ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆಯ (ಎಸ್‌ಸಿಒ) 10 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಥಮ ‘ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಸಂವಾದ ವೇದಿಕೆ’ (Civilisational Dialogue Forum) ನವೆಂಬರ್ 20ರಿಂದ 22ರವರೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇರಿದಂತೆ 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಲಿರುವ ಈ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು, ದೆಹಲಿಯ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಪುರಾನಾ ಕಿಲಾ’ (ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ) ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಜರುಗಲಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಚೀನಾದ ಟಿಯಾಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ಎಸ್‌ಸಿಒ ನಾಯಕರ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಈ ಸಂವಾದ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಎಸ್‌ಸಿಒ ಮಂಡಳಿಯು ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಇರಾನ್, ಬೆಲಾರಸ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 10 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವರು, 15 ಸಂವಾದ ಪಾಲುದಾರರು ಹಾಗೂ ವೀಕ್ಷಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಈ ವೇದಿಕೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಖಾತೆ ಸಚಿವ ಔರಂಗಜೇಬ್ ಖಾನ್ ಖಿಚಿ ಅವರಿಗೂ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಪಾಕ್ ನಿಯೋಗದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆ ದೇಶ ಇನ್ನೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಖಿಚಿ ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡರೆ, 2023ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ಎಸ್‌ಸಿಒ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸಭೆಗೆ ಅಂದಿನ ಪಾಕ್ ಸಚಿವ ಬಿಲಾವಲ್ ಭುಟ್ಟೋ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಚಿವರೊಬ್ಬರ ಮೊದಲ ಭಾರತ ಭೇಟಿ ಇದಾಗಲಿದೆ. ಜತೆಗೆ, 2025ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ನಡುವೆ ನಡೆದಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಸಂಘರ್ಷದ ನಂತರ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೊದಲ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಭೇಟಿಯೂ ಇದಾಗಲಿದೆ.
ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹುಮಾಯೂನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಪುರಾನಾ ಕಿಲಾ’ದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಭಾರತದ 3,000 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಅನೇಕ ಉತ್ಖನನಗಳ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಮೌರ್ಯರ ಪೂರ್ವ, ಮೌರ್ಯ, ಶುಂಗ, ಕುಶಾಣ, ಗುಪ್ತ, ಗುಪ್ತರ ನಂತರದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ರಜಪೂತ, ಸುಲ್ತಾನ ಮತ್ತು ಮೊಘಲರ ಆಳ್ವಿಕೆಯವರೆಗಿನ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2016ರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಾರ್ಕ್ (SAARC) ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಭಾರತ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಎಸ್‌ಸಿಒ-ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ರಚನೆ (RATS) ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಎಸ್‌ಸಿಒ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. 2027ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಎಸ್‌ಸಿಒ ನಾಯಕರ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸಮನ್ವಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು, ಭಾರತವು ಕಳೆದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಸಿಒ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಯೋಜಕ ಅಲೋಕ್ ಡಿಮ್ರಿ ಅವರನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು.
2024ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಸ್‌ಸಿಒ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಎಸ್‌ಸಿಒ ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ತೆರಳುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 27ರಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪಶ್ಚಿಮ) ಸಿಬಿ ಜಾರ್ಜ್, “ಭಾರತವು ಎಸ್‌ಸಿಒ ಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ನಮ್ಮ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ‘ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಸಂವಾದ ವೇದಿಕೆ’ಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವರು ಹಾಗೂ ವಿಷಯ ತಜ್ಞರು, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿತ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಸ್‌ಸಿಒ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮೂಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಭಾಷೆ-ಸಾಹಿತ್ಯ-ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ.
