ಅಲ್ಲಮ ತನ್ನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ 101 ಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು. ಈದಿನ ಓದುಗರಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಮನ ಅರಿವು…
ಉದಯ ಮುಖ
ಉದಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ
ಪೂಜಿಸ ಹೋದರೆ,
ಹೃದಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ
ಕತ್ತಲೆಯಾಯಿತ್ತು,
ಹಾರಿ ಹೋಯಿತ್ತು ಪ್ರಾಣಲಿಂಗ,
ಹರಿದು ಬಿದ್ದಿತ್ತು ಸೆಜ್ಜೆ.
ಕಟ್ಟುವ ಬಿಡುವ ಸಂಬಂಧಿಗಳ
ಕಷ್ಟವ ನೋಡಾ ಗುಹೇಶ್ವರಾ.
ವಚನಾರ್ಥ:
ಹೊರಗಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ವೈಭವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲು ಹೋದರೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಕವಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಲಿಂಗದ ಹರಿವು ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸೆಂಬ ಸಜ್ಜೆ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜಂಜಡದ ಭಾರದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಸಾಧಕನಲ್ಲದವನು ಹೊರಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಬಿಡುವ ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸಾಧನೆಗೆ ಗಮನ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಸಾಧಕನು ಹೃದಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಹೃದಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು. ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು, ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತಿರಬೇಕು. ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗದ ಅರಿವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಬಾಹ್ಯಪೂಜೆ ಇರುವುದೇ ಈ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗದ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ. ಈ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗದ ಭಾವವೇ ಬರದಿದ್ಧರೆ, ಅದನ್ನು ಧರಿಸುವ ಮನಸ್ಸೆಲ್ಲ ಹೊರ ಮುಖವಾಗಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಕಷ್ಟಕರ.
ಪದ ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥ:
ಉದಯಮುಖ ಮತ್ತು ಹೃದಯಮುಖ ಎಂಬ ಪದಗಳೇ ಈ ವಚನ ಬಂಡಿಯ ಎರಡು ಹೆಡ್ ಲೈಟ್ಸ್. ಉದಯಮುಖ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಬಾಹ್ಯಕ್ರಿಯೆ. ಹೃದಯಮುಖ ಎಂದರೆ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಭಾವನೆಗಳು. ಉದಯ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಎರಡೂ ಮೇಲೈಸಿ ಪರಸ್ಪರ ತಾಳೆಯಾಗಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಮನೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತೇಪೆ ಹಾಕುವ ಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಯ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಎಂಬ ಅಲ್ಲಮನ ಪದಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಕುವೆಂಪುರವರ “ಆನಂದಮಯ ಈ ಜಗ ಹೃದಯ ಏತಕೆ ಭಯ ಮಾಣೋ..” ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. “ಉದಯದೊಳೇನ್ ಹೃದಯವ ಕಾಣ್, ಅದೇ ಅಮೃತದ ಹಣ್ಣೋ. ಶಿವ ಕಾಣದೆ ಕವಿ ಕುರುಡನೋ, ಶಿವ ಕಾವ್ಯದ ಕಣ್ಣೋ” ಮನುಷ್ಯನ ಹೃದಯಕ್ಕೊಂದು ಮುಖವಿದೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆತನ ಹೃದಯದ ಹದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂಗಾಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗ ವಚನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಅನುಪಮಸುಖಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ನೀರಲಾದ ನಿರ್ಮಿತಂಗಳು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಹೊದಕುಳಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಅನುಪಮಸುಖಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಆಶಾಪಾಶ ವಿರಹಿತರು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಡದಿಯರ ಒಲುಮೆ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಬಗೆದು ಬಿತ್ತಿದ ಬ್ರಹ್ಮಬೀಜ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ತಾನಿದ್ದಲ್ಲಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ನಿದ್ರೆಯೆಂಬ ಕಾಳೋರಗ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಕೀಲು ಮಡಗಿದಾತ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಾದುದು ಮಾದುದಲ್ಲ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಾಯದ ಮಂಜು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ದಳದುಳಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಬಯಲು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಕಾಡುಗಿಚ್ಚಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕರಡ
ಹರಿಹರ ಶಿವಕುಮಾರ್
ಲೇಖಕ, ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್. ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆ ಇವರ ಹವ್ಯಾಸ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರು. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು, ಸದ್ಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ.
