Explainer: ವಿವಾದಿತ FCRA ಮಸೂದೆ ಜೆಪಿಸಿಗೆ; ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ ಎಂದರೇನು, ಅದು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?

Date:

2014ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಜೆಪಿಸಿಗಳ ಬಳಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಹಗರಣಗಳ ತನಿಖೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ತೀವ್ರ ವಿವಾದಕ್ಕೀಡಾದ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಹಾಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ‘ಮಸೂದೆ’ಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿಯೇ ಜೆಪಿಸಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದೆ.

- Advertisement -

ತೀವ್ರ ವಿವಾದ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಜಟಾಪಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ 2026ರ ‘ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ’ಯನ್ನು (FCRA Amendment Bill 2026) ಲೋಕಸಭೆಯು ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು 31 ಸದಸ್ಯರ ಜಂಟಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಯ (JPC) ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ರವಾನಿಸಿದೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ಹಾಗೂ ಗದ್ದಲದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಮಸೂದೆ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗೆ ಹೋಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದು ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಸತ್ತುಹೋಗಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿಯಮಗಳ (clause-by-clause) ಆಳವಾದ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶೇಷ ಲೇಖನಗಳಿಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ →

ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟಾದ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳು – ತೆವಳುತ್ತಿರುವ ನ್ಯಾಯದಾನ

ಪೊಲೀಸರೆಂದು ನಟಿಸಿ ಬೆದರಿಸುವುದು, ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೋಳಗಳಂತೆ ಕಾದು ಹಲ್ಲೆಗೈದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿ ಕೊಂದೆಸೆಯುವುದು, ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಕೃತ್ಯದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಬಿಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಗುರುತು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ...

ಶಾಮನೂರು ಫ್ಯಾಮಿಲಿಗೆ ಸಚಿವ ಬಸವಂತಪ್ಪ ಕೈ ಮುಗಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ?

ಬಸವಂತಪ್ಪನವರನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತದಾರರು. ಶಾಮನೂರು ಕುಟುಂಬದ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕಲ್ಪಿತ ಬಲವನ್ನು ಮೀರಿ, ಬಸವಂತಪ್ಪ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತದಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನದವರೆಗೆ ಬೆಳೆದವರು ಕೆ.ಎಸ್....

ಪಾಕ್‌ಗೆ ತಕ್ಕ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ್ದಾಗಿ ಎದೆ ತಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೋದೀಜಿ,...

ಬಾಲಾಕೋಟ್‌ನಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ 'ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್'ವರೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ್ದಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಎದೆ ತಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಶತೃ ದೇಶವನ್ನು ಮಣಿಸುವುದು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹೆಮ್ಮೆಯೇ. ಆದರೆ, ದೇಶದ ಅಖಂಡತೆಗೆ ಅತಿ...

​ಈ ಮಸೂದೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಈಗ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಕೇಂದ್ರದ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರುವುದು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹಣದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸದುದ್ದೇಶದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ತರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಮಸೂದೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಜನವಿರೋಧಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (ಎನ್‌ಜಿಒ) ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಿತ ಯತ್ನ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರರು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

​ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲೇನಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವಕ್ಫ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯು (Waqf Amendment Bill) ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು. 2024ರಲ್ಲಿ ಮಂಡನೆಯಾಗಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜೆಪಿಸಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಾನೂನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಸೂದೆಯು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಟೀಕೆಗಳಿದ್ದವು. ವಕ್ಫ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದಂತೆಯೇ, ಈಗ ಎಫ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಉಳಿವಿಗೇ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸದ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪ.

​ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ ಎಂದರೇನು? ಅದು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?

ಇಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿವಾದಿತ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯೇ ‘ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ’. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲು ಸಮಯದ ಅಭಾವವಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾದ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಈ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಈ ಸಮಿತಿಗಳು ‘ಸಣ್ಣ ಸಂಸತ್ತು’ಗಳಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳು (Standing Committees) ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗುವ ಅಡ್-ಹಾಕ್ ಸಮಿತಿಗಳು (ಜೆಪಿಸಿ) ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಫ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ ಮಸೂದೆಗೆ ರಚಿಸಲಾಗಿರುವ ಜೆಪಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ 21 ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ 10 ಸದಸ್ಯರು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 31 ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ.

​ಜೆಪಿಸಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜೆಪಿಸಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಸಮಿತಿಯು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಮೇಲಾಟಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು, ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು, ಎನ್‌ಜಿಒಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಮನವಿಪತ್ರ (Memoranda) ಪಡೆಯುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಂತರ ಆಂತರಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡದಿದ್ದರೆ, ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪವನ್ನು ‘ಭಿನ್ನಮತದ ಟಿಪ್ಪಣಿ’ (Dissent Note) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.

​ಹಗರಣಗಳ ತನಿಖೆಯಿಂದ ಮಸೂದೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯತ್ತ: ಜೆಪಿಸಿ ಇತಿಹಾಸ

ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಪಿಸಿಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಜೆಪಿಸಿ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು 1987ರಲ್ಲಿ. ಅಂದಿನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ‘ಬೋಫೋರ್ಸ್ ಹಗರಣ’ದ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜೆಪಿಸಿಯನ್ನು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆನಂತರ, ಪಿ.ವಿ. ನರಸಿಂಹರಾವ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದ್ ಮೆಹ್ತಾ ಷೇರುಪೇಟೆ ಹಗರಣ (1992), ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇತನ್ ಪಾರೇಖ್ ಷೇರುಪೇಟೆ ಹಗರಣ (2001) ಹಾಗೂ ತಂಪುಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕೀಟನಾಶಕ ವಿವಾದ (2003), ಮತ್ತು ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಯುಪಿಎ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 2ಜಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಂ ಹಗರಣ (2011) ಹಾಗೂ ವಿವಿಐಪಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಹಗರಣಗಳ (2013) ತನಿಖೆಗೆ ಜೆಪಿಸಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

​ಈ ಸಮಿತಿಗಳು ಕೇವಲ ತನಿಖೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ವಾಸ್ತವಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 2001-02ರ ಷೇರುಪೇಟೆ ಹಗರಣದ ಜೆಪಿಸಿ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ 236 ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. 2004ರ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಜೆಪಿಸಿಯು ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಬಹುಮತದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಮಿತಿಗಳು ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಈಗಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಯುಪಿಎ-2 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿ.ಸಿ. ಚಾಕೋ ನೇತೃತ್ವದ 2ಜಿ ಜೆಪಿಸಿಯು ಟೆಲಿಕಾಂ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವನ್ನೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಜೆಪಿಸಿಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

​ಜೆಪಿಸಿಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ. 2022ರ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಮಸೂದೆ ಹಾಗೂ 2021ರ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಮಸೂದೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಪಿಸಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಹಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 2017ರ ಎಫ್‌ಆರ್‌ಡಿಐ (FRDI) ಮಸೂದೆಯ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜೆಪಿಸಿ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರ ಆ ಮಸೂದೆಯನ್ನೇ ಹಿಂಪಡೆದಿತ್ತು.

​ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವೇ? ಮಸೂದೆಯ ಭವಿಷ್ಯವೇನು?

ಹಾಗಾದರೆ ಜೆಪಿಸಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲೇಬೇಕೇ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಜೆಪಿಸಿ ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವಲ್ಲ. ಅದರ ಶಿಫಾರಸುಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ‘ಮನವೊಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ’ (Persuasive value) ಇರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಕಾನೂನಿನ ಬದ್ಧತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಆ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಭಾಗಶಃ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲೂಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ; ತಾನು ‘ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ವರದಿ’ (Action Taken Report) ಮೂಲಕ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.

​ 1987ರಿಂದ 2014ರವರೆಗಿನ 27 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಜೆಪಿಸಿಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಆರ್ಥಿಕ ಹಗರಣಗಳು ಅಥವಾ ಅವ್ಯವಹಾರಗಳ ತನಿಖೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ವರದಿಗಳು ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2013ರ 2ಜಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಂ ಜೆಪಿಸಿ ವರದಿಯು 16-11 ಮತಗಳಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಹಲವು ಸದಸ್ಯರು ‘ಭಿನ್ನಮತದ ಟಿಪ್ಪಣಿ’ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.

​ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾದ ಜೆಪಿಸಿ ಸ್ವರೂಪ

2014ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಜೆಪಿಸಿಗಳ ಬಳಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಹಗರಣಗಳ ತನಿಖೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ತೀವ್ರ ವಿವಾದಕ್ಕೀಡಾದ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಹಾಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ‘ಮಸೂದೆ’ಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿಯೇ ಜೆಪಿಸಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಪಿಆರ್‌ಎಸ್ (PRS) ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ರಿಸರ್ಚ್ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, 14ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ (2004-09) ಶೇ. 60ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ 15ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ (2009-14) ಶೇ. 71ರಷ್ಟು ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 16ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ (2014-19) ಇದು ಶೇ. 25ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ 17ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ (2019-24) ಕೇವಲ ಶೇ. 16ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ನಿಯಮಿತ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಎಫ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ ನಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಜೆಪಿಸಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

​ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಜೆಪಿಸಿ ವರದಿಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಅಚ್ಚರಿಯ ತಿರುವು ಪಡೆದಿವೆ. 2016ರ ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು (CAB) ಜೆಪಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ 2019ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ನೀಡಿತು. ಆದರೆ, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ 16ನೇ ಲೋಕಸಭೆ ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಮಸೂದೆಯು ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು. ಬಳಿಕ 2019ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ತರಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, 2019ರ ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆ’ಯನ್ನು ಜೆಪಿಸಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ನೀಡಿದರೂ, ಸರ್ಕಾರ 2022ರಲ್ಲಿ ಆ ಮಸೂದೆಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯಿತು. ಜೆಪಿಸಿಗೆ ಹೋದ ಮಸೂದೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಬದಲಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

​ ಎಫ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ ಮಸೂದೆಯು ಈಗ ಜೆಪಿಸಿ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ದೇಶದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಎನ್‌ಜಿಒಗಳ ಮೇಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಹಂತವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿವೆ. ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ‘ನಿಯೋಜಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ದ (Designated Authority) ಅತಿಯಾದ ಪಾತ್ರ, ಎಫ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ ನೋಂದಣಿ ರದ್ದಾದರೆ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜೆಪಿಸಿ ಯಾವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸದ್ಯದ ಕುತೂಹಲ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು, ಜೆಪಿಸಿ ನೀಡುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈಗಿನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಇಡೀ ಜೆಪಿಸಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಭಿನ್ನಮತದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾದಿತ ಕಾನೂನಿನ, ಹಾಗೂ ಅದನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.

eedina
ಈ ದಿನ ಡೆಸ್ಕ್‌
Website |  + posts

ಪೋಸ್ಟ್ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ:

ಪೋಸ್ಟ್ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ:

ಈ ಹೊತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ

ವಿಡಿಯೋ

ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳು
Related

ವಿಜಯಪುರ | ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು ಕಸಿಯಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ: ಎಂ ಬಿ ಪಾಟೀಲ

ವಿಶೇಷ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಬಲೇಶ್ವರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ...

ಮೈಸೂರು | ಅ.13ರಂದು ಯುವ ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಿರುವ ನಟ ಪ್ರಭುದೇವ್‌

2026ರ ಯುವ ದಸರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13ರಂದು ಖ್ಯಾತ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ...

ಯಾದಗಿರಿ–ಶಹಾಪುರ ಬೈಪಾಸ್‌ ರೈಲ್ವೆ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ, ಭೀಮಾ ನದಿ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಉಮೇಶ ಕೆ. ಮುದ್ನಾಳ ಆಗ್ರಹ

ಯಾದಗಿರಿ ನಗರದ ಗುರುಶಿಣಗಿ ಮೂಲಕ ಶಹಾಪುರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಯಾದಗಿರಿ–ಶಹಾಪುರ ಬೈಪಾಸ್...

ಶಾಮನೂರು ಫ್ಯಾಮಿಲಿಗೆ ಸಚಿವ ಬಸವಂತಪ್ಪ ಕೈ ಮುಗಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ?

ಬಸವಂತಪ್ಪನವರನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತದಾರರು. ಶಾಮನೂರು ಕುಟುಂಬದ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟಿರುವ...