ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆಂದ್ರೆ ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶವಾಗಿ ಬಳಸದೆ, ಅದನ್ನೊಂದು ಪ್ರಬಲ ಸೃಜನಶೀಲ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದವರು. ಅವರು ನಮಗೆ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಾಗಿ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು 'ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಕೆತ್ತುವ ಕಲೆ'ಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
ದೃಶ್ಯಗಳ ಆಚೆಗೂ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದೃಶ್ಯ ಲೋಕವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗಳು ಮೇಳೈಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಥೆಯ ಹರಿವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಅನುಭವವೊಂದು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯದ ಚೌಕಟ್ಟು ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸವು ನಮ್ಮ ಸುಪ್ತಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಸುಗೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ಲೋಕದ ಒಳಗಿನ ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ನಾದ ಲಹರಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಿನಿಮಾದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.
ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆಂದ್ರೆ ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶವಾಗಿ ಬಳಸದೆ, ಅದನ್ನೊಂದು ಪ್ರಬಲ ಸೃಜನಶೀಲ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದವರು. ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ನಮಗೆ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಾಗಿ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು ‘ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಕೆತ್ತುವ ಕಲೆ’ಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅವರ ದೀರ್ಘ ಶಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮೌನವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಮೌನ ಶಬ್ದದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರದೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮನ್ನೇ ತಾವು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾದಿಯಾಗಿರೋದು ಅವರ ವಿಶೇಷ. ‘ಸ್ಟಾಕರ್’ ಅಥವಾ ‘ಸೋಲಾರಿಸ್’ನಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಯಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳೇ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಅಬ್ಬರವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಪರಿಸರದ ಶಬ್ದಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವರ ಈ ಶೈಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಿನಿಮಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಸ್ಮಯ.
ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಅವರ ‘Sculpting in Time’ ಕೇವಲ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲ, ಅದು ದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ ಸಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಅವರ ಅಂತರಂಗದ ದರ್ಶನ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಬ್ದದ ಬಗ್ಗೆ ಆಡುವ ಮಾತುಗಳು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಶಬ್ದವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿ.
‘ಸ್ಟಾಕರ್’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆ ರೈಲಿನ ಸದ್ದು ಅಥವಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೀಳುವ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು ನಿಗೂಢ ಲಯವಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನಾದವು ತನ್ನ ಲಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಒಂದು ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶಬ್ದ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿರಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಹಂಗು ಅವರಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ದೃಶ್ಯ ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಶಬ್ದವು ಉದ್ವೇಗದಿಂದ ಕೂಡಿರಬಹುದು, ಇಂತಹ ವೈರುಧ್ಯಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಸಿನಿಮಾಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯ ಸಂಘರ್ಷವೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನನ್ನು ದೃಶ್ಯದ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಅವರಿಗೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸಂಗೀತಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಶಬ್ದಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ. ಮಳೆಹನಿಯ ಸದ್ದು, ಮರಗಳನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಗಾಳಿಯ ಅಬ್ಬರ, ಒಣ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಕೇಳುವ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಅಥವಾ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ನಿನಾದ, ಇವುಗಳಲ್ಲೇ ಅವರು ಸಿನಿಮಾದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಶಬ್ದವೆಂದರೆ ದೃಶ್ಯದಷ್ಟೇ ಜೀವಂತವಾದ ಒಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ತಾಯ್ ಕೆಳವಿ: ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಿವಿಗಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾದ ಚಿತ್ರ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮೀಟಲು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಈ ಸುಲಭದ ದಾರಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದೃಶ್ಯವೇ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿರುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಅದ್ದೂರಿ ಸಂಗೀತದ ಹಂಗೇಕೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಂಗೀತವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಲಂಕಾರವಾಗಬಾರದು, ಅದು ಚಿತ್ರದ ಆತ್ಮದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ‘ಇವಾನ್ಸ್ ಚೈಲ್ಡ್‌ಹುಡ್’ ಮತ್ತು ‘ಆಂದ್ರೆ ರೂಬ್ಲೆವ್’ನಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ‘ಸೋಲಾರಿಸ್’ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಈ ಶೈಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ ಹೊಸ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯಿತು. ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಯು ಅವರ ‘ಮಿರರ್’, ‘ಸ್ಟಾಕರ್’ ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ‘ನೋಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ’ ಹಾಗೂ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಚಿತ್ರವಾದ ‘ದ ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್’ವರೆಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿಯವರ ದೃಶ್ಯಗಳ ಆ ಗಾಢತೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಧ್ವನಿಲೋಕದ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಂಯೋಜಕ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಇವರಿಬ್ಬರ ಸೃಜನಶೀಲ ಒಡನಾಟ ಸಿನಿಮಾ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಅವರು ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿಯವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಹೊಸದೊಂದು ರೆಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರು ಎನ್ನಬಹುದು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1979ರ ‘ಸ್ಟಾಕರ್’ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ಗಮನಿಸಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸಂಗೀತವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ‘ಸ್ಟಾಕರ್’ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿತ್ರದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಅದರ ಒಳಗೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಅವರ ಸಂಗೀತವು ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಒಂದು ನಿಗೂಢ ಹಾದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
‘ಸ್ಟಾಕರ್’ ಚಿತ್ರದ ಆ ನಿಗೂಢ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವಂತಹ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಬಹಳ ಕಾಲ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡ ದಾರಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಹೊಸ ಮಜಲನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿತು. ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್ ಮೂಲದ ‘ತಾರ್’ ಎಂಬ ತಂತಿವಾದ್ಯದ ಕಲಾವಿದ ನುಡಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಗಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅರ್ಟೆಮೀವ್, ಆ ನಾದವನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕೊಳಲಿನ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಅಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಮೂಲ ಧ್ವನಿಯ ಗುರುತೇ ಸಿಗದಂತೆ ಅದನ್ನು ಹೊಸದೊಂದು ಶ್ರವ್ಯ ಅನುಭವವಾಗಿ ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಪೂರ್ವದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಮ್ಮಿಲನವೇ ‘ಸ್ಟಾಕರ್’ ಚಿತ್ರಕ್ಕೊಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ವರ್ಲ್ಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗುವ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಇಂತಹ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಸ್ಮಯದ ಸಂಗತಿ.
ಇದೇ ರೀತಿಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನಾವು ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರವಾದ ‘ಸೋಲಾರಿಸ್’ನಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿಯವರ ಇತರ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಬಳಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಜೆ.ಎಸ್. ಬಾಕ್ (Bach) ಅವರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನೇ ಆ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ANS ಸಿಂಥಸೈಜರ್ ಮೂಲಕ ಮರುಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಮರುಕಳಿಸುವ ಬಾಕ್ ಅವರ ಆ ಕೋರಲ್ ಪ್ರೆಲ್ಯೂಡ್ ನಾದ, ಮುಂದೆ ಬರಲಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳ ಗಾಂಭೀರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುವಂತಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಸ್ಥಿರಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಚಲನೆಯ ಜೀವ: ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾದ ಬೆಸುಗೆ
ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತ ಆ ANS ಸಿಂಥಸೈಜರ್ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಯಂತ್ರ! ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವದು. ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿಯವರ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಆಂತರಿಕ ಲಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಈ ಯಂತ್ರ ಸಂಯೋಜಕರಿಗೆ ಬಹಳ ನೆರವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಧ್ವನಿಗಳು ನೈಜ ಶಬ್ದಗಳೂ ಅಲ್ಲದ, ಸಂಗೀತವೂ ಅಲ್ಲದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ. ಈ ನಾದವು ‘ಸೋಲಾರಿಸ್’ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿಸುತ್ತಾ, ಇಡೀ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿಯವರ ದೃಶ್ಯಗಳ ಅಂತರಂಗದ ಲಯವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಬಳಸಿದ ಅಪರೂಪದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಿದು
ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯು ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿಸಿತು. ಇದರ ಫಲವೇ ‘ಸ್ಟಾಕರ್’ನ ಆ ಮೈನವಿರೇಳಿಸುವ ಧ್ವನಿಲೋಕ. ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಅವರ ಸಂಗೀತವು ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿಯವರ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳ ಕೆಲವು ಮಹತ್ವದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವೆಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವ ರಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ದೃಶ್ಯದ ಆಳವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ಮಾಪಕದಂತಿತ್ತು. ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕನ ಅಂತರಂಗವನ್ನೇ ನಾದವಾಗಿ ಹೊರತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದಾದರೆ, ‘ಸ್ಟಾಕರ್’ ಚಿತ್ರದ ಆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಟ್ರೈನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಿಗೂಢವಾದ ಜೋನ್ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಳುಬಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅವಶೇಷಗಳ ನಡುವೆ ರೈಲು ಸಾಗುವ ಆ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಅವರು ರೈಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶಬ್ದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಲಯವನ್ನು ಬೆರೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ನಾದ ಎಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ನಾವೂ ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೊತೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಯಾವುದೋ ನಿಗೂಢ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಹಾಗೆಯೇ, ಇದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೆಡಿಟೇಶನ್ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಈ ನಾದವು ನಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಜಾರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವು ದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸದೆ, ಆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೇ ಒಂದು ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ನಾದದ ಮೂಲಕವೇ ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ನಮಗೆ ಜೋನ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ಭೌತಿಕ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಆಳದ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ, ತರ್ಕಕ್ಕೆ ನಿಲುಕದ ಒಂದು ಅದೃಶ್ಯ ಲೋಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ರಸರೆಕ್ಷನ್: ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಸಿನೆಮಾ ಪಯಣ ಬಿಡಿಸಿಡುವ ಚಿತ್ರ
ಇನ್ನು ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿಯವರ ‘ಮಿರರ್’ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಬಿಂಬಲೋಕ. ಇಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸವು ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದ ಅದೃಶ್ಯ ನಾಯಕ (Narrator) ಅಲೆಕ್ಸಿಯ ಪಾಲಿಗೆ ಬಾಕ್ (Bach) ಅಥವಾ ಪರ್ಸೆಲ್ (Henry Purcell) ಅವರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವು ಕೇವಲ ನಾದವಾಗಿರದೆ, ಅವನ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಒಂದು ಆತ್ಮೀಯ ಭಾಷೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ, ಅವನ ತಾಯಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೃಶ್ಯ ಅಲ್ಲಿನ ನಾದವು ಅವಳ ಏಕಾಂತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಲೌಕಿಕ ಮೆರುಗನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ತಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅರ್ಟೆಮೀವ್ ಅವರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಶಬ್ದಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ನಿಲುಕದ ಭಯ ಮತ್ತು ಪರಕೀಯತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಈ ಅತಾರ್ಕಿಕ ನಾದವು ಮಾನವನ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಬುದ್ಧಿಯ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ನಮಗೆ ದಿಗಿಲು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಾಕ್ ಅವರ ‘ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಪ್ಯಾಶನ್’ (Bach’s ‘St. John Passion) ಅಲೆಕ್ಸಿಯ ಚದುರಿದ ಬದುಕಿನ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬೆಸೆದು ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತವು ಕೇವಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಅಲೆಕ್ಸಿಯ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಯೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿಯವರ ಈ ಶಬ್ದದ ಹುಡುಕಾಟ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾದ ‘ದ ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್’ವರೆಗೂ ಒಂದು ಹಠದಂತೆ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ ಡಿಸೈನರ್ ಓವ್ ಸ್ವೆನ್ಸನ್ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಶಬ್ದದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ನಿಷ್ಠುರವಾದಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸ್ವೆನ್ಸನ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 250 ವಿಭಿನ್ನ ಶಬ್ದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರಂತೆ! ಶಬ್ದದ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ನಿದರ್ಶನ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಕೇವಲ ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳುವ ನೈಜ ಶಬ್ದಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಬಳಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವೇಳೆ ಅವರು ಸ್ವೆನ್ಸನ್‌ಗೆ, ನೆನಪಿರಲಿ, ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರಂತೆ. ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ ವಾಸ್ತವವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಅಥವಾ ನಿಗೂಢ ವಾತಾವರಣ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತದ ಅಬ್ಬರವಿಲ್ಲ; ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ, ಹರಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೋ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ಹಡಗಿನ ಹಾರ್ನ್ ಸದ್ದನ್ನೇ ಒಂದು ಸುಂದರ ಲಯದಂತೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವೆನ್ಸನ್ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ನೆಲದ ಹಲಗೆಗಳ ಸದ್ದನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಳ್ಳಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದರಂತೆ. ಆ ಮನೆಯ ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಶಬ್ದವೂ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿಯವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.
