ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 101 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವುದು ಕೇವಲ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಅಂತರ್ಜಲ, ಜಾನುವಾರು, ರೈತರ ಸಾಲದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಬಹುಆಯಾಮದ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸೂಚನೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಮೈಸೂರು, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಬಹುತೇಕ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷ ಗಮನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ. ಕೃಷಿ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕಬ್ಬು, ಭತ್ತ, ರಾಗಿ, ಬೇಳೆಕಾಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪರಿಹಾರ ವಿತರಣೆ ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮೂಲಕ ನೀರು ಪೂರೈಸುವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೋಡದೆ, ‘ನೀರು-ಕೃಷಿ-ಆದಾಯ-ಉದ್ಯೋಗ-ಪರಿಸರ’ ಎಂಬ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಮಳೆ ಕೊರತೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆ
ಬರವನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ ಒಟ್ಟು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಮಳೆ ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂತು, ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬಂತು, ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಂತರ ದೀರ್ಘ ಒಣ ಅವಧಿ ಉಂಟಾಯಿತೇ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಉಳಿಯಿತು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳೂ ಕೃಷಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ.
ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಸ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ, ಬಿತ್ತನೆಯ ನಂತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಇಳುವರಿ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆ ಬಂದು ನೀರು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದುಹೋದರೆ ಭೂಮಿಗೆ ಒಳನುಗ್ಗುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ‘ಮಳೆ ಬಂತು’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ಮಳೆ ಎಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಉಳಿಸಿತು?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯ.
ಅಂತರ್ಜಲ: ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಬರ
ರಾಜ್ಯದ 132 ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿ. ಅಂತರ್ಜಲ ಕುಸಿತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದರೂ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬಹಳ ದೂರದವರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆನೀರು ಭೂಮಿಗೆ ಹೀರಿಕೊಂಡು ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಮರುಪೂರಣಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ನಾವು ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಜಲಮಟ್ಟ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೈತರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ನೀರಾವರಿ ವೆಚ್ಚವೇ ರೈತನ ಆದಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ನುಂಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮಟ್ಟ, ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಕೆರೆಗಳ ನೀರು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಸೇರಬೇಕು.
ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿರುವ ನೀರೇ ಕೃಷಿಗೆ ಲಭ್ಯ ನೀರಲ್ಲ
ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ 815.70 ಟಿಎಂಸಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ವರ್ಷ 684.09 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ನೀರನ್ನು ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಪರಿಸರದ ಕನಿಷ್ಠ ಹರಿವು, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ನಗರ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ‘ಎಷ್ಟು ನೀರಿದೆ?’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ಎಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಯಾವ ಬಳಕೆಗೆ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಹಂಚಬಹುದು?’ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜಲಬಜೆಟ್ ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಂಡ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಭತ್ತದಂತಹ ನೀರು ಬೇಡುವ ಬೆಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸವಾಲಾಗಲಿದೆ.
ಮೈಸೂರು-ಚಾಮರಾಜನಗರ: ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿಯ ಅಸುರಕ್ಷತೆ
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಚ್.ಡಿ.ಕೋಟೆ, ಹುಣಸೂರು, ಕೆ.ಆರ್.ನಗರ, ಮೈಸೂರು, ನಂಜನಗೂಡು, ಟಿ.ನರಸೀಪುರ, ಸರಗೂರು ಮತ್ತು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ, ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ, ಯಳಂದೂರು ಮತ್ತು ಹನೂರು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳೂ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬಿತ್ತನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ರೈತನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಂಗಾಮಿನ ಆದಾಯವೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತದೆ.
ಮಳೆ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬೆಳೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಆದಾಯ ಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ರೈತನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ, ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬಳಕೆಯ ಬೆಳೆಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಕೃಷಿ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು.
ಮಂಡ್ಯ: ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಬರದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ, ಮಳವಳ್ಳಿ, ಮಂಡ್ಯ, ನಾಗಮಂಗಲ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ, ಮದ್ದೂರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಬರಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮಂಡ್ಯವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನೀರಾವರಿ ಕೃಷಿಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ಬರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ.
ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಮತ್ತು ಒಳಹರಿವು ಕುಸಿದಾಗ ಕಾಲುವೆ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬೆಳೆ. ಭತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬೆಳೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು, ಲಭ್ಯ ನೀರನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚಬೇಕು ಮತ್ತು ರೈತನ ಆದಾಯ ಕುಸಿಯದಂತೆ ಪರ್ಯಾಯವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದು ರೈತನಿಗೆ ‘ಈ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಬೇಡಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುವಷ್ಟು ಸರಳವಾದ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಳೆ ನೀಡಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಲೆ, ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಇರಬೇಕು.
49 ಲಕ್ಷ ರೈತರ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ: ರಕ್ಷಾಕವಚ, ಆದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ
ಈ ಬಾರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸುಮಾರು 49 ಲಕ್ಷ ರೈತರು ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿರುವುದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ‘ಬಿತ್ತನೆ ತಡೆ’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ವರ್ಗದಡಿ ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಬೆಳೆ ವಿಮೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಂತಿಮ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 31ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದು ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ವಿಮೆ ಎಂದರೆ ರೈತನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ರೈತನು ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ಬೀಜ, ಗೊಬ್ಬರ, ಔಷಧಿ, ಉಳುಮೆ, ಕೂಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಬೆಳೆ ವಿಫಲವಾದಾಗ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆತರೂ ಕುಟುಂಬದ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ, ಹಳೆಯ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿ, ಮುಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿನ ಬಿತ್ತನೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಬೆಳೆ ವಿಮೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಆದಾಯ ಭದ್ರತೆ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯೂ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು.
ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ: ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು
ಬರದಿಂದ ರೈತನಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ’ ಎಂದು ಅಳೆಯುವುದು ಅಪೂರ್ಣ. ಒಂದು ಬೆಳೆ ವಿಫಲವಾದಾಗ ರೈತನ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ-ಆದಾಯ ಕುಸಿತ- ಸಾಲ ತೀರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಸಿತ-ಹೊಸ ಸಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆ-ಬಡ್ಡಿ ಹೊರೆ-ಮುಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿನ ಬಿತ್ತನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಸಿತ. ಈ ಚಕ್ರ ಮುರಿಯದಿದ್ದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬರ ಎರಡು-ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ, ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ, ಸಾಲ ಮರುರಚನೆ, ಬಡ್ಡಿ ಪರಿಹಾರ, ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದ ಕೃಷಿ ಸಾಲ, ಮುಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿಗೆ ಒಳಸುರಿ ನೆರವು ಹಾಗೂ ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಭದ್ರತೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮಗ್ರ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಆಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ‘ಆದಾಯ ವಿಮೆ’ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆ ಅಗತ್ಯ
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಳೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈತನಿಗೆ ಕೇವಲ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರೈತನ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂದರೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಕುಸಿದರೆ ರೈತ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಇಳುವರಿ ಕುಸಿದರೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾದರೂ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಅಪಾಯ-ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಪಾಯ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಗುಳೆ ತಡೆ: ಉದ್ಯೋಗದ ಜೊತೆಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯ ರಕ್ಷಣೆ
ಬರದಿಂದ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಗುಳೆ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವಿಬಿ ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ 16,460 ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 24ರವರೆಗೆ 66.73 ಲಕ್ಷ ಮಾನವ ದಿನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಗುಳೆ ತಡೆಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಆದರೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕೂಲಿ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಮುಂದಿನ ಬರವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
- ಕೆರೆಗಳ ಹೂಳೆತ್ತುವಿಕೆ
- ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
- ಮಳೆನೀರು ಹರಿವು ತಡೆ
- ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ
- ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಂ
- ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸುಧಾರಣೆ
- ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಉಳಿಸುವ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು
ಇಂತಹ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
2,059 ಗ್ರಾಮಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆ: ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಯೋಜನೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ 758 ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ 149 ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 2,059 ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇದೆ.
