“ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು” ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು. (ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿ ಎಂದರೆ, ಪ್ರಕರಣ ಇನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಶಿಕ್ಷೆ ಆಗದೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವವರು.) ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದ ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಸಭೆ ಬಯಲಿಗೆ ತಂದಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮನೆಯ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ಜೈಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಆ ಕಷ್ಟ ಜೈಲಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಒಳಗೇ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರ ಮನೆಗೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನ ಖರ್ಚು, ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಭಾರವನ್ನು ಅವರೇ ಹೊರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಭೆಯನ್ನು “ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೈದಿಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಂಘ” (APFJ) ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದವು. ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಕೋಶವು ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿತು. ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು 14 ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅರವತ್ತು, ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಿರಿಯರು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ನಡುವೆಯೂ ಮನೆಗೆಲಸ, ಕಟ್ಟಡ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ತಿಳಿಸಿದವು. ಕೆಲವರು ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದಿರುವ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಇತರ ಮನೆಯವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, ತಮ್ಮ ಮನೆಯವರೊಬ್ಬರು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಮಾಜದಿಂದ ಅವಮಾನ ಎದುರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ದುಡಿಮೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಔಷಧಿ ಕೊಳ್ಳಲು, ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಊಟದ ಖರ್ಚು ಕೊಡಲು, ವಕೀಲರಿಗೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಖರ್ಚಿಗೆ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಲು ತಾವು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೇಳಿದವು. ಬದುಕಲು ಸರಿಯಾದ ಪಿಂಚಣಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಆಸರೆಯೂ ಅವರಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧೆ, ತನಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದ ನಂತರ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಪೊಲೀಸರು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತೆ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಬೈಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ನೆರವು ಪಡೆಯಲು ಕುಟುಂಬಗಳು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಕಳವಳವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ತನಿಖೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಆರೋಪವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಭಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕಬಾರದು ಎಂದು ಸಭೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು.
ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ನಡೆದ ಎರಡು ಹೃದಯ ಕಲಕುವ ಸಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಎರಡು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ತಿಳಿಸಿದವು. ಸಿದ್ದಮ್ಮ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗ ಮಹಾದೇವ ಎರಡು ವರ್ಷ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ರವಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಳಿಯ ಅಪ್ಪು ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅಪ್ಪು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಕಿರುಕುಳ, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ತಿರಸ್ಕಾರ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಾವುಗಳು, ಈ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಟದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಈ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತುರ್ತಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು, ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ನೋವು ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಇವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟವು: ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು, ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಚ್ಚುಮರೆ ಇಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿ, ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯ, ಅರ್ಹರಿಗೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವರಿಗೆ ಬದುಕಲು ದಾರಿ, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಓದಿಗೆ ನೆರವು. ಈ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ, ಕಾನೂನು ಸೇವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ಆರೋಪಿಗಳ ಮೇಲಲ್ಲ, ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ಈಗಾಗಲೇ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ವೃದ್ಧರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧರು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ನೋವಿನಲ್ಲೇ ದುಡಿಯಬೇಕಾಗಬಾರದು. ಊಟ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ, ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕಾಗಬಾರದು. ಯಾವ ಆಸರೆಯೂ ಅವರನ್ನು ತಲುಪದೆ, ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವ ಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಾರದು. ಅವರ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಅನುಕಂಪಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಸಿಗಬೇಕು. ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮ ಸಿಗಬೇಕು.
ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ಧ್ಯಾನ್ ಪೂಣಚ್ಚ, ಸುಧಾ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೋಗರ್ಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘದ (KUWJ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶಿವಾನಂದ ತಗಡೂರು, ಇತರರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಾರಂಭ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರೊ. ವೈ.ಜೆ. ರಾಜೇಂದ್ರ, ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನ ವಕೀಲರಾದ ನೆಲ್ಸನ್, ಪ್ರಾರಂಭ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರದ ವಕೀಲರಾದ ಮೌಲ್ಯ, APFJ ಸಂಚಾಲಕರಾದ ತ್ರಿವೇಣಿ ಖಾನ್, APFJ ಸಹ-ಸಂಚಾಲಕರಾದ ಚಂದ್ರಶ್ರೀ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರಂಭ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರದ ಮತ್ತು APFJ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಧನುಷ್ ಬಾಬು ಅವರೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
