ವಿಜಯಪುರ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ನೆನಪಾಗುವುದು ಬಿಳಿ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಬದುಕು, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಜೋಳವೇ ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಕೈಗೆಟುಕದ ವಸ್ತುವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೆಜಿಗೆ ₹50ರಿಂದ ₹60ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಿಳಿ ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಈಗ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ₹80ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಬಡವರು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ನೇರ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿದ್ದು, ನಿತ್ಯದ ಊಟದಲ್ಲೂ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ. ಆದರೆ ಈಗ ಅದೇ ರೊಟ್ಟಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ಜೋಳ ಖರೀದಿಸುವುದೇ ದುಬಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ತರಕಾರಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿತ್ಯಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ತತ್ತರಿಸಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತೊಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ತಂದಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ದರ ಕೇಳಿದ ಗ್ರಾಹಕರು ಖರೀದಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗಿದೆ.
23 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹1,051 ಹೆಚ್ಚಳ
ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ತೀವ್ರತೆಗೆ ವಿಜಯಪುರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದರಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹2,951 ಇದ್ದ ಜೋಳದ ದರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ₹4,002ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಕೇವಲ 23 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹1,051 ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಸಗಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಏರಿಕೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರು ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಗೆ ಜೋಳ ಖರೀದಿಸುವಂತಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೆ ಕೆಜಿಗೆ ₹50 ಇದ್ದ ಜೋಳ ಈಗ ₹80ಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಐದು ಕೆಜಿ ಜೋಳ ಖರೀದಿಸುವ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ₹150 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಿಂಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಜೋಳವನ್ನೇ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಹಾರ ಬಜೆಟ್ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ. ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಖಾನಾವಳಿಗಳಲ್ಲೂ ರೊಟ್ಟಿಯ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸೋನಾಮಸೂರಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಬೆಲೆಯೂ ಕೆಜಿಗೆ ₹90ರಿಂದ ₹100ರವರೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವವರಿಗೂ, ಅಕ್ಕಿ ಬಳಸುವವರಿಗೂ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟುತ್ತಿದೆ. ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೇ ದುಸ್ತರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಜೋಳದ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರ
ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲೂ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಳೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಜೋಳ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ರೈತರು, ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ ಬಿತ್ತನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಜೋಳದ ಬಿತ್ತನೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳತ್ತ ರೈತರ ಒಲವು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಹಿಂಗಾರು ಬಿತ್ತನೆಯೂ ಕುಂಠಿತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಹೊಸ ಬೆಳೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಬೆಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಏರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಮಳೆ, ಹೊಸ ಬಿತ್ತನೆ, ಇಳುವರಿ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಜೋಳದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
ಈದಿನ.ಕಾಮ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕೆ ಯಲ್ಲಮ್ಮ “ಹಿಂದೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಅದೇ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲೂ ಪರದಾಡುವಂತಾಗಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮಳೆಯಿಲ್ಲ, ಬೆಳೆ ಇಲ್ಲ. ದುಡಿದು ಬದುಕುವ ಜನರ ಬದುಕು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ದುಸ್ತರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ?” ಎಂದು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡರು.
“ದುಡಿದು ದುಡಿದರೂ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯೇ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ. ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಜಿಗೆ ₹50 ಇದ್ದ ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ₹80ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ತರಕಾರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ದುಡಿಮೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಖರ್ಚಿಗೇ ಸಾಲುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಅರಿತು, ಜೋಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು” ಎಂದು ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುವ ಯುವತಿ ತಮ್ಮ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೂ ಹೊರೆ?
ಜೋಳ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಜೋಳದ ದಂಟು ಹಾಗೂ ಒಣಮೇವು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆಹಾರವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿದು ಮೇವು ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮೇವು, ಪಶು ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊರೆ ಆಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಧಾನ್ಯ ದರದ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದು ನೋಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ಆಹಾರ ವೆಚ್ಚ, ರೈತರ ಕೃಷಿ ಆದಾಯ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನ ಅಗತ್ಯ
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರವಾಗಿರುವ ಬಿಳಿ ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯದ ದರ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಜನರನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿದೆ.
ಹೊಸ ಬೆಳೆ ಬರುವವರೆಗೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆವಕ, ದಾಸ್ತಾನು ಹಾಗೂ ಚಿಲ್ಲರೆ ದರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ನಿಖರ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಹಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆ.
ರೈತ ವಿಠ್ಠಲ್ ಬಿರಾದಾರ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾದರೆ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಜೋಳ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ಬಿತ್ತನೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ ಖರ್ಚಾದರೂ ಮರಳಿ ಕೈಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಆತಂಕ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ಈಗ ದುಬಾರಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಜನರ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನ ವೆಚ್ಚದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