1986ರಲ್ಲಿ ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಅವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಕೇಳಿಬಂದ ಸುದ್ದಿಗಳು ಸಿನಿಮಾ ಲೋಕವನ್ನೇ ಸ್ತಬ್ಧಗೊಳಿಸಿದವು. ಅವರ ನಿಧನದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗಿದ್ದವರು ಸಹ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ಸಾಯಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಹಲವು ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ವಿರೋಧಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರವೇ ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಷ ನೀಡಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂಚು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಆಗ ಬಲವಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದವು. ಆದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, ‘ಸ್ಟಾಕರ್’ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎಸ್ಟೋನಿಯಾದ ತಲ್ಲಿನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಕೆಮಿಕಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯ ಹತ್ತಿರ ನಡೆದಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿನ ಭೀಕರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯವೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ಜೀವನದ ಸಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟ ಆ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದನ ಅಂತ್ಯ ಹೀಗೆ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ದುರಂತವೇ ಸರಿ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಒನ್ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ಟರ್ ಅನದರ್ | ಸಾಧಾರಣ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆಸ್ಕರ್ ಚಿನ್ನದ ಚೌಕಟ್ಟು!
ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ ನಾದದ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಆ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಲೋಕ ಮಾತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ಅಮರ. ಅವರು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶವಾಗಿ ಬಳಸದೆ, ಅದನ್ನೊಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾಷೆಯಂತೆ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ನಾದವು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗದೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ನರಳಾಟ ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪಿಸುಮಾತಿನಂತೆ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಧ್ವನಿಗಳು ‘ಮಿರರ್’ನಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾತ ಭಯವನ್ನು, ‘ಸೋಲಾರಿಸ್’ನಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹಾಗೂ ‘ಸ್ಟಾಕರ್’ನಲ್ಲಿ ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಚಿತ್ರಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪ್ರಪಂಚದ (Utopia) ಭರವಸೆ ನೀಡುವ ಟಾರ್ಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ, ಅದರ ನಡುವೆಯೇ ಒಂದು ನಿಗೂಢ ಸದ್ದನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟು ಆ ಅಲೌಕಿಕ ಮುಕ್ತಿಯು ನಿಜವೋ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಸುಂದರ ಭ್ರಮೆಯೋ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮೌನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಭೌತಿಕ ಅಂತ್ಯ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಅವರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಈ ಶಬ್ದಲೋಕ ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ಸದಾ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾದಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಬಾಬು ಈಶ್ವರ್ ಪ್ರಸಾದ್
ಲೇಖಕರು, ಚಿತ್ರನಿರ್ದೇಶಕರು, ದೃಶ್ಯ ಕಲಾವಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ BFA ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜಾ ಸಾಯೋಜಿರಾವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಡೋದರದ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿಯಿಂದ MA ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. 1993ರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇವರಿಗೆ ಶಿಲ್ಪ, ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸ, ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತಹ ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಇವರು 'ಗಾಳಿಬೀಜ' ಹಾಗೂ 'ಹರಿವ ನದಿಗೆ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಕಾಲು' ಎಂಬ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
