ಐಡಿಬಿಐ (IDBI) ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪುನರ್‌ರಚನೆ’ಗೆ (Strategic Restructuring) ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಬುಧವಾರ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2026) ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ (Fairfax) ಸಂಸ್ಥೆಯು ₹52,878 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಪಾಲನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಳಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು ಶೇ 15ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜೀವ ವಿಮಾ ನಿಗಮದ (LIC) ಪಾಲು ಶೇ 19ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಬಂಡವಾಳ ಹಿಂತೆಗೆತ’ ಎನ್ನುವ ಬದಲು ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪುನರ್‌ರಚನೆ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಆಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಶೇ 45.5ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಎಲ್‌ಐಸಿಯು ಶೇ 49.2ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸಿದ್ದ ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು 2017ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ (RBI) ‘ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್ ಕರೆಕ್ಟಿವ್ ಆಕ್ಷನ್’ (PCA – ತ್ವರಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮ) ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಬಳಿಕ 2019ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಐಸಿಯು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ₹21,624 ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಬದಲಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು ಶೇ 51ಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿಳಿದಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಆರ್‌ಬಿಐ ಇದನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿತ್ತು.
”ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿಯು (CCEA) ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪುನರ್‌ರಚನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಅದರಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಶೇ 60.72ರಷ್ಟು ಈಕ್ವಿಟಿ ಪಾಲನ್ನು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಶೇ 30.48ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಐಸಿಯ ಶೇ 30.24ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಸೇರಿದೆ. ಈ ಮಾರಾಟದ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಶೇ 15ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಐಸಿ ಬಳಿ ಶೇ 19ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯಲಿದೆ” ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳ ಪೈಕಿ, ಕೆನಡಾ ಮೂಲದ ‘ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್’ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ ₹81ರಂತೆ ಬಿಡ್ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಯಗಳಿಸಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪುನರ್‌ರಚನೆಯಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. “ಆರ್‌ಬಿಐ ಎಂದಿನಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
”ಠೇವಣಿ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಖಾತರಿ ನಿಗಮದ (DICGC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಠೇವಣಿದಾರರ ₹5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಠೇವಣಿಗೆ ವಿಮಾ ಭದ್ರತೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಖಾಸಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಶೇ 40ರಷ್ಟು ಆದ್ಯತಾ ವಲಯದ ಸಾಲ (Priority Sector Lending) ನೀಡುವ ಕಡ್ಡಾಯ ಗುರಿ ಇದಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜೀವನ್ ಜ್ಯೋತಿ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಾ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯಂತಹ (APY) ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದಿನಂತೆ ಮುಂದುವರಿಸಲಿದೆ.
ಐಡಿಬಿಐ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿ ಬದಲಾದ ನಂತರ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಒಟ್ಟು ವಸೂಲಾಗದ ಸಾಲದ (Gross NPA) ಪ್ರಮಾಣವು 2018ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇ 31.8ರಿಂದ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ 2.3ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬಂಡವಾಳ ಪರ್ಯಾಪ್ತತಾ ಅನುಪಾತವು (Capital Adequacy Ratio) 2018ರಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇ 6.22ರಿಂದ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇ 26.65ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐನ ಪಿಸಿಎ (PCA) ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್, 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ₹9,513 ಕೋಟಿಗಳ ದಾಖಲೆಯ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.
