ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸದೆ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕತ್ತು ಹಿಸುಕುತ್ತಿದೆ. ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಈಗಾಗಲೇ ನವೆಂಬರ್ 2025ರಿಂದಲೇ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಡೇಟಾ ಬಳಕೆಯ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು ಮೇ 2027ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕೊನೆಯ ಭರವಸೆಯಾಗಿ ಈಗ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ.
ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾ ರಕ್ಷಣೆ’ಯ ಮುಖವಾಡ ತೊಟ್ಟು, ದೇಶದ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕತ್ತು ಹಿಸುಕಲು ರೂಪಿಸಿರುವ ಕರಾಳ ಶಾಸನ ಇದೀಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (DPDP) ಕಾಯ್ದೆ-2023 ಮತ್ತು 2025ರ ಅದರ ವಿನಾಶಕಾರಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ 21 ಪ್ರಮುಖ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (DNPA) ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆಹೋಗಿದೆ. ಈ ಅರ್ಜಿಯ ಗಂಭೀರತೆ ಅರಿತ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ನವೆಂಬರ್ 17ಕ್ಕೆ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದೂಡಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆಡಳಿತಶಾಹಿಯ ನಿರಂಕುಶ ನಡೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ತಂಭದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅಳಿವು-ಉಳಿವಿನ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಸಲಿ ದುರುದ್ದೇಶ ಅಡಗಿರುವುದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಲಾದ ‘ವಿನಾಯಿತಿ’ಯಲ್ಲಿ. 2018, 2019 ಮತ್ತು 2021ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕರಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಡೇಟಾ ಬಳಕೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 7 (ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಬಳಕೆ) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 17 (ವಿನಾಯಿತಿಗಳು) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಕಿತ್ತುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕೈಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸುಯೋಜಿತ ಸಂಚು ಎಂಬುದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಭ್ರಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಆತನದೇ ‘ಸಮ್ಮತಿ’ (Consent) ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಮುಖವಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲೆ ಮಾಧವಿ ದಿವಾನ್ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಇದು ನೇರಾನೇರ ‘ಪೂರ್ವ-ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್’ (Pre-censorship). ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಳಂಕಿತರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ದುಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ, ಸುದ್ದಿಮನೆಗಳು ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಷಡ್ಯಂತ್ರವು ಮುಕ್ತ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ, ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಶಾಹಿಯ ಪ್ರಚಾರದ ಕಹಳೆ ಊದುವ ‘ಪರಾವಲಂಬಿ ಮಾಧ್ಯಮ’ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹುನ್ನಾರವಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಜಾರಿಯಾದರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ’ ಎಂಬುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮಾಧಿಯಾಗಲಿದೆ. ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಶ್ರಮಿಸಿ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ, ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಹಗರಣಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಎಸಗಿದ ನಾಯಕನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಆತನ ಅನುಮತಿಯೇ ಕಡ್ಡಾಯವಾದರೆ, ಯಾವೊಬ್ಬ ಭ್ರಷ್ಟನಾದರೂ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆಯೇ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಈ ಮೂಲಕ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಭ್ರಷ್ಟರನ್ನು, ಹಗರಣಕೋರರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಬರೆಯುವ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಕುಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸಲು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಲೆ ಹೆಣೆದಿದೆ.
ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲಗಳ (Confidential Sources) ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಈ ಶಾಸನದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಯಾಮ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 36 ಮತ್ತು 2025ರ ನೂತನ ನಿಯಮ 23ರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಆ ವಿಚಾರವನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳದಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಬಹುದು. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವ ವಿಸ್ಸಲ್ ಬ್ಲೋವರ್‌ಗಳನ್ನು (Whistleblowers) ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಪ್ತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಅವರನ್ನು ಜೈಲಿಗಟ್ಟುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೂಢಾಚಾರಿಕೆಗಷ್ಟೇ ಮೀಸಲಾದ ಕರಾಳ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನು, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗುವ ‘ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿ’ (Data Protection Board) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ, ಅಂದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿರಲಿದೆ. ಈ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸದಸ್ಯರಿರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಅಣತಿಯಂತೆ ಕುಣಿಯುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿರುತ್ತಾರೆ. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 250 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಈ ಮಂಡಳಿಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ದನಿಗಳನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಲು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದಿವಾಳಿ ಮಾಡುವ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಇದು ಬಳಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಮಾಹಿತಿ ಅಳಿಸುವಿಕೆಯ ಹಕ್ಕು’ (Right to Erasure) ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ತಿರುಚುವ ಪ್ರಭಾವಿಗಳ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವರದಾನವಾಗಿದೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸುದ್ದಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು (News Archives) ಅಳಿಸಿಹಾಕುವಂತೆ ಕಳಂಕಿತರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಹೈರಾಣಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಕಳಂಕಿತ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿ, ಜನರೆದುರು ‘ಸ್ವಚ್ಛ’ ಇಮೇಜ್ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪುಹಣದ ಕುಳಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿರುವ ಉಡುಗೊರೆ ಇದಾಗಿದೆ.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕತ್ತು ಹಿಸುಕುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದ್ದ ‘ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ’ (RTI) ಯನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಬಹುತೇಕ ಕೊಂದುಹಾಕಿದೆ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 44(3)ರ ಮೂಲಕ ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 8(1)(j)ಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ’ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ (ಸೆಕ್ಷನ್ 8(2)) ಒಂದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸುಳ್ಳು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಪ್ಪುಬಿಳುಪುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವ, ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಷಡ್ಯಂತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸದೆ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕತ್ತು ಹಿಸುಕುತ್ತಿದೆ. ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಈಗಾಗಲೇ ನವೆಂಬರ್ 2025ರಿಂದಲೇ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಡೇಟಾ ಬಳಕೆಯ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು ಮೇ 2027ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕೊನೆಯ ಭರವಸೆಯಾಗಿ ಈಗ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ. ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಕರಾಳ ಶಾಸನದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದಿದ್ದಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವತಂತ್ರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ’ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಉಳಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
