ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತಕರು, ಹೋರಾಟಗಾರರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕು; ಅದೇ ರೀತಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ಬಡವರ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರ. ಯಾವುದೋ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದೋಷದಿಂದ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಬಡವನ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಡಿಲೀಟ್ ಆದರೆ, ಆತ ತನ್ನ ಪಡಿತರ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ವೇತನ ಅಥವಾ ಕೂಲಿಯಿಂದಲೂ ವಂಚಿತನಾಗಬೇಕೇ? ಇದು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧವಾದ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲಿನ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸೂಚನೆಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿವೆ. ಇಷ್ಟು ದಿನ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದ್ದ ‘ಆಧಾರ್’ (Aadhaar) ಬದಲಿಗೆ, ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (EPIC – ಎಪಿಕ್) ಹಾಗೂ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಈಗ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ರಾಜೀವ್‌ ರಂಜನ್ ಸಿಂಗ್ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆ ಈ ವಿವಾದದ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಬಳಿಕ ನವೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಸಚಿವರು ನೀಡಿದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದಂತೆ, ಇದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ‘ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ವಿಕಸಿತ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ ಯೋಜನೆ’ಯಡಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಇದು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡವರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಶುರುವಾಗಿದೆ.
ಇದುವರೆಗೆ ಪಡಿತರ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಪಿಂಚಣಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ (MGNREGA) ಕೂಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬಹುತೇಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಬೆರಳಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಣ್ಣಿನ ಪಾಪೆ ದೃಢೀಕರಣ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಫಲಾನುಭವಿಯ ಗುರುತನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಧಾರ್ ಬದಲಾಗಿ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಬೆರಳಚ್ಚು (ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್) ದೃಢೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಕೇವಲ ವೋಟರ್ ಐಡಿ ಕಾರ್ಡ್ ತೋರಿಸಿದರೆ ಸಾಲದು, ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಕೂಡ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಈ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಕಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನಿರಂತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳು. ಈ ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೇ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಮಸ್ಯೆ, ಸರ್ವರ್ ದೋಷ ಮತ್ತು ಕೂಲಿಕಾರ್ಮಿಕರ ಬೆರಳಚ್ಚು ಸವೆದುಹೋಗಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸರ್ಕಾರವೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ದೃಢೀಕರಣ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಗುರುತಿನ ವಿಧಾನ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಈ ‘ಎಪಿಕ್-ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್’ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಸಮರ್ಥನೆಯ ಆಚೆಗೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸಚಿವರ ಆರಂಭಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ಸೀಮಿತವೋ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನಭಾಗ್ಯದಂತಹ ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆಗೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಲಿದೆಯೋ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಹಠಾತ್ತನೆ ಆಧಾರ್ ಬದಲಿಗೆ ವೋಟರ್ ಐಡಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದರೆ, ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನವೀಕರಿಸಲು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಅಲೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಡೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಡವರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸೇರಿ ತಮಗೆ ಮತ ಹಾಕದವರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಲೇ ಕಿತ್ತುಹಾಕುವ ಹಾಗೂ ತಾರತಮ್ಯ ಎಸಗುವ ಹುನ್ನಾರ ಇದರಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪವಾಗಿದೆ. ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವಿತರಣೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿಸುವುದು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ತೀರ್ಮಾನ ಎಂಬ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ದಟ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಎಚ್ಚರಿಸುವಂತೆ, ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುತ್ತಲೇ ಬರಲಾಗಿದೆ. ಆಧಾರ್ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳಿಂದಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅರ್ಹ ಬಡವರ ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ರದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಈಗ ಅದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಜೋಡಣೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ನೈಜ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಇದು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಭೀತಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತಕರು, ಹೋರಾಟಗಾರರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕು; ಅದೇ ರೀತಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ಬಡವರ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರ. ಯಾವುದೋ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದೋಷದಿಂದ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಬಡವನ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಡಿಲೀಟ್ ಆದರೆ, ಆತ ತನ್ನ ಪಡಿತರ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ವೇತನ ಅಥವಾ ಕೂಲಿಯಿಂದಲೂ ವಂಚಿತನಾಗಬೇಕೇ? ಇದು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧವಾದ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲಿನ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದರೂ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆಧಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹೊರಟು ಮತ್ತದೇ ಹಳೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ಆಧಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದೇ ಇದ್ದದ್ದು ಯಂತ್ರಗಳ (PoS) ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಬೆರಳುಗಳು ಸವೆದಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ಹೊರತು, ಕೇವಲ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಲ್ಲ. ಈಗ ವೋಟರ್ ಐಡಿ ಜೊತೆಗೂ ಅದೇ ‘ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್’ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಂದರೆ, ವಯಸ್ಸಾದವರ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಸಮಸ್ಯೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸದೆ ಕೇವಲ ಕಾರ್ಡ್ ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ.
ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಭಾರತದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೋಷಮುಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೊಂದು ಕಟುಸತ್ಯ. ಪ್ರತಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಹೆಸರುಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುವ, ಒಂದೇ ಹೆಸರು ಎರಡು ಕಡೆ ಇರುವ ದೋಷಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತುತ್ತಾಗಬಹುದಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡು, ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಬಡವರ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಲು ಹೊರಡುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತೀರ್ಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ ನುಡಿ ನಮನ | ಕನ್ನಡ ವಿಚಾರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಕೆವಿಎನ್ ಅಗೆದು ಕೊಟ್ಟ ‘ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಸಂಜೀವಿನಿ’
ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ನೈಜ ಅರ್ಹರಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಜನರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒದಗಿಸುವ ಸೇತುವೆಯಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಬಡವರನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವ ಗೋಡೆಯಾಗಬಾರದು. ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು, ಬೆರಳಚ್ಚು ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ಪರ್ಯಾಯ ‘ಮಾನವ ಚಾಲಿತ’ (Manual) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವುದು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯ. ಆತುರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬದಲು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶವಿರುವ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬೇಕಿದೆ.
