ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮತ್ತು ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಿಲೀಫ್ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಲ್ಲ. ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳು ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಲೆಬನಾನ್ ಮತ್ತು ಗಾಜಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮಾಯಕರ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತದ ಈ ‘ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಕೇಂದ್ರಿತ’ ಇಬ್ಬಗೆಯ ನೀತಿಯು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ ಹಾಗೂ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿರುವ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದವು, ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್ ನಡುವಿನ ಈ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಧಾನದಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಆತಂಕದ ಕಾರ್ಮೋಡದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸದ್ಯ ನಿರಾಳವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದೇ ಒಪ್ಪಂದವು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲೆಬನಾನ್ ಮತ್ತು ಗಾಜಾ ಮೇಲಿನ ಇಸ್ರೇಲ್ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ತೀವ್ರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಹಾದುಹೋಗುವ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶ ‘ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಶಾಂತಿಯ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಇರಾನ್ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಎದುರಿಸಿದ್ದ ತೈಲ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ಈಗ ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಅನ್ವಯ, ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಮರು ರಭಸ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಒಂದಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದೂರ ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಇರಾನ್, ಇದೀಗ ತನ್ನ ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ (ಶೇ.60ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ) ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಏಜೆನ್ಸಿಯ (IAEA) ತಪಾಸಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ ನೀಡಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಕೆಲವು ಕಠಿಣ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿದ್ದು, ಇದು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಇರಾನ್ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಒದಗಿಸಿದಂತಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಇರಾನ್ನ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಡಾಲರ್ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತನ್ನ ತೈಲವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮರು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ‘ಅಮೆರಿಕದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ’ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವು ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದೆ. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಆಂತರಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದ್ಯ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೇ ರಾಜಕೀಯ ವೀಕ್ಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, ಈ ರಹಸ್ಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ ಅತ್ಯಂತ ಕರಾಳ ಮತ್ತು ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ನೊಂದಿಗಿನ ಅಮೆರಿಕದ ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಕೇವಲ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ತೈಲ ಸಂಚಾರದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಲೆಬನಾನ್ ಮತ್ತು ಗಾಜಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭೀಕರ ರಕ್ತಪಾತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಡೆಯು ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಲೆಬನಾನ್ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ವೈಮಾನಿಕ ಮತ್ತು ಭೂಸೇನಾ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಹಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ನೂರಾರು ಅಮಾಯಕ ನಾಗರಿಕರ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ‘ಬಡವರ ಬಂಧು’ ರಾಬಿನ್ ಹುಡ್ಗೆ ನೆರಳಾಗಿದ್ದ 1200 ವರ್ಷಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಮೇಜರ್ ಓಕ್’ ವೃಕ್ಷ ಅಂತ್ಯ
ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಆಡಳಿತವು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಈ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನೀತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿರುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸಹಾಯಕವಾಗಿರುವುದು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಅಂಶ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರ ಯಾವುದೇ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪರೋಕ್ಷ ಸಮ್ಮತಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕ ಕೇವಲ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನೈಜ ಕಾಳಜಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತ ಲೆಬನಾನ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಗಾಜಾದಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತೂ ಮಾನವೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಮಾವಧಿ ತಲುಪಿದ್ದು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳ ಕೊರತೆ ಮಿತಿಮೀರಿದೆ. ಇರಾನ್, ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಹಮಾಸ್ಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಳಿಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ನಿಗೂಢವಾಗಿದೆ. ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಈ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಮೆರಿಕದ ಮೌನ ಬೆಂಬಲ ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ತುಂಬಿದಂತಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮತ್ತು ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಲ್ಲ. ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳು ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಲೆಬನಾನ್ ಮತ್ತು ಗಾಜಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮಾಯಕರ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತದ ಈ ‘ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಕೇಂದ್ರಿತ’ ಇಬ್ಬಗೆಯ ನೀತಿಯು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟಿನ ಭದ್ರತಾ ಒಪ್ಪಂದವೇ ಹೊರತು, ಮಾನವೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿದ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಖಂಡಿತಾ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಕಟು ಸತ್ಯ.
