ವೈವಾಹಿಕ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕಸ್ಟಡಿ (ವಶ) ಪಡೆಯುವ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ’ (ಪೋಕ್ಸೋ) ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ದ್ವೇಷ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿರುವ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ನೈಜ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯಾಗಿರುವ ತಂದೆಗೆ ಕಸ್ಟಡಿ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದೀವಾಲಾ ಮತ್ತು ಕೆ.ವಿ. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು, ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ವಿಚ್ಛೇದಿತ ದಂಪತಿಯ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪೋಕ್ಸೋ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. 11 ವರ್ಷದ ಮಗಳ ಕಸ್ಟಡಿ ಪಡೆಯುವ ಏಕೈಕ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ಪತ್ನಿಯು ಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಆರೋಪಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು, ತಂದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಬೆಂಗಳೂರು ಪೊಲೀಸರು 2024ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ಎಫ್ಐಆರ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತಲ್ಲದೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಮಗಳ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ನು ತಂದೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿದೆ. ವಿಚ್ಛೇದನ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ತೀವ್ರ ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯ ನಡುವಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷ ಹಾಗೂ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಂತಹ ಗಂಭೀರ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕಾನೂನು ದುರ್ಬಳಕೆಗೆ ತಡೆ: ನ್ಯಾಯಾಲಯ ರೂಪಿಸಿದ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಾಗಿರುವ, ತನಿಖೆ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೂ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿಯಾಗದ ಖಾಸಗಿ ದೂರುಗಳಿಗೂ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಲಿವೆ. ಪೋಕ್ಸೋ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ರಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ಕೆಳ ಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು, ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದ ನೈಜ ಪೋಕ್ಸೋ ಆರೋಪ
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೈಜ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂದೆಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಕಸ್ಟಡಿ ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ದಂಪತಿಯ ವಿವಾಹ 2011ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಹಾಗೂ 2013ರಲ್ಲಿ ಮಗ, 2019ರಲ್ಲಿ ಮಗಳು ಜನಿಸಿದ್ದರು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯು 4 ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ (2018ರಲ್ಲಿ) ತವರು ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ, ತರುವಾಯ ಬ್ರಿಟನ್ನ ಹಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ಈ ವಿಚಾರವು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್ ಹಾಗೂ ಸಂದೀಪ್ ಮೆಹ್ರಾ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.
ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಬಯಲಾದ ಕರಾಳ ಸತ್ಯ
ಈ ಎರಡನೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಗನ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, 2023ರಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಖರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವೇಳೆ ಸ್ವತಃ ತಂದೆಯೇ ಮಗನಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿರುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಗಂಭೀರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರು ತಂದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿ, ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಸಾಬೀತಾಗುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆತ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ಕಸ್ಟಡಿ ಕೋರಿ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದ.
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ ರದ್ದು: ತಾಯಿಗೆ ಒಲಿದ ಜಯ, ಬ್ರಿಟನ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ
ಈ ಹಿಂದೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಾಯಿಯನ್ನು ‘ಅಲೆಮಾರಿ’ ಜೀವನಶೈಲಿಯವಳು ಎಂದು ಜರೆದು ತಂದೆಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಕಸ್ಟಡಿ ನೀಡಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಮಹಿಳೆಯ ಕುರಿತಾದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಡತದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಪೋಕ್ಸೋ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂದೆಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸುಪರ್ದಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ತಾಯಿಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, 6 ವಾರಗಳೊಳಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಜನವರಿಗೆ ಮುಂದೂಡಿದೆ.
