2013ರ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ಅವರು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕಿಪ್ಪಾ’ (ಯಹೂದಿಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಟೋಪಿ) ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಚಿತ್ರವು, ಅವರ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪರ ಒಲವಿಗೆ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಶಾಂತಿ ಪ್ರವಾಸದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಭೇಟಿಯು, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮೆಸ್ಸಿ ನೀಡಿದ ಮೌನ ಸಮ್ಮತಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಮೇಲಿನ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ
ಜಾಗತಿಕ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ತಂಡದ ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ‘ವಿವಾದಿತ ಆಟಗಾರ’ನಾಗಿಯೂ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ನಡುವಿನ ದಶಕಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿ ತಟಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿಲುವುಗಳು ಅವರನ್ನು ನಿರಂತರ ವಿವಾದಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವನ್ನಾಗಿಸಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕ್ರೀಡಾ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಿಂತ, ಅವರ ಮೇಲಿನ ಕಟು ಟೀಕೆಗಳೇ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
2026ರ ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ಟೂರ್ನಿಯು ಮೆಸ್ಸಿಯವರ ಸುತ್ತಲಿನ ಈ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. ಇಡೀ ಟೂರ್ನಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮೆಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ತಂಡವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಒಂದು ‘ಪರೋಕ್ಷ ಸಮರ’ದ (ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಯುದ್ಧ) ದಾಳವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು. ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಸ್ಪೇನ್ ತಂಡವನ್ನು ‘ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಪರ’ ನಿಲುವಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನೋಡಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೇವಿಯರ್ ಮಿಲೇ ಅವರ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮೆಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಮೈದಾನದೊಳಗಿನ ಕೆಲ ತೀರ್ಪುಗಳೂ ಈ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ತುಪ್ಪ ಸುರಿದವು. ಟೂರ್ನಿಯ ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿಗೆ ರೆಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ನೀಡದಿರುವುದನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಟೀಕಾಕಾರರು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಮುಗಿಬಿದ್ದರು. ‘ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು ಯಹೂದಿ ಲಾಬಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ’ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕ್ರೀಡಾ ವೀಕ್ಷಕವಿವರಣೆಗಾರರಿಂದಲೇ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದವು. ಇದು ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡಾ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿರದೆ, ಮೆಸ್ಸಿಯವರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಮಾಡಿದ ರಾಜಕೀಯ ದಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು.
This video cannot be played in your browser. Open the video directly
ಈ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತ್ತೆಂದರೆ, ಪ್ರಿ-ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಒದೆಯಲು ವಿಫಲರಾದಾಗ ಭಾರಿ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ ನಡೆಯಿತು. ಯುದ್ಧಪೀಡಿತ ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಯ ಅವಶೇಷಗಳ ನಡುವೆಯೂ ನೆರೆದಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನಿಯರು ಮೆಸ್ಸಿಯ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ತಮಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಿಜಯವೆಂಬಂತೆ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದರು. ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು, ಯುದ್ಧಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬದಲಾದದ್ದು ಮೆಸ್ಸಿಯ ಇಮೇಜ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯಕರಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನ.
ಮೆಸ್ಸಿಯವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ವಿರೋಧಿ’ ಅಥವಾ ‘ಇಸ್ರೇಲ್ ಪರ’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಆರೋಪಗಳು ಕೇವಲ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಮಾನಿಗಳಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೆದಕಿದಾಗ ಈ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನೈಜ ಆಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮೆಸ್ಸಿಯವರು ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ತೋರುವ ದ್ವಂದ್ವ ನಿಲುವುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಯ್ಕೆಗಳು, ಅವರ ಮೇಲಿನ ಟೀಕಾಕಾರರ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರಬಲ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ.
ಮೆಸ್ಸಿಯವರನ್ನು ವಿವಾದಿತ ಆಟಗಾರನನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. 2017ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ‘ಸಿರಿನ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್’ ಮತ್ತು 2020ರಲ್ಲಿ ‘ಆರ್‌ಕ್ಯಾಮ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್’ (OrCam Technologies) ಜೊತೆ ಅವರು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರಾಯಭಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ದೇಶದ ಕಂಪನಿಗಳ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಮೆಸ್ಸಿ ತಮ್ಮ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಟು ವಿಮರ್ಶೆ ಅವರ ಮೇಲಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, 2013ರ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ಅವರು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕಿಪ್ಪಾ’ (ಯಹೂದಿಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಟೋಪಿ) ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಚಿತ್ರವು, ಅವರ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪರ ಒಲವಿಗೆ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಶಾಂತಿ ಪ್ರವಾಸದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಭೇಟಿಯು, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮೆಸ್ಸಿ ನೀಡಿದ ಮೌನ ಸಮ್ಮತಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಮೇಲಿನ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.
2018ರಲ್ಲಿ ಜೆರುಸಲೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ-ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಂದ್ಯವು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಬೆಂಬಲಿಗರ (BDS) ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದ ರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಮೆಸ್ಸಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಕ್ಕಳ ಪರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಯೊಂದು ಹರಿದಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ತಾವು ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವಂತೆ, 2019ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿ ಟೆಲ್ ಅವೀವ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉರುಗ್ವೆ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದರು. ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಬಹಿಷ್ಕಾರದ ಕರೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರ, ಅವರ ಇಸ್ರೇಲ್ ಒಲವನ್ನು ಜಗಜ್ಜಾಹೀರು ಮಾಡಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಟೀಕಾಕಾರರು.
ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಾಜಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ನರಮೇಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿ ವಹಿಸಿರುವ ‘ಮೌನ’ವೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಯುನಿಸೆಫ್ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾವಿರಾರು ಮುಗ್ಧ ಮಕ್ಕಳ ಮಾರಣಹೋಮ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರು ತುಟಿಬಿಚ್ಚಿಲ್ಲ. 2014ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಕೆಗಾಗಿ ಎಂಬಂತೆ ಗಾಜಾ ಮಕ್ಕಳ ಪರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ ಮೆಸ್ಸಿ, ಈಗಿನ ಭೀಕರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌನವಾಗಿರುವುದು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಘಟನೆಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೌನವು ಅವರನ್ನು ‘ಜಯೋನಿಸ್ಟ್’ (Zionist) ಬೆಂಬಲಿಗ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿವೆ. ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೇವರಂತೆ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೆಸ್ಸಿ, ಮೈದಾನದ ಹೊರಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಜಟಿಲತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವು ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಗೋಲ್ ಮಷಿನ್ ಆಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ಮೌನಕ್ಕೆ ಶರಣಾದ ಅತ್ಯಂತ ‘ವಿವಾದಿತ ಆಟಗಾರ’ನನ್ನಾಗಿಯೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.
