ಬೇಲಿಯೇ ಎದ್ದು ಹೊಲವನ್ನು ಮೇಯ್ದರೆ, ಗಿಡ ತನ್ನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಾನೇ ತಿಂದು ಹಾಕಿದರೆ, ತಾಯಿಯೇ ಮಗುವಿಗೆ ವಿಷವೂಡಿಸಿದರೆ, ಹರನೇ ಕೊಂದರೆ ಪರ ಕಾಯ್ವನೇ ಎಂಬ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕದಂತಾಗಿದೆ ಅಲೆಮಾರಿ- ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗಗಳ ಸ್ಥಿತಿ. ಆಕಾಶದ ಚುಕ್ಕಿ ಚಂದ್ರಮರನ್ನು ಕಿತ್ತು ತಂದು ತಮ್ಮ ಕೈಗಿಡಬೇಕೆಂಬ ಅಸಾಧ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನೇನೂ ಅವರು ಇಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಲೇ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರನ್ನು ಜನಗಣತಿಯ ಒಳಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಜಾತಿ ಗಣತಿಯಿಂದ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಜನಾಂಗಗಳನ್ನು ಜನಗಣತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಜನಾಂಗಗಳ ಕೊಟ್ಟ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಫಲ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಈ ದೇಶದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಪ್ರಜೆಯ ಅಂತಿಮ ಅಹವಾಲಿಗೆ ಹೃದಯ ತೆರೆಯಬೇಕಾದ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ತೋರದೆ ಕದ ಮುಚ್ಚಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ನಿರಾಶಾಜನಕ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಮಾಜ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸಿವೆ.
ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸಮಾಜದ ಹೊರಗಣ್ಣಿಗೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಒಳಗಣ್ಣಿಗೂ ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಂಡೂ ಕಾಣದಂತೆ ಅವರನ್ನು ಅದೃಶ್ಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಅಂತರ್ಗತ ಪಿತೂರಿ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಯಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸಿದೆ. ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ತಾವು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಅರಿವೂ ಮೂಡದಿರುವುದು ಅತೀವ ವಿಡಂಬನೆಯ ದುರಂತ. ಏಳು ದಶಗಳ ನಂತರ ದಲಿತರು ಯಾರು, ಗಿರಿಜನರು ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಯಾರು ಎಂಬ ಒಂದು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಅಂದಾಜು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದ್ದೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಬದುಕಿರುವ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಅದೃಶ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಾಶ್ವೇತಾದೇವಿ ಅವರು ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ತಬ್ಬಲಿತನದ ಕುರಿತು ಬರೆದ ಒಂದು ಲೇಖನಕ್ಕೆ- ದ್ವೇಷ, ಅವಹೇಳನಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿಸಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹಾಕಲಾಗಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಡವರು, ದಲಿತರು, ಆದಿವಾಸಿಗಳು, ಎಲ್ ಜಿ ಬಿ ಟಿ ಕ್ಯೂ ಎ ಪ್ಲಸ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ಎದುರಿಸುವ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಭೇದಭಾವ ತಬ್ಬಲಿತನದ ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿದ ಬವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವವರು ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅವರು ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗಗಳು ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ-ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪ್ರೊ.ಯೋಗೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಅವರ ಬಣ್ಣನೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಎನಿಸೀತು. ಅವರ ಬದುಕುಗಳು, ಕಲೆಗಳು, ಅರಿವಿನ ವಿವೇಕದ ಲೋಕಗಳು, ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಆಡುವ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ ಷೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಹಚ್ಚಿ ಮೂಲೆಗೆ ತಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 1871ರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಟ್ರೈಬ್ಸ್ ಕಾಯಿದೆಯು ಇವರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೇಯವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳು ಅಪರಾಧಿಗಳೆಂದು ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸದರಿ ಕಾಯಿದೆಯು ವಿಮೋಚನೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ಶಾಪದಂತೆ ಈ ಜನರನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಬಿಗಿದು ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿಸಿತ್ತು. ಈ ಶಾಪದಿಂದ ದೈಹಿಕ ವಿಮುಕ್ತಿ ದೊರೆತರೂ ಮಾನಸಿಕ ದಾಸ್ಯದಿಂದ ಈ ಸಮಾಜ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ಜನಾಂಗಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ಸಣ್ಣದೇನಲ್ಲ, ಎಂಟರಿಂದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಕೋಟಿ!
