2011ರಲ್ಲಿ ಟಿಎಂಸಿಯಿಂದ ನೈಜ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದ ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಭದ್ರಲೋಕ’ವು, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕಾರಣದ ದಿಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ತಾಳಿ ಮೌನ ವಹಿಸಿದೆ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಿಗಾಗಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಪರ್ಯಾಯ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ‘ಭದ್ರಲೋಕ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ಮಹತ್ವವಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದು, ಬಂಗಾಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಮಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ‘ಭದ್ರಲೋಕ’ (ಅಂದರೆ ಸಭ್ಯ ಸಮಾಜ ಅಥವಾ Gentleman class) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರಿಂದ ಹಿಡಿದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ವರ್ಗವು ಇಡೀ ಬಂಗಾಳದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಏಕೈಕ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ರಾಜಕೀಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇದೇ ಭದ್ರಲೋಕದ ನಾಯಕರ ಬಲವಾದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದರೆ ಅದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಾಗಲಾರದು. ಆರಂಭದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಆ ಬಳಿಕ ಮೂರೂವರೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದ ಎಡಪಕ್ಷಗಳ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕರು ಮೂಲತಃ ಇದೇ ಬೌದ್ಧಿಕ ವರ್ಗದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಬಿ ಸಿ ರಾಯ್, ಜ್ಯೋತಿ ಬಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧದೇವ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಅವರಂತಹ ಮೇರು ನಾಯಕರು ಈ ವರ್ಗದ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ರಾಜಕೀಯವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
2011ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 34 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಎಡಪಕ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಇದೇ ಭದ್ರಲೋಕ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಟಿಎಂಸಿ) ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ‘ಪೊರಿಬೊರ್ತನ್’ (ಬದಲಾವಣೆ) ಎಂಬ ಮಮತಾ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದ ಈ ವಿದ್ಯಾವಂತ ವರ್ಗ, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೊಸ ಶಕೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಪಾರವಾಗಿ ನಂಬಿತ್ತು. ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಗೂರು ಮತ್ತು ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಅವರು ತೋರಿದ ಅಪ್ರತಿಮ ಛಲ ಹಾಗೂ ಸರಳತೆ ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಅಧಿಕಾರದ ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರಲೋಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವೆ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಭದ್ರಲೋಕವು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಭ್ಯತೆ, ಭಾಷಾ ಪ್ರೌಢಿಮೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ಸಮುದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಮಮತಾ ಅವರದ್ದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೀದಿ ಹೋರಾಟದ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಟಿಎಂಸಿಯ ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಬಂಗಾಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಭ್ಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಮುಜುಗರ ಹಾಗೂ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ತರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಗಾಝಾ ಮೇಲಿನ ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಆಕ್ರೋಶ; ಮೋದಿಯ ಮೌನವೇಕೆ?
ಈ ಭದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಟಿಎಂಸಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಮುಖವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಹಗರಣಗಳು. ಶಾರದಾ ಚಿಟ್ ಫಂಡ್, ರೋಸ್ ವ್ಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಹುಕೋಟಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿ ಹಗರಣಗಳು ಈ ವರ್ಗದ ನೈತಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ತೀವ್ರ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿದವು. ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಹ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಯುವಕರ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಸಿದು, ಲಂಚ ಪಡೆದ ಪ್ರಭಾವಿ ಸಚಿವರು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರ ಆಪ್ತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಗದು ಪರ್ವತಗಳೇ ಪತ್ತೆಯಾದದ್ದು ಭದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಮತಾ ಸರ್ಕಾರದ ನೈತಿಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಮರಿಹೋಯಿತು.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಬಂಗಾಳದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತಲೆದೋರಿದ ‘ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ರಾಜ್’ (ಸ್ಥಳೀಯ ಸುಲಿಗೆ ಜಾಲ) ಮತ್ತು ಮಿತಿಮೀರಿದ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳು ಭದ್ರಲೋಕದ ದೈನಂದಿನ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕದಡಿದವು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳ ಬದಲಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯವು ಸ್ಥಳೀಯ ಪುಂಡರ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾಫಿಯಾದವರ ಕೈವಶವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಾರೋಷವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ರಕ್ತಪಾತ, ವಿರೋಧಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಲ್ಲೆ, ಬೆದರಿಕೆ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬಲಪ್ರಯೋಗದ ರಾಜಕಾರಣವು ಶಾಂತಿಪ್ರಿಯ ವಿದ್ಯಾವಂತ ವರ್ಗವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆತಂಕಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿತು. ಈ ಅಭದ್ರತೆಯ ಮತ್ತು ಅರಾಜಕತೆಯ ವಾತಾವರಣವು ಅವರನ್ನು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬಹಳ ದೂರ ತಳ್ಳಿತು.
ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಗಿತತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯು ಈ ಅಸಮಾಧಾನದ ಬೆಂಕಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯಿತು. ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಹಿನ್ನಡೆ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ, ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಯುವಜನತೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಅರಸಿಕೊಂಡು ಬೆಂಗಳೂರು, ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಂತಹ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ತೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ವಯಸ್ಸಾದ ಭದ್ರಲೋಕ ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಹತಾಶೆ ಮೂಡಿಸಿತು. ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ‘ಪ್ರತಿಭಾ ಪಲಾಯನ’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮಮತಾ ಸರ್ಕಾರದ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳೇ ನೇರ ಕಾರಣವೆಂದು ಅವರು ದೂಷಿಸಿದರು.
ಬಂಗಾಳದ ಭದ್ರಲೋಕವು ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯವರಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯಲು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕಾರಣ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ತೀವ್ರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸಾಮರಸ್ಯ, ಹದ್ದುಮೀರಿದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಮೌಲ್ಯರಹಿತ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಗಳು ಈ ಬೌದ್ಧಿಕ ವರ್ಗವನ್ನು ಟಿಎಂಸಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಮುಖಗೊಳಿಸಿವೆ. 2011ರಲ್ಲಿ ನೈಜ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದ ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಭದ್ರಲೋಕ’ವು, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕಾರಣದ ದಿಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ತಾಳಿ ಮೌನ ವಹಿಸಿದೆ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಿಗಾಗಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಪರ್ಯಾಯ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
