ಸ್ಕೀಂ ನೌಕರರು ಜುಲೈ 10ರಂದು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ 'ಪಿಂಕ್ ವೇವ್' ಹೋರಾಟಗಳು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರಗಳು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಈ 'ಕರಾಳ ದಿನ'ಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ, ಗರ್ಭಿಣಿ ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರ ಆರೋಗ್ಯ, ಪೋಷಣೆ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಜುಲೈ 10ರಂದು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದು, ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು, ಸಹಾಯಕಿಯರು, ಆಶಾ(ASHA) ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯೂಟ (ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬಿಸಿಯೂಟ ಅಥವಾ PM-POSHAN) ಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ನೀತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ‘ಕರಾಳ ದಿನ’ವಾಗಿ ಮುಷ್ಕರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲ; ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೋರಾಟದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊಡುಗೆ
ಭಾರತದ ಸಮಗ್ರ ಶಿಶು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇವೆಗಳು (ICDS – ಅಂಗನವಾಡಿ ಯೋಜನೆ) 1975ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಿಷನ್ (NHM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಬಿಸಿಯೂಟ ಯೋಜನೆ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಯೋಜನೆಗಳು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ – ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು(ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಸುಮಾರು 14ರಿಂದ 15 ಲಕ್ಷ, ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಬಿಸಿಯೂಟ ಕಾರ್ಮಿಕರು ) ಪ್ರತಿದಿನ ತಮ್ಮ ಮನೆ, ಮನೆಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕಡಿಮೆ ವೇತನದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಭದ್ರತೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶ, ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ, ಲಸಿಕೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಗರ್ಭಿಣಿ ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ – ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ಮುಂಚೂಣಿಯ ಸೈನಿಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇವರನ್ನು ‘ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು’ ಅಥವಾ ‘ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು’ ಎಂದು ಕರೆದು, ‘ಗೌರವಧನ’ (honorarium) ನೀಡಿ, ನಿಯಮಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ವಂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರ ಸಂಘದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ ಸುದರ್ಶನ ಶರ್ಮಾ ಮಾತನಾಡಿ, “ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ದಶಕಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 50 ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಯ ನಂತರವೂ, ಸಾಕಷ್ಟು ವೇತನ ಅಥವಾ ಭತ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಳ ಘೋಷಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅದು ಕೇವಲ ಪುಡಿಗಾಸೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಮಗೆ ಏನೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರ ದುಃಸ್ಥಿತಿ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳತೀರದಾಗಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಸೇವೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದರ ಪರಿಣಾಮ
ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಜೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ICDS, NHM ಮತ್ತು PM-POSHAN ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನೀತಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣದತ್ತ ತಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಅನುದಾನ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ವೇತನ, ಪೋಷಣೆ ಸಾಮಗ್ರಿ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಣ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಳ, ಬಾಕಿ ವೇತನ ಬಿಡುಗಡೆ, ನಿಯಮಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ(regularisation), ಪಿಂಚಣಿ, ಗ್ರ್ಯಾಚ್ಯುಟಿ, ESI, EPF, ಮಾತೃತ್ವ ರಜೆ, ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ ಜಾರಿ ಮುಂತಾದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರುಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಿಗೆ ₹13,000ದಿಂದ ₹26000 ವೇತನ, ಸಹಾಯಕಿಯರಿಗೆ ₹10000ಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು, ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಿಗೆ ದೈನಂದಿನ ಗೌರವಧನ ಹೆಚ್ಚಳ ಇತ್ಯಾದಿ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವೇತನವು ಕನಿಷ್ಠ ಕೂಲಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ
ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಫ್ ಅಂಗನವಾಡಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ಪರ್ಸ್ (AIFAWH) ಮತ್ತು ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ಸ್(CITU) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಜುಲೈ 10ನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ‘ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ ದಿನʼವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ‘ಕರಾಳ ದಿನ’ವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಧರಣಿಗಳು, ರಸ್ತೆ ತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಷ್ಕರಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾರವಾರ, ಹಾಸನ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹಾವೇರಿ, ಕಲಬುರಗಿ, ರಾಯಚೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಜೋರಾಗಿ ನಡೆದಿವೆ.
ಹಿಂದಿನ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಶಿಕ ಜಯ ಸಿಕ್ಕಿದೆ(ಉದಾ. ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿವೆ). ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ‘ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ’ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗೀಕರಣ ವಿರೋಧವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಾರಿ
ಈ ಕಾರ್ಮಿಕರು ದೇಶದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಜಾಲದ ಅಡಿಪಾಯ. ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅವರನ್ನು ‘ವಾಲಂಟಿಯರ್’ ಎಂದು ಕರೆದು ಶೋಷಿಸುವ ಬದಲು, ಪೂರ್ಣ ಸಮ್ಮಾನ, ಸಮಾನ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಇದು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕಲ್ಲ; ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು ಹೊರಟಿರುವುದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯಲ್ಲ; ಇದು ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹೋರಾಟವು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ವಿಜಯಪುರ | ಎಸ್‌ಐಆರ್: ಮನೆಗೆ ನಮೂನೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೆ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಂತೆ ಕರೆ
ಈ ಹೋರಾಟದ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಏಕೈಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣವಂತರು, ಯುವಜರು, ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಇವರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿ, ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಬೇಕು. ಅಂಗನವಾಡಿಗಳು, ಆಶಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯೂಟ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.
ಹಾಗಾಗಿ, ಸ್ಕೀಂ ನೌಕರರು ಜುಲೈ 10ರಂದು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ‘ಪಿಂಕ್ ವೇವ್’ ಹೋರಾಟಗಳು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರಗಳು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಈ ‘ಕರಾಳ ದಿನ’ಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
