ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಮೋಡ ಕವಿದಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವ ಈ ಜಲಸಂಧಿ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಿವಾದವು, ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುರಿದಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಗಳು ಇದೀಗ ಮತ್ತೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ ಜೂನ್ 17ರಂದು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೇ ಈ ಹೊಸ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್, ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಹಡಗುಗಳು ತನ್ನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲೇಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಯಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕವು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಯಸಿದೆ. ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಇರಾನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯ ಹಲವು ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಣಿ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಕೂಡ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ತೀಕ್ಷ್ಣ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಹಿಂದಿನ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ‘ಮಮದಾನಿ ತೆರಿಗೆ’: ಸಿರಿವಂತರಿಗೆ ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿದ, ವಿಶ್ವ ಮೆಚ್ಚುವ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ
ಈ ಯುದ್ಧದ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಯು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ತಲ್ಲಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಬುಧವಾರದ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ರೆಂಟ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಯು ಶೇಕಡಾ 3ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡು, ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ 76.48 ಡಾಲರ್‌ ತಲುಪಿದೆ. ಇದು ಜೂನ್ 23ರ ನಂತರದ ಅತಿ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಏಷ್ಯಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕ ಏರಿಳಿತಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಟೋಕಿಯೊ ಹಾಗೂ ಸಿಯೋಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಭಾರಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿವೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.
ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್‌ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ್ದ ತೈಲ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಮೇಲಿನ 60 ದಿನಗಳ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಹಿಂಪಡೆದಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 21ರವರೆಗೆ ಇರಾನ್ ತೈಲ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಜುಲೈ 17ರ ಬಳಿಕ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಈ ದಿಢೀರ್ ನಿರ್ಧಾರವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.
ಯುದ್ಧವು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇರಾನ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಮುಂದಿನ ಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಹಾಗೂ ಸುದೀರ್ಘ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಲಿದೆ.
