ಮಹಿಳೆಯರು ಧರಿಸುವ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಅಥವಾ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಜೀನ್ಸ್ ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಯುವಕರ ಮನಸ್ಸು ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದವು ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ಅಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
17 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿದ್ದ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಆರೋಪಿಯನ್ನು ದೋಷಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಸುಧಾ ಈ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2013ರಲ್ಲಿ ಘಟನೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಸಾಜಿದ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ 17 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಅರ್ಥ ಬರುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನುಚಿತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿತ್ತು.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 354A ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ (POCSO) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ 2014ರಲ್ಲಿ ಸಾಜಿದ್ನನ್ನು ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.
ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಬಾಲಕಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ತಾಯಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯರು ನೀಡಿದ್ದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಆರೋಪಿಯ ಪರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಾಲಕಿ ಹಾಗೂ ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಉಡುಪು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ‘ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು’, ಅವರ ನಡತೆ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ‘ಮುಗ್ಧ ಹುಡುಗರ’ ವಿರುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು ದೂರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕಂಡು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸುಧಾ ಅವರು ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಿಳೆ ಯಾವ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಆಕೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸಮಾಜ, ಆರೋಪಿ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸುವ ವಕೀಲರು ಕೂಡ ಆಕೆಯ ಉಡುಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ‘ಮಹಿಳೆ ಜೀನ್ಸ್ ಧರಿಸಿದರೆ ಯುವಕರ ಮನಸ್ಸು ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂಬ ವಾದವು ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಇತರರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆರೋಪಿಯು ಬಾಲಕಿಯ ಉಡುಪು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಕೆಯನ್ನು ‘ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸ್ವಭಾವದ ಮಹಿಳೆ’ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನೂ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಟೀಕಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ನಡತೆ ಅಥವಾ ಆಕೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜ ಹೊಂದಿರುವ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳು ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆಸಲು ಯಾರಿಗೂ ಹಕ್ಕು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ‘ಸುಲಭ ಸ್ವಭಾವದವಳು’ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಭಾವಿಸಿದರೂ, ಆಕೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಆಕೆಯ ಹಕ್ಕು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಯಾರೂ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಆಕೆಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಬಾಲಕಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವಾಗ ಆಕೆಯ ಉಡುಪು, ನಡತೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವಮಾನಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆರೋಪಿಯ ಪರ ವಕೀಲರನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಹಿಳೆ ಹೇಗೆ ಉಡುಪು ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸುಧಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಿಳೆಯ ಉಡುಪು ಆಕೆಯ ಘನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಆಕೆಯ ಉಡುಪು ಯಾವುದೇ ಅಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಬಾಲಕಿಯ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಆಕೆಯ ಉಡುಪಿನ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ಧರ್ಮ, ಆಕೆ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಆಕೆ ಧರಿಸುವ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ವಕೀಲರಿಗೆ ಇದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲು ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ಕ್ರಾಸ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನೇಷನ್ ವೇಳೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚಾರದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಹೆದರಿಸುವ, ಅವಮಾನಿಸುವ, ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ನಾಚಿಕೆಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಕ್ಷಣ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಸಾಕ್ಷಿಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಘನತೆಯನ್ನು ಬಲಿಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರುವವರು, ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧದ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಸ್ಥಳವಾಗಬಾರದು ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಠಿಣ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ಉಡುಪು, ನಡತೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವಮಾನಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ತಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ದೆಹಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಾಜಿದ್ನನ್ನು ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ದೋಷಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಆತನಿಗೆ ವಿಧಿಸಬೇಕಾದ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯ ಉಡುಪು, ಜೀವನಶೈಲಿ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
