ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ “ಸ್ಕೂಲ್ ಠೀಕ್ ಕರೋ” ಅಭಿಯಾನವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರದ ಕಣ್ತೆರೆಸುವ ಬಲವಾದ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡಿಎ ಆಡಳಿತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಜನರೇ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ತರಗತಿಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಶೌಚಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೋರಾಟವು, ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಂದು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ‘ಡಬಲ್ ಎಂಜಿನ್’ ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವ ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬ ಕಟು ವಾಸ್ತವ ಇದೀಗ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರಾಗಿದೆ. ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ (ಸಿಜೆಪಿ) ಆರಂಭಿಸಿರುವ “ಸ್ಕೂಲ್ ಠೀಕ್ ಕರೋ” (ಶಾಲೆ ಸರಿಪಡಿಸಿ) ಎಂಬ ವಿನೂತನ ಅಭಿಯಾನವು, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಜರ್ಜರಿತ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಕುಸಿದ ಛಾವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಮೇತ ದೇಶದ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ‘ನೀಟ್’ (NEET) ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿ, ಅಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನ್ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಸಿಜೆಪಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಭಿಜೀತ್ ದೀಪ್ಕೆ, ಈಗ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿಂಗೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂತುಕ್ ಪಿಂಪ್ರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಅಭಿಯಾನವು, ಕೇವಲ ಆರೋಪಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೇ ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಮೂಲಕ ಶಾಲೆಯ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬೃಹತ್ ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತವಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಬಡವರು, ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿಯುವ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿಗಳ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅಸಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಶಾಲಾ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಬಯಲು ಮಾಡಿವೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಜ್ಯೋತಿರಾದಿತ್ಯ ಸಿಂಧಿಯಾ ಅವರ ಸ್ವಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಗುನಾದಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆಯೊಂದರ ಛಾವಣಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಿರುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟ ನೆಲದ ಮೇಲೆ, ಟೆಂಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪಾಠ ಕೇಳುವ ದುಸ್ಥಿತಿಯಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ನೆಲವೇ ಇಲ್ಲದ ತರಗತಿಗಳು, ಗಬ್ಬುನಾರುವ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಸೋರುವ ಛಾವಣಿಗಳಿವೆ. ಮಕ್ಕಳ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿದ್ದರೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವಾಗಲಿ, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಲಿ ಇತ್ತ ತಿರುಗಿಯೂ ನೋಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿವೆ.
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಶಾಲೆಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶೋಚನೀಯವಾಗಿದೆ. ಜೈಪುರ ಸಮೀಪದ ಬಗ್ರು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ರಾಮಪುರಾ-ಕನ್ವರಪುರಾದಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಕಟ್ಟಡವು ಅತ್ಯಂತ ಜರ್ಜರಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳು ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವಂತಹ ಬಯಲು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವಂತಾಗಿದೆ. ಈ ಆಘಾತಕಾರಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಆಶುತೋಷ್ ರಾಂಕಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸಿಜೆಪಿ ತಂಡ ತೆರಳಿದಾಗ, ವಾಸ್ತವ ಬಹಿರಂಗವಾಗುವುದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಅವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿವೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಇದ್ದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರುವ, ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತದ ಹರಿಯಾಣದ ಫರಿದಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಥೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಖೇಡಿ ಕಲಾನ್ ಗ್ರಾಮದ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹೊಸ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಒಳಗೆ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಉದುರಿ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಕೊಠಡಿಗಳ ಪೈಕಿ ನಾಲ್ಕು ಕೊಠಡಿಗಳು ಕುಸಿಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಎಂಟು ಶೌಚಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ನಾಲ್ಕು ಕಸದಿಂದ ತುಂಬಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಾರದಂತಿವೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಶಾಲೆ ಜಲಾವೃತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಓದಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ 62 ವರ್ಷದ ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಸತ್ಪಾಲ್ ನರ್ವಾತ್ ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಗ್ರಾಮದ ಬಾಲಕರ ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೆಡವಲಾಗಿದ್ದು, ಮಕ್ಕಳು ವರಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಶಿಕ್ಷಕರ ಅಲಭ್ಯತೆಯು ಹರಿಯಾಣದ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪಿಡುಗು. ಫರಿದಾಬಾದ್‌ನ ಆತ್ಮಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 910 ಮಕ್ಕಳಿದ್ದು, ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ 40 ಶಿಕ್ಷಕರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, 30 ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ. ನಾಲ್ವರು ಶಿಕ್ಷಕರು ರಜೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೇವಲ 6 ಶಿಕ್ಷಕರು 910 ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾದ ಅಮಾನವೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಆಡಳಿತವಿರುವ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿಂಗೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಖುದ್ದು ಅಭಿಜೀತ್ ದೀಪ್ಕೆ ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಶಾಲೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕರುಳು ಹಿಂಡುವಂತಿವೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಂಚ್‌ಗಳಿಲ್ಲ, ಕುಡಿಯಲು ಶುದ್ಧ ನೀರಿಲ್ಲ. ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಎಷ್ಟೊಂದು ಕೊಳಕಾಗಿವೆ ಎಂದರೆ, “ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಗು ಈ ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯ?” ಎಂದು ದೀಪ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಈ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಎಡವಿರುವುದು ಈ ವಿಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಈ ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ತಪ್ಪು ನೀತಿಗಳೇ ನೇರ ಕಾರಣ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯು (NEP) ದೇಶದ ಜಿಡಿಪಿಯ ಶೇ 6ರಷ್ಟನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕೇವಲ ಶೇ 4.1ರಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ, 2014-15 ರಿಂದ 2024-25ರ ನಡುವೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬರೋಬ್ಬರಿ 94,000 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಕ್ಕಳು ದುಬಾರಿ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ, ಬಡವರ ಮಕ್ಕಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸಿವೆ.
ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ “ಸ್ಕೂಲ್ ಠೀಕ್ ಕರೋ” ಅಭಿಯಾನವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರದ ಕಣ್ತೆರೆಸುವ ಬಲವಾದ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡಿಎ ಆಡಳಿತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಜನರೇ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ತರಗತಿಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಶೌಚಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೋರಾಟವು, ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇನ್ನಾದರೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
