ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (ಎಸ್‌ಸಿ) ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ಎಸ್‌ಟಿ) ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಆರೋಪಗಳು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ, ಅವರ ‘ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸುವ’ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹುನ್ನಾರವೊಂದು ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರದೊಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ನೇರವಾಗಿಯೇ ಬೆರಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಿತನ್ ರಾಮ್ ಮಾಂಝಿ ಅವರು ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಲೋಕಸಭೆ ಸ್ಪೀಕರ್ ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದಿರುವ ಪತ್ರ, ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಂಸದೀಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ.
ಕೇವಲ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿರುವ ಅಸಮಾಧಾನಗಳು ಈ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರಬಲ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಸಂಸದರನ್ನು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಬಹುಮತ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಸಂಖ್ಯಾಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಾಗ ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಸದ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದವಾಗಿದೆ. ಶೋಷಿತರ ಪರ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರ್ಕಾರದೊಳಗೇ ಮೀಸಲು ಸಂಸದರು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿವೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪಗಳ ಸಮಯ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಸಂಸದರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಸಿಂಹಪಾಲು ಈ ತಾರತಮ್ಯದ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದಿದೆ. ಸದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಗಳ ಚರ್ಚೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಉನ್ನತ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಮಣೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದೇ ವೇಳೆ ಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿ ಸಂಸದರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲು ಕನಿಷ್ಠ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶವನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೌನಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
’ಪಿಆರ್‌ಎಸ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ರಿಸರ್ಚ್’ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಈ ದಮನಕಾರಿ ನೀತಿಯ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಪುಷ್ಟಿ ಒದಗಿಸಿವೆ. ಜೂನ್ 24, 2024ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 23, 2026ರವರೆಗಿನ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಡಳಿತರೂಢ ಬಿಜೆಪಿಯ 46 ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸದರ ಕಲಾಪದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಸರಾಸರಿ ಕೇವಲ 13.89 ರಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಇತರ 145 ಸಂಸದರ ಸರಾಸರಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ 19.68 ರಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶವು, ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿರುವ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದೆ.
ಈ ಕಡೆಗಣನೆಯು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಎಸ್‌ಸಿ-ಎಸ್‌ಟಿ ನಾಯಕರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ತಂತ್ರ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೇವಾಸ್ ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಸೋಲಂಕಿ ಅವರಂತಹವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮೌನವು ಸಂಸದರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪಕ್ಷದ ಆಂತರಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ನಾಯಕತ್ವವು ಅವರ ಮೇಲೆ ಹೇರಿರುವ ಅಘೋಷಿತ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಆಗಿದೆ.
ಈ ದಮನಕಾರಿ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಬೇಸತ್ತೇ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷವಾಗಿರುವ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಅವಾಮ್ ಮೋರ್ಚಾ (ಎಚ್‌ಎಎಂ) ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಜಿತನ್ ರಾಮ್ ಮಾಂಝಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದ ಗಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗೆ ಮೊರೆ ಹೋಗುವ ದುಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಮ್ಮ ದನಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಹತಾಶೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮದೇ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊರಹಾಕಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಮಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಸದರ ನಡುವೆ ವಿತರಿಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಆಯಾ ಪಕ್ಷಗಳಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಂತರಿಕ ಸಮಯ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಕ್ಷದ ವರಿಷ್ಠರು, ಮೀಸಲು ಸಂಸದರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಲಾಪದ ದಿನಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏಕಾಏಕಿ ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನಂತಹ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಸಂಸದರ ಸ್ಥಿತಿಯು ‘ಹಲ್ಲು ಕೀಳಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾವಿನಂತಾಗಿದೆ’ ಎಂಬ ಕಟು ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಸಂಸದರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ನಡುವೆ, ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡಿ, ಅವರ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ತೀವ್ರ ದಲಿತ ವಿರೋಧಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಳಂಕ ಮತ್ತು ಟೀಕೆಗಳು ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ.
