ಜಿಎಸ್‌ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ “ಶೇಕಡಾ 99ರಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು” ಬಗೆಹರಿದಿವೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ “ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಈಗಲೂ ಹುಂಬತನದಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವೇನೆಂದರೆ, ಈ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಬಹುತೇಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳು 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಹಳೆಯ ಕರಾಳ ಕಾನೂನುಗಳೇ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನದ ಪರಮಾವಧಿಯಾಗಿದೆ
2017ರ ಜೂನ್ 30ರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆದು, ವಿಪರೀತ ಪ್ರಚಾರ ಹಾಗೂ ಹುಸಿ ಸಡಗರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್‌ಟಿ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಅಂದು ‘ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ತೆರಿಗೆ’ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಬಿತ್ತಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುವಂತಹ ಕರಾಳ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇಶದ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರನ್ನು ಸುಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಯದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಈಗ ಆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆಯುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಆರಂಭಿಕ ದೋಷಪೂರಿತ ನೀತಿ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುವಾರ ನಡೆದ 57ನೇ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿದ್ದ ‘ಪ್ರಿ-ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್’ (ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಬಂಧಿಸುವ) ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು “ನಂಬಬೇಕು” ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು “ಅತಿಯಾದ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆ” ಆಗಿರಬಾರದು ಎಂದು ಸೀತಾರಾಮನ್ ಈಗ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾದ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧಿಗಳಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರ ಈ ದಿಢೀರ್ ಜ್ಞಾನೋದಯವು ಉದ್ಯಮ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಗಳ ಓಲೈಕೆಯೋ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸರ್ಕಾರದ ಹತಾಶೆಯೋ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷಾ ಕ್ರಮಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರ ಪಾಲಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಜಗಜ್ಜಾಹೀರಾದ ಸತ್ಯ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ಬೇಸತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ಯಮ ವಲಯದ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಮಣಿದಿರುವ ಕೇಂದ್ರವು, ಈಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವ (ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್) ಮಿತಿಯನ್ನು 1 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಂದ 5 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲು ಕನಿಷ್ಠ 10,000 ರೂ.ಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಾನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಮೊತ್ತಕ್ಕೂ ದಶಕದ ಕಾಲ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಕೇಂದ್ರದ ನೀತಿಗಳು ಈವರೆಗೆ ತೀವ್ರ ಗೊಂದಲದ ಗೂಡಾಗಿದ್ದವು. ಇದೀಗ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಂತೆ, ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂರೈಕೆದಾರ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ರಾಜ್ಯದ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾತ್ರ ತಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಸಹ ಕೇವಲ ‘ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ’ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಅನುಮತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ವಾಹನ ತಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ಕಳಪೆ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನಬಂದಂತೆ ವಾಹನಗಳನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕೃತ ಸುಲಿಗೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕುರುಡು ನಿಯಮಗಳೇ ನೇರ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ.
ತಪ್ಪು ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ದಂಡ ಕಟ್ಟುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳು, ಈಗ ಜನರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಮಂಡಿಯೂರಿವೆ. ಸಭೆಯ ನಿರ್ಧಾರದಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗರಿಷ್ಠ ದಂಡವನ್ನು 25,000 ರೂ.ಗಳಿಂದ 10,000 ರೂ.ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಂಚನೆ ರಹಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 5ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ 10,000 ರೂ. ದಂಡದ ಷರತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಅಸಮರ್ಥ ತೆರಿಗೆ ರಚನೆಯ ದುರಂತವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಳಂಬವಾಗಿ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸುವವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಾತದ ದಂಡವನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿಧಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವು, ಈ ಹಿಂದಿನ ಕ್ರೂರ ದಂಡ ವಸೂಲಾತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಪರೋಕ್ಷ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಯಂತಿದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರ ದುಡ್ಡನ್ನು ವಿನಾಕಾರಣ ತಡೆಹಿಡಿದು ಅವರ ದುಡಿಯುವ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರ, ಈಗ ಸಿಸ್ಟಮ್-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ತ್ವರಿತ ಮರುಪಾವತಿಗೆ (refund) ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಶೇಕಡಾ 90ರಷ್ಟು ಮರುಪಾವತಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೇವಲ 3 ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೂಡ್ಸ್ ಮೇಲಿನ ಐಟಿಸಿ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು 60 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ಹಾಗೂ 2026ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಲುಗಿದ್ದ ಎಫ್‌ಎಂಸಿಜಿ (FMCG) ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಬಹಳ ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಒದಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
ಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಹು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (CGST) ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ‘ಫೇಸ್‌ಲೆಸ್ ತೆರಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ’ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಕಳಪೆ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರನ್ನು ಕಳ್ಳರಂತೆ ನೋಡಿದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ, ಇಂದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಇಂತಹ ‘ನಂಬಿಕೆ ಆಧಾರಿತ’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೊರೆಹೋಗುವ ನಾಟಕ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.
ಜಿಎಸ್‌ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ “ಶೇಕಡಾ 99ರಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು” ಬಗೆಹರಿದಿವೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ “ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಈಗಲೂ ಹುಂಬತನದಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವೇನೆಂದರೆ, ಈ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಬಹುತೇಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳು 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಹಳೆಯ ಕರಾಳ ಕಾನೂನುಗಳೇ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನದ ಪರಮಾವಧಿಯಾಗಿದೆ.
2017ರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಭಾರಿ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿದೆ. ಈಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು, ತಮ್ಮದೇ ದುರಾಡಳಿತ ಹಾಗೂ ದುರ್ಬಲ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ವಿಫಲ ಯತ್ನವಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ.
