ಜಿ ‘X’ (ಟ್ವಿಟರ್)ನಲ್ಲಿ ಖಾರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
What’s there to get ‘shocked’ about? https://t.co/MPYyVx2eg1 pic.twitter.com/G176imSSfy— Sharmistha Mukherjee (@Sharmistha_GK) November 10, 2026
“ಇದರಲ್ಲಿ ಆಘಾತಪಡುವಂಥದ್ದು ಏನಿದೆ? ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳ ಅನುಭವ, ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಆಸೆ ಹೊಂದುವುದು ಅಪರಾಧವೇ? ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಇಚ್ಛೆಯಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ‘ಆತ್ಮಗೌರವವಿರುವ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕಾರಣಿಗೂ ಈ ಆಸೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು,” ಎಂದು ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಹಲವು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆಯಾದರೂ, ಮೋದಿ ಅವರು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಬೇರೆಡೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉಂಟಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೂ ಹೇಗೆ ಹರಡಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯ ನಂತರ ಮೇನಕಾ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗಿದ್ದ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ ಮನೆ ತೊರೆದು ಹೋದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
