ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ (AI) ಬಳಕೆಯನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕುರಿತಾದ 35 ಪುಟಗಳ ‘ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಬಳಕೆಯ ಕರಡು ನಿಯಮಾವಳಿ’ಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಕೋರಿದೆ.
ಕರಡು ನಿಯಮಾವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ…
- ನ್ಯಾಯದ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆ: ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಪ್ರತಿಲೇಖನ (Transcription) ಮತ್ತು ಭಾಷಾಂತರದಂತಹ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು AI ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ಮಾನವನ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಅಂತಿಮ: “ಮಾನವನ ತೀರ್ಮಾನವೇ ಅಂತಿಮ” ಎಂಬ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ತೀರ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದಂತೆ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದದಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಹಂತ ಹಂತದ ಅಳವಡಿಕೆ: ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೇರದೆ, ಆಯಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ AI ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ನಿಷೇಧಿತ ಬಳಕೆ: AI ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಜಾಮೀನು ವಿಚಾರಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ AI ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕರಡು ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಪಾರದರ್ಶಕತೆ: ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ AI ಅನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿ: AI ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘AI ಸಮಿತಿ’ ಮತ್ತು ಒಂದು ಶಾಶ್ವತ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (NCLT) ತೀರ್ಪೊಂದರಲ್ಲಿ AI ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಕಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಕೃತ್ಯವನ್ನು “ನ್ಯಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ ಅನಿಲದ ಸೋರಿಕೆ” ಎಂದು ಕರೆದಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, “AI ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಇಂತಹ ನಕಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಫಾತಿಮಾ ಬೇಗಂ; ಶತಮಾನದ ನೆನಪು
ಈ ಕರಡು ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಜುಲೈ 15ರವರೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಆಸಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು [email protected] ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಈ ಕರಡು ನಿಯಮಾವಳಿಯು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಲಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
