ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಶ್ವಾಸವು 2026ರ ವರ್ಷದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ತೀವ್ರ ನಿರಾಶಾವಾದ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿವೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅವರು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್.ಬಿ.ಐ) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರ ‘ಗ್ರಾಮೀಣ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ’ಯು (RCCS), ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅವರ ಆಶಯಗಳ ನಡುವಿನ ಕಂದಕವು ಹೇಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಬೆಲೆಗಳು, ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಖರ್ಚಿನ ಬಗೆಗಿನ ಜನರ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಅಳೆಯುವ ಆರ್.ಬಿ.ಐ ನ ‘ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ (CSI) ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 91.7 ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ವೇಳೆಗೆ ಇದು 90.6 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 100.5 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಈ ಮಹತ್ವದ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಆರನೇ ಬಾರಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿರುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಅಂದರೆ 2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು 100.9 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ತೀವ್ರ ಹದಗೆಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲಿನ ಜನರ ನಿವ್ವಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೈನಸ್ 11.9 ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಅದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೈನಸ್ 14.1 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಜನರ ನಿವ್ವಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಮೈನಸ್ 8.0 ಯಿಂದ ಮೈನಸ್ 10.5 ಕ್ಕೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಆದಾಯದ ಮಾಪನವು ಮೈನಸ್ 8.7 ರಿಂದ ಮೈನಸ್ 9.9 ಕ್ಕೆ ಜಾರಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರಿಗಿಂತ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರ ಪಾಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದತ್ತಾಂಶಗಳು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದಾಯದ ದತ್ತಾಂಶವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಶೇ 20.6 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತಮ್ಮ ಆದಾಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಶೇ 30.5 ರಷ್ಟು ಜನರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ, ಅಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದವರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 24.5 ರಷ್ಟಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದವರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 26.5 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಆದಾಯದ ನಿವ್ವಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು 2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಮೈನಸ್ 2.1 ರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈನಸ್ 9.9 ಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಹಣದುಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಮೇಲೆ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸರಾಸರಿ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ 5.9 ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಶೇ 6.1 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇ 6.8 ಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಣದುಬ್ಬರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯು ಕೂಡ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇ 6.8 ಮತ್ತು ಜುಲೈನಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇ 7.4 ರಿಂದ ಈಗ ಶೇ 7.9 ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಈ ವರದಿಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ, ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಣದುಬ್ಬರದಲ್ಲಿ 70 ಮೂಲಾಂಶ (bps) ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 50 ಮೂಲಾಂಶ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಬೆಲೆಗಳ ಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ನೀಡಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಈ ಆತಂಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ. ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ 91.6 ರಷ್ಟು ಜನರು ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ 93.2 ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆದಾರರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಲೆಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಜನರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೂ ಸಹ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿವೆ ಎಂದು ಶೇ 85.9 ರಷ್ಟು ಜನರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೆಚ್ಚವು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ದೈನಂದಿನ ಭಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆತಂಕಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಖರ್ಚು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ 77.4 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಖರ್ಚಿನ ನಿವ್ವಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ 79.6 ಕ್ಕೆ ಕೊಂಚ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಖರ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದು, ಇದರ ನಿವ್ವಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 84.2 ರಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ, ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಖರ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಕೇವಲ 39.3 ರಷ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಆಶಾವಾದದ ನಡುವಿನ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ‘ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ (FEI) ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದೆ. ಇದು ಜುಲೈನಲ್ಲಿದ್ದ 113.6 ರಿಂದ 112.8 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, 100 ಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಆಶಾವಾದವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ 129.3 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದೂ ಕೂಡ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು 8,799 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಈ ಆರ್.ಬಿ.ಐ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕೇವಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ನಿರಾಶಾವಾದವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕುಟುಂಬಗಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿರುವ ತೀವ್ರ ಆಘಾತವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಗ್ರಾಹಕರು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆದಾಯ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು ಹದಗೆಡುತ್ತಿವೆ ಹಾಗೂ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಆಶಾವಾದವೊಂದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಂಚ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಆದಾಯದ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಇದೇ ರೀತಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಆ ಆಶಾವಾದವೂ ಕುಸಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ಜೀವನ ವೆಚ್ಚದ ಏರಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
