ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಆದರೆ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ನಾಗರಿಕರನ್ನೇ ಕೈಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈ ‘ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (Special Intensive Revision – SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾದರೂ ಏನು ಎಂದು ಗೋವಾದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.
ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ‘ನಮೂನೆ 8’ (Form 8) ಅರ್ಜಿಗಳು ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡು, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಗೋವಾದ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸೋಮವಾರ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ಅಕ್ಷರಶಃ ‘ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ’ (Catch-22 situation) ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.
ಗೋವಾದ ಸಾಂತಾ ಕ್ರೂಜ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿವಾಸಿ ಪರೇಶ್ ಸಾಲ್ಗಾಂವ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಐವರು ಸದಸ್ಯರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕುಟುಂಬವು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ಮನೆಗೆ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಬದಲಿಸಿತ್ತು. ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಯ (BLO) ಸೂಚನೆಯಂತೆ, ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ‘ನಮೂನೆ 8’ ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು (EPIC) ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ಸಹಾಯಕ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯು ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು.
ERONET ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಡಿಲೀಟ್ ಆದ ಇಪಿಕ್ (EPIC) ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಹೊಸ ಮತದಾರರಂತೆ ‘ನಮೂನೆ 6’ (Form 6) ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತ್ತು.
ಅರ್ಜಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಅಮಿತ್ ಎಸ್. ಜಮ್ಸಾಂಡೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಿನೆಜಸ್ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು, ಹೊಸದಾಗಿ ನಮೂನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದ ಆಯೋಗದ ಕ್ರಮವನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
”ಹೊಸದಾಗಿ ಅರ್ಜಿ (ನಮೂನೆ 6) ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ, ಮತದಾರನು ತಾನು ಹಿಂದಿದ್ದ ವಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲೇ ಇದ್ದೇನೆ, ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಪೂರ್ವ-ಮುದ್ರಿತ ಸುಳ್ಳು ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತಾನು ಬೇರೆಡೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಆತ ಇಂತಹ ಸುಳ್ಳು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಮತದಾರನೂ ಇಂತಹ ಸುಳ್ಳು ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬಾರದು” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪರ ವಕೀಲರು ವಾದ ಮಂಡಿಸಿ, “ಮತದಾರರು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲದ ಹೆಸರನ್ನು ‘ನಮೂನೆ 8’ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆಯೋಗದ ವಾದಕ್ಕೆ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, “1960ರ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳ ‘ನಿಯಮ 21’ರ ಪ್ರಕಾರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮುನ್ನ ಅವರ ಅಹವಾಲನ್ನು ಆಲಿಸಲೇಬೇಕು. ವಿಳಾಸ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ವತಃ ಬಂದು ‘ನಮೂನೆ 8’ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲು ನಿಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಚಾಟಿ ಬೀಸಿದೆ.
