ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಗುಲ್ಮೋಹರ್‌ ಮರದ ಕೊಂಬೆ ಬಿದ್ದು ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (ಬಿಬಿಎಂಪಿ)ಗೆ ₹2.77 ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಶೇ.6ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನೂ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರಜ್ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ಅವರ ಪೀಠ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಚಂದನ್ ಜಿ. Vs ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಮರವು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅದರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಎಂಪಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಗುಡ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಗುಲ್ಮೋಹರ್‌ ಮರದ ಕೊಂಬೆ 2024ರ ಮಾರ್ಚ್ 7ರಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದನ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಘಟನೆಯಿಂದ ಅವರ ಬೆನ್ನುಹುರಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಗಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಶಾಶ್ವತ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಶೇ.85ರಷ್ಟು ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಆದಾಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವನ್ನು ಶೇ.100 ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಮರದಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ 2024ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 22ರಂದೇ ಬಿಬಿಎಂಪಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ತು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಟ್ಟು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ₹2,82,29,695 ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ₹24.44 ಲಕ್ಷ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚ, ₹1.03 ಕೋಟಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಆದಾಯ ನಷ್ಟ, ₹27 ಲಕ್ಷ ಸಹಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಆರೈಕೆ ವೆಚ್ಚ, ₹1.17 ಕೋಟಿ ಭವಿಷ್ಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿ, ಮಸಾಜ್ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ವೆಚ್ಚ ಸೇರಿವೆ. ನೋವು ಮತ್ತು ಸಂಕಟ ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಲಾ ₹5 ಲಕ್ಷ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಪಾವತಿಸಿರುವ ₹5 ಲಕ್ಷವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ₹2,77,29,695 ಅನ್ನು ಶೇ.6ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ. 12 ವಾರಗಳೊಳಗೆ ಆರ್‌ಟಿಜಿಎಸ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.
ಗುಡ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿರುವ ₹3 ಲಕ್ಷವನ್ನು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ನೀಡಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪುತ್ರಿಗೆ 12ನೇ ತರಗತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಶಾಲೆ ನೀಡಿರುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮರಗಳು, ಗುಂಡಿಗಳು, ತೆರೆದ ಮ್ಯಾನ್‌ಹೋಲ್‌ಗಳು, ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವ ಚರಂಡಿಗಳು, ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳು, ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಹೋರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪ್ರವಾಹ ಹಾಗೂ ಭೂಕುಸಿತ ಸೇರಿದಂತೆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು, ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆಯೂ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಒಂದು ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತ ಬಳಿಕ, ಅದು ಯಾವ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಕ್ರಮ ವಿಳಂಬವಾಗಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ದಾಖಲಿಸಿ, ಅಪಾಯದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಣೆ ವಹಿಸಿ, ಅಪಾಯ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಅದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕು. ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ರಸ್ತೆ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಗುಂಡಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು; ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದ ಮರ ಮುಂದೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು; ಹಿಂದೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡವೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮದಿಂದ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಕೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಸಂಚಾರ, ಸಾರಿಗೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬಹುದು. ಬಳಿಕ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಥವಾ ಅವರಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ಅಧಿಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
