ಮೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ರಾಬರ್ಟ್ ಇ. ಹಾಲ್ (Robert E. Hall) ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ವುಡ್‌ಫರ್ಡ್ (Michael Woodford) ಅವರಿಗೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ‘ನೊಬೆಲ್’ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಲಿದಿದೆ.
ರಾಯಲ್ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಸೋಮವಾರ ಈ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ ಅವರು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಮೈಕೆಲ್ ವುಡ್‌ಫರ್ಡ್ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ʼಈ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬಳಸುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆʼ ಎಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾನ್ ಹ್ಯಾಸ್ಲರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ದಿಢೀರ್ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಂತಹ ಆರ್ಥಿಕ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಇವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ನಮಗೆ ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿವೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ‘ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸ್ವೀಡನ್ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೈನಮೈಟ್ ಆವಿಷ್ಕರ್ತ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ 1968ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಷ್ಟೇ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10ರಂದು (ನೊಬೆಲ್ ನಿಧನರಾದ ದಿನ) ಇತರ ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು 12 ಮಿಲಿಯನ್ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಕ್ರೋನರ್ (ಸುಮಾರು 1.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್) ನಗದು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಳೆದ ವಾರವಷ್ಟೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿ ವಿಭಾಗಗಳ ನೊಬೆಲ್ ವಿಜೇತರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜೇತರ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಬಾರಿಯ ನೊಬೆಲ್ ಸರಣಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಬಾರಿಯ ವಿಜೇತರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ (Microeconomics – ಅಂದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳು, ಕುಟುಂಬಗಳ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ (Macroeconomics – ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ, ಹಣದುಬ್ಬರ, ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳು) ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 2026ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭಾರತದ RBI ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದ Fed) ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳನ್ನು ಏರಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಇಳಿಸುವಾಗ, ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಖರ್ಚಿನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ.
ಕೋವಿಡ್ ನಂತರದ ಜಗತ್ತು, ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು (Economic Shocks) ಎದುರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ.
ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಂತೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅತಿಯಾದ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳದಂತೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೂಡ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಮೂಲ ಉಯಿಲಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. 1968ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ (Sveriges Riksbank) ತನ್ನ 300ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆದರೂ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ.
