ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಗೊಂದಲ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರಿನ ರಮಾ ಗೋವಿಂದ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾರ SIR ವಿರೋಧಿ-ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘಟನೆ ಹಾಗೂ ಜಾತ್ಯತೀತ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ SIR ಸಂತ್ರಸ್ತರೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಷಾ ನಟ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ತರಾತುರಿ, ದಾಖಲೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ, ASDDO ವರ್ಗೀಕರಣ, ನೋಟಿಸ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 2002ರ ಬಳಿಕ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ SIR ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, 2026ರ ಜೂನ್ 16ರಂದು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡುವ ವೇಳೆಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 5.54 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮತದಾರರಿದ್ದರು. ಜೂನ್ 30ರಿಂದ ಮನೆಮನೆ ಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 59 ಸಾವಿರ BLOಗಳು 1.8 ಕೋಟಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು.
ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್, “SIR ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆಘಾತ ನೀಡಿದ ವಿಚಾರ. ಇದರ ಗಂಭೀರತೆ ನನ್ನ ಅರಿವಿಗೂ ಇತ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನುಸುಳುಕೋರರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು SIR ರೀತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ, SIRನ ನಿಜವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶದ ಕುರಿತು ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, SIRನ ಉದ್ದೇಶ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಅರ್ಹತೆ, ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಮರಣ, ನಕಲಿ ನೋಂದಣಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
“2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ SIR ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟು ತುರ್ತಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯವೇನಿತ್ತು?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್, ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅನುಭವಗಳು ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಂದೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ ಎಂದರು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ SIRನ ಸಮಯಾವಧಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖರು ಹಾಗೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದೂ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ SIR ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ SIR ಅನುಭವವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು ಎಂದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ SIR ಸಂಬಂಧಿತ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರ ವೇಳೆಗೆ 37.05 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಗಿನ ವಿಲೇವಾರಿ ವೇಗ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಈ ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸುಮಾರು 146 ತಿಂಗಳು, ಅಂದರೆ 12 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಂದಾಜು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 38.31 ಲಕ್ಷ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬ ವರದಿಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಹೋರಾಟಗಾರರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಅದರ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿದೆ.
“ನ್ಯಾಯ ಪಡೆಯಲು ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾದರೆ, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಲವು ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಯವನ್ನು ಯಾರು ಮರಳಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ASDDO (Absent, Shifted, Dead, Duplicate, Other) ವರ್ಗೀಕರಣವೂ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 1.07 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮತದಾರರನ್ನು ASDDO ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.08 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರನ್ನು ASDDO ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಇದೀಗ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ‘No Mapping’ ಮತ್ತು ‘Logical Discrepancy’ ಎಂಬ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನೋಟಿಸ್ಗಳು ನೀಡಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 43,81,141 ನೋಟಿಸ್ಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ವರ್ಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಪೈಕಿ 41.6 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಟಿಸ್ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
“ಒಂದು ಕಡೆ ASDDO, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನೋಟಿಸ್; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹಳೆಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆಯೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೇ ಸರಿ. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳ ಹೊರೆ, ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಹಾಜರಾಗುವ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಅವರು ಮುಂದುವರಿದು, “ಚುನಾವಣೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಸಮಯವಿರುವಾಗ SIR ಅನ್ನು ಇಷ್ಟು ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೇನಿತ್ತು? ಕೇವಲ ತಿಂಗಳುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ದಾಖಲೆ, ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್, ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆ ತಪ್ಪುಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಸಹಜ. ಆ ತಪ್ಪಿನ ಬೆಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತದಾರನೇ ಕಟ್ಟಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಾರದು” ಎಂದರು.
SIR ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಶಾಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚುನಾವಣಾ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿದರು.
“ಜನರೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ದಾಖಲೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ತರಬೇಕು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್, ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಮನೆ, ಜಮೀನು, ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೇ ಪಡೆಯಲು ದಶಕಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿದೆ ಎಂದರು. ಪೌರತ್ವ ಅಥವಾ ಮತದಾರರ ಅರ್ಹತೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವಂತಾಗಬಾರದು. ದಾಖಲೆ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ SIR ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಅನುಭವಗಳು ಈ ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಯಾಮ ನೀಡಿದವು. ಮೈಸೂರು ಮೀನಾ ಬಜಾರ್ನ ಮುಕ್ತಾರ್ ಅಹಮ್ಮದ್ ಮಾತನಾಡಿ, “BLO ಒಮ್ಮೆಯೂ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ವಿಚಾರಿಸಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಫಾರಂ ಅನ್ನು ತಾವೇ ಸೆಲ್ಫ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. 2002ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು ಇತ್ತು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ 29 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈಗ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇದ್ದರೂ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಿದೆ” ಎಂದು ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.
