ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ (ಎನ್‌ಸಿಆರ್) ದಿನೇ ದಿನೇ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ‘ತುರ್ತು ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ’ದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ವಾಹನಗಳ ಪ್ರವೇಶ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ವಾಹನಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಗಿಳಿಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತೆ ದೆಹಲಿ ಹಾಗೂ ನೆರೆಯ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (ಸಿಜೆಐ) ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ.ಮೋಹನ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಈ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (MCD), ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ, ದೆಹಲಿ ಸಂಚಾರ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗ ಹಾಗೂ ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತೃತ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (PUC) ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ನಿಗದಿತ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕೇಳಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಅವಧಿ ಮುಗಿದ (End-of-life) ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ವಾಹನಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಎಷ್ಟು ವಾಹನಗಳನ್ನು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಪ್ರವೇಶ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆಯೂ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಕೇಳಿದೆ. ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ವಾಹನ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಮನ್ವಯತೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಾಹನ ಮಾಲಿನ್ಯ ತಗ್ಗಿಸಲು ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಕ್ರಮಗಳ ಕಾಲಮಿತಿಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗವು (CAQM) ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಶೇ. 23ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 19ರಷ್ಟು ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ವಾಹನಗಳೇ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಹಿರಿಯ ವಕೀಲೆ, ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿ ಅಪರಾಜಿತಾ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಐಶ್ವರ್ಯ ಭಾಟಿ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 3 ರವರೆಗೆ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ (ಕೂಳೆ) ಸುಡುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ ವಾಹನಗಳ ಹೊರೆಯನ್ನೂ ದೆಹಲಿ ಹೊರಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯದ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 23 ರಂದು ವಾಹನ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 25 ರಂದು ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೂಳೆ ಸುಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಟಾಕಿಗಳ ಕುರಿತು ಹಾಗೂ ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಮಿತಿಮೀರಿತ್ತು. ದೀಪಾವಳಿ ರಾತ್ರಿ 1 ಗಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪಿಎಂ 2.5 (PM 2.5) ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟ ಸರಾಸರಿ 655 ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಇದು 2021ರ ನಂತರದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಕೊಂಚ ಬೆಚ್ಚಗಿದ್ದು, ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದ್ದರಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ತುಸು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ನೀರು ಸಿಂಪಡಿಸುವಿಕೆಯಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿ, ನೋಯ್ಡಾ, ಗುರುಗ್ರಾಮದಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
