’ಜಿರಳೆ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಪದ ಹೇಗೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಯುವ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿ, ಬೃಹತ್ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಪದವಿ ಪ್ರದಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಘಟಿಕೋತ್ಸವಗಳು, ಇದೀಗ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಯುವಜನರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಒರೆಗಲ್ಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ದೇಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡೆ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರು ಮಾಡಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (NLSIU) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ತನ್ನ 34ನೇ ಘಟಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿರುವ ನಿರ್ಧಾರವು, ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (ಸಿಜೆಐ) ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಿರೋಧವು, ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಹಬ್ಬಿದ ವೈಚಾರಿಕ ಸಂಘರ್ಷದ ಅಂತಿಮ ಸ್ಫೋಟವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ‘ಜಿರಳೆಗಳು’ ಎಂದು ಕರೆದದ್ದೇ ಈ ಇಡೀ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಘಟಿಕೋತ್ಸವಗಳ ರದ್ದತಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಯಿತೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ‘ಹೌದು’ ಎಂಬುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ. ಮೇ 2026ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದರ ವೇಳೆ, ನಕಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ ಸಿಜೆಐ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರು ‘ಜಿರಳೆಗಳು’ (cockroaches) ಮತ್ತು ‘ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು’ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಪರದಾಡುತ್ತಿರುವ ಯುವ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕೆರಳಿಸಿತು. ಈ ಆಕ್ರೋಶದ ಫಲವಾಗಿಯೇ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ (CJP) ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಚಳವಳಿ ಜನ್ಮತಾಳಿತು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇದರಡಿ ಒಂದಾದರು.
’ಜಿರಳೆ’ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಿಡಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದದ್ದು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟನೆ. ನವದೆಹಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಸಿಜೆಪಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೋರಾಟದ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರು ತೀವ್ರ ದೌರ್ಜನ್ಯವೆಸಗಿದ್ದರು. ಈ ಕುರಿತ ವೀಡಿಯೊ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ವಕೀಲರೊಬ್ಬರು ಕೋರಿದಾಗ, “ನಮಗೆ ವೀಡಿಯೊ ನೋಡಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಿಜೆಐ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕರಿಂದಲೇ ಬಂದ ಈ ಹೇಳಿಕೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆಕ್ರೋಶದ ಕಟ್ಟೆಯೊಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಈ ವಿರೋಧದ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎನ್ಎಲ್ಎಸ್ಐಯು (NLSIU) ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ನಲ್ಸಾರ್ (NALSAR) ಇವೆರಡೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಹರಿಯಾಣದ ಒ.ಪಿ. ಜಿಂದಾಲ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅದೊಂದು ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ (Comprehensive) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವೆಂದರೆ, ಮುಂಬೈನ ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (TISS) ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಿಜೆಐ ವಿರುದ್ಧದ ಅಸಮಾಧಾನ ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಯುವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧ ಮೊದಲು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ನಲ್ಸಾರ್ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ. ಸಿಜೆಐ ಆಗಮನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸುಮಾರು 450 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಈ ವೇಳೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ (BCI) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮನನ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿಶ್ರಾ, 2026ರ ಬ್ಯಾಚ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೇ ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರು. ಆದರೆ, ತೀವ್ರ ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಖುದ್ದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದು ಮಿಶ್ರಾ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ನಲ್ಸಾರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಿಟ್ಟತನದಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎನ್ಎಲ್ಎಸ್ಐಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಿಜೆಐ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಐ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಗಮನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಬಹಿರಂಗ ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಸಿಜೆಐ ಜೊತೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರೂ, ಬಳಿಕ ಸಿಜೆಐ ಅವರನ್ನು ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ’ ಷರತ್ತನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಷರತ್ತಿಗೆ ಮಣಿಯಲು ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ, ವಿವಿಯು ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರ ಘಟಿಕೋತ್ಸವವನ್ನೇ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊರಿಯರ್ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತು.
ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಈ ನೇರ ನಡೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿವಾದದಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗ ಕಂಡುಕೊಂಡವು. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಟಿಸ್, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಆತಂಕದಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 2 ರಂದು ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಘಟಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ‘ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕಾರಣಗಳ’ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಮುಂದೂಡಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಡಾ. ಸಿ.ಎಸ್. ಪ್ರಮೇಶ್ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಆಗಸ್ಟ್ 22 ರಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿಸಿತು. ಇತ್ತ ಒ.ಪಿ. ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು, ಸಿಜೆಐ ಅವರೇ ಆಹ್ವಾನ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮತ್ತೋರ್ವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಿ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಘಟಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.
’ಜಿರಳೆ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಪದ ಹೇಗೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಯುವ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿ, ಬೃಹತ್ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಪದವಿ ಪ್ರದಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಘಟಿಕೋತ್ಸವಗಳು, ಇದೀಗ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಯುವಜನರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಒರೆಗಲ್ಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ದೇಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡೆ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರು ಮಾಡಿದೆ.