ಹಿಂದಿನ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಿವರಗಳ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. BLOಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಸರಿಯಾಗಿ ದೊರೆಯದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿ, ಅಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಪಡೆಯುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂಲಭೂತ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮುಕ್ತಾರ್ ಅಹಮ್ಮದ್ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ನೂರ್ ಜಾಹಿರ್ ಖಾನ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ಮಿಸ್ಮ್ಯಾಚ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಿದೆ. BEO ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಕೂಡ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಂತಿದೆ. ಇದು ಭಾಷೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಇದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮತದಾರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೂ ಅನಗತ್ಯ ತೊಂದರೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಜಯಪುರದ ಮಹಮ್ಮದ್ ಆಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, “ಬಿಜೆಪಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ 21 ಜನರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತದಾರರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವೇ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು.
ಮಾಜಿ ಆಯುಕ್ತ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಮಾತನಾಡಿ, “ನೋಟಿಸ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದೇ ಬೇಸರದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡವರಿಗೂ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಭವವಿದೆ. ಆದರೆ ನೋಟಿಸ್ನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಯಾವ ದಾಖಲೆ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತೇವೆ, ದಂಡ ವಿಧಿಸುತ್ತೇವೆ, ನಕಲಿ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ, ಫೋರ್ಜರಿ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಅಥವಾ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಗೌರವ, ಹಣ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಮೇಲೂ ಹೊರೆ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹೇಳಿದರು. ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಓಡಾಡುವುದು, ನೋಟಿಸ್ಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು, ಕಾನೂನು ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದಾದರೂ, ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
SIR ಕುರಿತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮೂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಎದ್ದೇಳು ಕರ್ನಾಟಕ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತಕಾವಲು ಸಮಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಗತಿಪರ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಜನರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಇವರು ಸಂಬಳಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಜನರ ಜೊತೆ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದರು.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವೂ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ SIRನಲ್ಲಿ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ASDDO ಪಟ್ಟಿ, ನೋಟಿಸ್ ಪಟ್ಟಿ, ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕು-ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಅನುಭವಗಳು, ‘ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಇದೆ’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದವು. BLO ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗದಿರುವುದು, ಹಳೆಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಆಗದಿರುವುದು, ಹೆಸರು ಅಥವಾ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನೋಟಿಸ್ ತಡವಾಗಿ ತಲುಪುವುದು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಒತ್ತಡ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೇ SIR ಸಂಬಂಧಿತ ತಪ್ಪು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೂ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ನಿವಾಸಿ ಮಿಥಿಲಿ ಎಸ್. ಅವರ ಮತದಾರರ ವಿವರಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು ASDDO ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ತುರ್ತಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತ್ತು.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಯಾರೂ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೈಬೀಳದಂತೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದು, ತಪ್ಪು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಸರಿಪಡಿಸುವುದು, ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.
“ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣೆಯ ದಿನ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ ಹಾಕುವ ಹಕ್ಕಲ್ಲ. ಅದು ನಾಗರಿಕನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕು. ಆ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಜನರ ಆತಂಕವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು. SIR ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ನಡುವೆ ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದ ನಡೆಯಬೇಕು” ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ SIR ಕುರಿತು ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಡಿಟ್ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಅದರ ವರದಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮತದಾರರ ಮಾಹಿತಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ‘ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ’ಗೆ 17 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ: ₹2 ಸಾವಿರದ ಯೋಜನೆಗೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆ ಬೇಕೇ?
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಸಂವಾದವು SIR ಅನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದವಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು, “ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರನ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ? ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಟ್ಟರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ, ಹಣ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ? ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷದ ಹೊಣೆ ಯಾರದ್ದು?” ಎಂಬ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿತು. ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಆತಂಕಗಳ ನಡುವೆ, SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ಕಾಲಾವಕಾಶ, ಸುಲಭವಾದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ-ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಈಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
