ಪೊಲೀಸ್ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಂಭವಿಸುವ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಾವು, ಅದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. 2018ರಲ್ಲಿ ಕರಾವಲ್ ನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮೃತಪಟ್ಟ 19 ವರ್ಷದ ಯುವಕನ ತಂದೆಗೆ 18.44 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಚಿನ್ ದತ್ತಾ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದು, “ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿ (ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ವಶದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಆಗುವ ಯಾವುದೇ ಸಾವು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದುರಂತವಲ್ಲ; ಅದು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದವರ ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಕಟುವಾಗಿ ನುಡಿದಿದೆ.
ಜನವರಿ 15, 2018ರಂದು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ಒಂದರ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೀಪಕ್ (19) ಎಂಬ ಯುವಕನನ್ನು ಕರಾವಲ್ ನಗರ ಪೊಲೀಸರು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಮರುದಿನ ಆತನನ್ನು ಗುರು ತೇಗ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಆತ ಅದಾಗಲೇ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಯುವಕ ನೇಣುಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಕರೆ ಮಾಡಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೂ ನೇಣುಬಿಗಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಶ್ವೇತಭವನವೇ ಟ್ರಂಪ್‌ನ ಬಂಡವಾಳ ಕಚೇರಿ: ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹21 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಆದಾಯ
ಆದರೆ, ದೀಪಕ್‌ನ ದತ್ತು ತಂದೆ ಶ್ಯಾಮ್ ಸುಂದರ್ ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ‘ನಾನು ಠಾಣೆಗೆ ಹೋದಾಗ ನನ್ನನ್ನೂ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಗನನ್ನು ಬಿಡಲು ಪೊಲೀಸರು ಹಣಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದರು’ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತ್ತಾದರೂ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ‘ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೈಯರ್’ (multiplier) ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ(ಮೃತರು/ಗಾಯಗೊಂಡವರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಆದಾಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲು ಬಳಸುವ ನಿಶ್ಚಿತ ಸಂಖ್ಯೆ) ನಿಖರವಾದ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಮೃತ ಯುವಕನ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು 12,000 ರೂ. ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ಗಳಿಕೆಯ ಶೇಕಡಾ 40ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿ 18ರ ಗುಣಕವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಟ್ಟು 18.44 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಎಂಟು ವಾರಗಳ ಒಳಗೆ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