ಹಾಲಿ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯೂ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ದಲಿತ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಲಂ ಇರುವಂತೆ ಜನಗಣತಿ ಫಾರಂನಲ್ಲಿ ತಮಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಲಂ ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದು ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆ. ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೂ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಕದ ಬಡಿಯಿರಿ ಎಂದು ಸಾಗಹಾಕಿತು. ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ಈ ಬೇಡಿಕೆ ಆಕಾಶದ ಚುಕ್ಕಿ ಚಂದ್ರಮರನ್ನು ಕಿತ್ತು ತಂದು ತಮ್ಮ ಕೈಗಿಡಬೇಕೆಂಬುದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ನೇಮಿಸಿದ್ದ ರೆಂಕೆ ಆಯೋಗದ 2008ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಜನಾಂಗಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 10.74 ಕೋಟಿ. ಇತ್ತೀಚಿನ 2027ರ ಇದಾತೆ ಆಯೋಗವು ವರ್ಗೀಕರಣ ಆಗದಿರುವ 269 ಅಲೆಮಾರಿ- ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಎಸ್.ಸಿ., ಎಸ್ಟಿ, ಹಾಗೂ ಒಬಿಸಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು ಹೋಗಿರುವ 1,200 ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಇದಾತೆ ಆಯೋಗ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮಂತ್ರಾಲಯವು ನಡೆಸಿದ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಚಿಂತನ ಶಿಬಿರವೊಂದು ಇದೇ ಭಾನುವಾರ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಇತರೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಲಿ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಲೆಮಾರಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ಎಣಿಕೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಲಂ ಒದಗಿಸುವ ಕುರಿತು ಈ ಶಿಬಿರದಲ್ಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಕಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ.
ಇತ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕೂಡ ಅಲೆಮಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗಮೋಹನದಾಸ್ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯು ಅಲೆಮಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಶೇ.1ರಷ್ಟು ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬಲಿಷ್ಠ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಅನ್ಯಾಯದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಗರಿಷ್ಠ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ ಶೇ.50ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮೊನ್ನೆ ಮರುವಿಮರ್ಶಿಸಿತು. ಒಳಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕುರಿತ ಈ ತೀರ್ಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಲೆಮಾರಿಗಳಿಗೆ ಶೇ.1ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೀಸಲು ನೀಡದೆ ವಂಚಿಸಿದೆ.
ಬೇಲಿಯೇ ಎದ್ದು ಹೊಲವನ್ನು ಮೇಯ್ದರೆ, ಗಿಡ ತನ್ನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಾನೇ ತಿಂದು ಹಾಕಿದರೆ, ತಾಯಿಯೇ ಮಗುವಿಗೆ ವಿಷವೂಡಿಸಿದರೆ, ಹರನೇ ಕೊಂದರೆ ಪರ ಕಾಯ್ವನೇ ಎಂಬ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕದಂತಾಗಿದೆ ಅಲೆಮಾರಿ- ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗಗಳ ಸ್ಥಿತಿ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಫಲ ಉಂಡವರು, ಈಗ ಉಣ್ಣಲು ಶುರು ಮಾಡಿರುವವರು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಉಣ್ಣುವ ಭಾವ ತೋರದೆ ಇದ್ದರೆ ತಬ್ಬಲಿ ಜನಾಂಗಗಳು ತಬ್ಬಲಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಸಮಸಮಾಜದ ಘೋಷಣೆಗಳು ಕಾಗದದಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ವೋಟು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಾಗದೆ ಹೋದ ಜನಾಂಗಗಳ ತಬ್ಬಲಿತನದ ದುರಂತ ಕತೆಯಿದು. ಬದಲಾಗುವುದು ಎಂದಿಗೆ?