ಈ ಅಂಕಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ
ಪ್ರತಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮೂಲಕ ನೀರು ಪೂರೈಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮವಾರು ನೀರಿನ ಬಜೆಟ್, ಲಭ್ಯ ಜಲಮೂಲಗಳ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್, ಅಂತರ್ಜಲದ ಆಳ, ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಆಧರಿಸಿ ಮುಂಚಿತ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂಕಷ್ಟವೂ ಬರದ ಭಾಗವೇ
ರೈತನ ಆದಾಯದ ಒಂದು ಭಾಗ ಕೃಷಿಯಿಂದ, ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೇವು ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ರೈತನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆದಾಯ ಮೂಲ ಕುಸಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇವು ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮೇವು ಸಾಗಣೆ, ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೇವು ಶಿಬಿರಗಳ ಕುರಿತು ಮುಂಚಿತ ಯೋಜನೆ ಇರಬೇಕು.
ಅರಣ್ಯಕ್ಕೂ ಬರ: ವನ್ಯಜೀವಿ-ಮಾನವ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಬರದ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಚಾಮರಾಜನಗರದಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅರಣ್ಯದೊಳಗಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಮೂಲಗಳು, ಸಣ್ಣ ಹೊಳೆಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಮೂಲಗಳು ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ನೀರು ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಕಾಡಿನ ಹೊರಭಾಗದತ್ತ ಚಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವ–ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಬರದ ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಚಲನವಲನ, ಕಾಡಂಚಿನ ಗ್ರಾಮಗಳ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ–ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಪೂರ್ವ ಎಚ್ಚರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಐದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳು
ಬರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ತಕ್ಷಣದ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ.
- ಮೊದಲನೆಯದು-ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಲಭ್ಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಕೃಷಿ, ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಅಗತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.
- ಎರಡನೆಯದು-ರೈತರ ಆದಾಯ ರಕ್ಷಣೆ. ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾಲ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ, ಮುಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿನ ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
- ಮೂರನೆಯದು-ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಆಧಾರಿತ ನೀರಾವರಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
- ನಾಲ್ಕನೆಯದು -ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಗುಳೆ ತಡೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕು.
- ಐದನೆಯದು-ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಬರದ ಪರಿಣಾಮ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಕಾಡಂಚಿನ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಂತೆ ಮುಂಚಿತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ, ಜಲಾಶಯ ಸಂಗ್ರಹ, ಕೆರೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರದೇಶ, ಬೆಳೆ ಆರೋಗ್ಯ, ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ, ಜಾನುವಾರು ಸಂಖ್ಯೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಬೇಡಿಕೆ ಇಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ತಾಲ್ಲೂಕು, ಹೋಬಳಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನೆರವು ನೀಡಿದರೆ ‘ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಪರಿಹಾರ’ ಎಂಬ ವಿಧಾನದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ನೆರವು ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು.
ಬರ ಘೋಷಣೆ ಆರಂಭ ಮಾತ್ರ; ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಈಗ
ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಘೋಷಣೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೆಜ್ಜೆ. ಆದರೆ, ಅದು ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ರೈತನ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ನಾಶವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ ತಲುಪಬೇಕು. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಒಣಗುವ ಮುನ್ನ ಪರ್ಯಾಯ ನೀರಿನ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧವಾಗಬೇಕು. ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನ ಮೇವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಬೇಕು. ಜನರು ಗುಳೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗಬೇಕು. ಕಾಡಿನ ಜಲಮೂಲಗಳು ಬತ್ತುವ ಮುನ್ನ ವನ್ಯಜೀವಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬಾರದು; ಎಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕದಂತೆ ಉಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಎಂಬುದರಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕು.
ಮೈಸೂರು, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ 101 ತಾಲೂಕುಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತಿದೆ-ಹವಾಮಾನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ನೀತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನೀತಿಯಲ್ಲ; ಅದು ನೀರು, ಆದಾಯ, ಉದ್ಯೋಗ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿಯಾಗಬೇಕು.
ಈ ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ?ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲೇ ಬರದ ಛಾಯೆ: ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಬದುಕಿಗೆ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಳೆ ಕೊರತೆ
ಇಂದು ರೂಪಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಲವಾದ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯೇ ನಾಳೆಯ ರೈತನ ಬದುಕನ್ನು ಉಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಬರ ಬಂದ ನಂತರ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು ಆಡಳಿತದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆದರೆ, ಬರ ಬರುವ ಮುನ್ನ ರೈತನನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಆಡಳಿತ.
