ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ‘ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ’ಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ (31) ಅವರು ಮಂಗಳವಾರ ದೆಹಲಿಯ ಏಮ್ಸ್‌ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಕರಣವೊಂದು ಅಂತ್ಯ ಕಂಡಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟೆಕ್ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹರೀಶ್, 2013ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಮಹಡಿಯ ಬಾಲ್ಕನಿಯಿಂದ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ತಲೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಗಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕೃತಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಬೆಂಬಲದ ಮೂಲಕವೇ ಅವರು ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದರು.
ರಾಣಾ ಅವರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಚ್ 11ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತ್ತು. ರೋಗಿಯ ಘನತೆಗೆ ಚ್ಯುತಿಯಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವಂತೆ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತ್ತು.
ಏಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್
ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್‌ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಣಾ ಅವರನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 14ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಏಮ್ಸ್‌ನ ‘ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ರೋಟರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ’ಯ ಸಾಂತ್ವನ ಆರೈಕೆ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅರಿವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂತ್ವನ ಆರೈಕೆ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಡಾ. ಸೀಮಾ ಮಿಶ್ರಾ ನೇತೃತ್ವದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ವೈದ್ಯರ ತಂಡವು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆದ ಇಂತಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ನರರೋಗ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಆಂಕೊ-ಅರಿವಳಿಕೆ, ಸಾಂತ್ವನ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ತಜ್ಞರು ಸೇರಿದ್ದರು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಣಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೃತಕ ಆಹಾರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ‘ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸವಾಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗಲಿದೆ’: ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ ಸಂದೇಶ ಯಾರಿಗೆ?
ದಯಾಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಣಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿತ್ತು. 2024ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಕುಟುಂಬವು, ರಾಣಾ ಅವರ ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ತರುವಾಯ ಕುಟುಂಬವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತು. ವಿಸ್ತೃತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಮಾರ್ಚ್ 11ರಂದು ದಯಾಮರಣಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.
ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ‘ಘನತೆಯಿಂದ ಸಾಯುವ ಹಕ್ಕು’ ಎಂಬ 2018ರ ‘ಕಾಮನ್ ಕಾಸ್’ (Common Cause) ತೀರ್ಪಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆಧರಿಸಿತ್ತು.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅಂತ್ಯಕಾಲದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಪ್ರಕರಣವು ರೋಗಿಯ ಘನತೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸುರಕ್ಷತೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರತದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
