ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟು ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಅನ್ನದಾತರಿಗೆ ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಾದರೂ ಮಳೆ ಆಸರೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ರೈತರ ಆ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ಹುಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮುಂಗಾರಿನ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲೂ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಿದ್ದು, ರೈತರು ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತಿನ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭೂಮಿ ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಒಣಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಖರೀದಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಬೀಜಗಳು ಬಿತ್ತನೆಯಾಗದೆ ಉಳಿದಿವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿರುವ ರೈತರು ಬೆಳೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳ ಸುಳಿವೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ರೈತರ ಆತಂಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಎರಡು ಹಂಗಾಮುಗಳಲ್ಲೂ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇ ಸಂಕಷ್ಟ
ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಮಳೆಯನ್ನು ನಂಬಿ ರೈತರು ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಮಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಬೆಳೆಗಳು ಒಣಗಿ ಅಪಾರ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಮುಂಗಾರಿನಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಮಳೆ ಸುರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಇದೀಗ ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳ ದರ್ಶನವೂ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ.
ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿ, ಬೀಜ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಮಳೆಯಾದರೂ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಮಳೆಯ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಿತ್ತನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನವೆಂಬರ್ ಎರಡನೇ ವಾರದವರೆಗೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಉತ್ತರಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಿ ಮಳೆಗಳು ಸುರಿಯದಿರುವುದು ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ನಿರಾಸೆಯಾಗಿದೆ.
ಸದ್ಯ ಮಳೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಇಬ್ಬನಿ ಬೀಳುತ್ತಿದೆಯಷ್ಟೇ. ಇದರಿಂದ ಒಣಬೇಸಾಯದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಜೋಳ, ಕಡಲೆ, ಕುಸುಬಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂಗಾರು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದ ರೈತರು ಒಣಗಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜೋಳದ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಬರದ ಬ್ರೇಕ್; ಬೆಲೆ ₹20 ಸಾವಿರ ತಲುಪುವ ಆತಂಕ
ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪರಿಣಾಮ ಬಿಳಿಜೋಳದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ಗೆ ₹12 ಸಾವಿರದವರೆಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಬೆಲೆ ₹20 ಸಾವಿರದ ಗಡಿ ದಾಟಿದರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂದಾಜು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಜೋಳ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆನಕಟ್ಟಿ, ಶಿರೂರ, ಹಳ್ಳೂರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಜೋಳ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆಯ ಅಭಾವದಿಂದ ಜೋಳದ ಬಿತ್ತನೆ ಗುರಿಯನ್ನೇ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 38,254 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೋಳ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈವರೆಗೆ ಕೇವಲ 21,560 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಅರ್ಧದಷ್ಟೂ ಬಿತ್ತನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಒಣಬೇಸಾಯವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಮಳೆಯೇ ಜೀವನಾಡಿ. ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಕದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಬರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ ಜೋಳದ ಆವಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
- ಬಿತ್ತನೆ ಗುರಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಡುವೆ ಭಾರಿ ಅಂತರ
- ಗೋವಿನಜೋಳ: 17,962 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗುರಿ; ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ 1,276 ಹೆಕ್ಟೇರ್.
- ಗೋಧಿ: 31,396 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗುರಿ; ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು 1,371 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮಾತ್ರ.
- ಸಜ್ಜೆ: 50 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗುರಿ; ಈವರೆಗೆ ಬಿತ್ತನೆಯೇ000 ಆಗಿಲ್ಲ.
- ಕಡಲೆ: 45 ಸಾವಿರ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗುರಿ; ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು 16,207 ಹೆಕ್ಟೇರ್.
- ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ: 1,500 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗುರಿ; ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ 236 ಹೆಕ್ಟೇರ್.
- ಪಿ ತಳಿಯ ಕಬ್ಬು: 47,085 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗುರಿ; ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು 3,917 ಹೆಕ್ಟೇರ್.
ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂಗಾರು ಕೃಷಿಯ ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಿವೆ. ಮಳೆಯನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಣಬೇಸಾಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ನದಿ ಮೂಲಗಳು, ಕಾಲುವೆ ಹಾಗೂ ಬೋರ್ವೆಲ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.
ಇಬ್ಬನಿಯಿಂದ ಬೆಳೆ ಉಳಿಯದು: ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ
ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಣಬೇಸಾಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಬ್ಬನಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮಳೆಯಾದಂತೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಳ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಪಕ ಮಳೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಿದ್ದಪ್ಪ ಅಂಗಡಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಯಾವಾಗ?
ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರೈತರು ಹಿಂಗಾರಿನ ಮೇಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಮರಿದೆ. ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗದವರು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ ಬೆಳೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪರದಾಡುತ್ತಿರುವವರು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ. ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚ, ಬೀಜ ಖರೀದಿ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿ ಹದಗೊಳಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಖರ್ಚು ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಂಗಾಮುಗಳೂ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ವಿಫಲವಾಗುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿರುವುದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆಹಾರಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ತಟ್ಟಲಿದೆ.
ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿರುವ ಅನ್ನದಾತರಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಯಾವಾಗ ಕೃಪೆ ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಆದರೆ ಮಳೆ ಬರುವವರೆಗೂ ಕಾಯುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ರೈತರ ನೆರವಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿವೆ ಎಂಬುದೂ ಈಗಿನ ತುರ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.




